Για έβδομη χρονιά ο Κύκλος Ιδεών διοργανώνει, από χθες σε συνεργασία με τo Delphi Economic Forum το ετήσιο συνέδριό του που εντάσσεται στη σειρά συνεδρίων με τον τίτλο «Η Ελλάδα Μετά». Το συνέδριο «Η Ελλάδα Μετά VII» διαξάγεται 5-7 Νοεμβρίου 2023, στην Αθήνα, στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρεταννία», με γενικό θέμα: «Ασυμμετρίες και εθνική ατζέντα».
Το συνέδριο ξεκίνησε με την παρουσίαση της έρευνας της METRON ANALYSIS για τις ασυμμετρίες τις οποίες διέρχεται η χώρα.
Παρόντος του προέδρου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Νίκου Ανδρουλάκη, του νεοεκλεγέντος δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα του αναπληρωτή υπουργού Εσωτερικών Θ. Λιβάνιου και θεσμικών παραγόντων ο επικεφαλής της ΜΕΤΡΟΝ ANALYSIS, Στράτος Φαναράς και ο επιστημονικός συνεργάτης της, Γιάννης Μπαλαμπανίδης παρουσίασαν τα ευρήματα της έρευνας, ενώ τη σχολίασε ο Ευάγγελος Βενιζέλος.
H έρευνα της ΜΕΤΡΟΝ ΑΝΑLYSIS διαπιστώνει ασυμμετρία στο πολιτικό σύστημα της χώρας σε τρία επίπεδα. Σε σχέση με την κοινωνία, σε σχέση με τον τρόπο που διακυβερνάται η χώρα και σε σχέση με τις διεθνείς προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει είτε άπτονται απευθείας στην ίδια (ελληνοτουρκικές σχέσεις) είτε έμμεσα (επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή).
Ο κ. Βενιζέλος παρατήρησε ότι η κοινωνία έχει αίσθηση της ασυμμετρίας που υπάρχει, αλλά είναι σε αντίφαση κατανοώντας μεν το τι γίνεται στη χώρα και δεν βλέπει λύσεις και στέκεται αμήχανα. Αποδέχεται έτσι να λειτουργεί με χαμηλές προσδοκίες.
«Δεν διαταράσσονται οι πολιτικοί συσχετισμοί που προέκυψαν από τις πρόσφατες εκλογές αλλά το μήνυμα του β΄γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών είναι αφενός στη κυβέρνηση να μην επικαλείται πώς όλα κρίθηκαν με το αποτέλεσμα των εκλογών κι αφετέρου προς τη αντιπολίτευση πως χρειάζεται ολοκληρωμένη κοινοβουλευτική προσέγγιση των πραγμάτων. Παρότι είναι δύσκολο στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού συστήματος να εμφανιστεί μια αυτόνομη εναλλακτική πλειοψηφική κυβερνητική πρόταση, το δίλημμα είναι:
«Ή τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα την διαμορφώσουν το καθένα μόνο του ή θα πρέπει να συζητήσουν το ενδεχόμενο συνεργασιών που όμως το εκλογικό σύστημα τις αποκλείει», τόνισε ο Ευάγγελος Βενιζέλος.
Ως προς τα ευρήματα για την εξωτερική πολιτική παρατήρησε ότι «η κοινωνία θέλει να υπάρχει συναίνεση, ιδίως στα ελληνοτουρκικά ακόμη και για προσφυγή στη Χάγη, αλλά η κυβέρνηση πρέπει να πάρει την πρωτοβουλία κι όχι η αντιπολίτευση για αυτό».
Ο Στράτος Φαναράς ανέφερε ότι το 65% δηλώνει ότι πρέπει να αλλάξουν ριζικά τα πράγματα και να γίνουν σημαντικές μεταρρυθμίσεις αλλά το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να ανταποκριθεί ενώ γίνεται σαφές ότι απαιτούνται θεσμικά αντίβαρα. Πρόσθεσε ότι φαίνεται παγίωση των πολιτικών συσχετισμών και πώς απέχουμε από το momentum της αντιπολίτευσης.
Σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις, οκτώ στους δέκα ζητούν να εφαρμοστεί η αξιολόγηση προσωπικού στο δημόσιο τομέα. Επίσης, 48% συμφωνούν, τα παιδιά των νόμιμων μεταναστών ή προσφύγων, όταν γεννιόνται στην Ελλάδα να παίρνουν άμεσα την ελληνική ιθαγένεια
Μία τρίτη εμβληματική μεταρρύθμιση που συζητιέται πάρα πολλά χρόνια στη χώρα μας είναι αυτή η οποία έχει να κάνει με την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων. Εδώ ο βαθμός αποδοχής είναι ακόμα μικρότερος, 45% και μάλιστα μεταξύ των φοιτητών είναι 22%.
Στο ερώτημα εάν θα πρέπει να επιτραπεί ο γάμος ομόφυλων ζευγαριών στη χώρα συμφωνεί το 35% έναντι 48%, το οποίο διαφωνώ απόλυτα ή και μάλλον διαφωνώ
Ο Γιάννης Μπαλαμπανίδης παρατήρησε ότι καταγράφεται η αίσθηση των πολιτών οτι η κυβέρνηση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την ανάγκη να αλλάξουν τα πράγματα στη χώρα και ταυτόχρονα η αντιπολίτευση δείχνει να είναι «μαύρο κουτί» αδυνατώντας να ελέγξει εσωτερικά στο πλαίσιο του ρόλου της στο πολιτικό σύστημα, τη εκάστοτε διακυβέρνηση για να υπάρξει η εξισορρόπηση.
Συνοψίζοντας ο Ευάγγελος Βενιζέλος τις συζητήσεις της 1ης ημέρας ανέφερε ότι «οι ασσυμέτριες που βιώνουμε ξεκινούν από την ασσυμετρία της μνήμης. Βιαστήκαμε να μιλήσουμε για επιστροφή στην κανονικότητα. Εμείς φτιάχνουμε τώρα τη μαγιά. Διανοητικά επεξεργαζόμαστε το σχέδιο της επόμενης μέρας».
Η Άννα Διαμαντοπούλου σημείωσε ότι το κυρίαρχο κόμμα στην Ελλάδα ήταν διαχρονικά το Κέντρο και οι Κεντρώοι είναι πια πάρα πολλοί και δανείζουν τη ψήφο τους. Την δίνουν και την αναιρούν. Παρατήρησε πως υπάρχει πρόβλημα στο δυτικό πολιτικό σύστημα με διαχωριστική γραμμή των πολιτικών συστημάτων ήταν το Δεξιά - Αριστερά και συμπλήρωσε: «Σήμερα υπάρχει ανάγκη για μια νέα πολιτική πρόταση. Τα φιλελεύθερα κόμματα διατηρούν ένα βασικό πλαίσιο και σ΄ ορισμένα θέματα προσεγγίζει τα θέλω της κοινωνίας αλλά απαιτείται να διαμορφωθεί ένα νέο κόμμα που θα έχει στοιχεία φιλελευθερισμού με σύγχρονη ατζέντα της νέας εποχής (Κλιματική αλλαγή, Δημογραφικό , Μεταναστευτικό)».
Η κ. Διαμαντοπούλου υπογράμμισε ότι «το πολιτικό σύστημα, τα κόμματα θα δώσουν απαντήσεις κι αυτές θα γίνουν με ρήξεις του παρελθόντος. Με μεταρρυθμίσεις που ξεβολεύουν. Ο άλλος πόλος δεν θα είναι μια νέα καλύτερη ΝΔ αλλά μια νέα φωνή. Η σημερινή αντιπολίτευση αν δεν πιάσει αυτό το νόημα δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί. Το πολιτικό προσωπικό που απαιτείται επωάζεται αλλά δεν ξέρουμε ακόμη πώς και πότε θα εκφραστεί».
Από την πλευρά του ο συνταγματολόγος Κώστας Μποτόπουλος μίλησε για ασσυμετρία ανάμεσα στη τυπική Δημοκρατία, που δεν έχει μεν αλλοιωθεί το νομοθετικό πλαίσιο και οι θεσμοί , και στην ουσιαστική Δημοκρατία όπου αφορά στο πώς εφαρμόζεται στη πράξη. Πρόσθεσε ότι ένα ακόμη θέμα ασσυμετρίας είναι η πρόσληψη της από την κοινωνία . «Το πως η κοινωνία βιώνει τη Δημοκρατία. Οι Συνταγματικές αλλαγές δεν είναι προτεραιότητα και ή δεν πρέπει να γίνει καμία ή ελάχιστες κυρίως δύο. Η αποσαφήνιση των σχέσεων Κράτους -Εκκλησίας και η λειτουργία της Δικαιοσύνης», σημείωσε.
Ο καθηγητής της Νομικής του ΕΚΠΑ Αντώνης Καραμπατζός παρατήρησε ότι η φιλελεύθερη δημοκρατία παγκοσμίως και στην Ελλάδα δοκιμάζεται και αντιμετωπίζει κινδύνους αργής αλλοίωσης της . Τόνισε ότι «το πολιτικό μας σύστημα μετά τις εκλογές προέκυψε χωλό» και υπογράμμισε ότι αν δεν επανέλθει η πολιτική συναίνεση θα αργήσει να έλθει και η κανονικότητα. Όσον αφορά στις μεταρρυθμίσεις ο κ. Καραμπατζός επισήμανε ότι για να προωθηθούν χρειάζονται κοινωνική συναίνεση και πολιτική βούληση.
« Η ασσυμετρία στον σύγχρονο κόσμο προέκυψε στις 11 Σεπτεμβρίου του 2001. Έκτοτε ζούμε διάφορες ασσυμετρίες , ζούμε κρίσεις Δημοκρατίας», τόνισε ο καθηγητής Παναγής Παναγιωτόπουλος. Παρατήρησε ότι κυριαρχούν ταυτόχρονα η ματαίωση και η προσδοκία κι εξέφρασε την ελπίδα να ξεπεραστούν οι συνθήκες που σήμερα τις δημιουργούν.
Το πρόγραμμα της 2ης ημέρας του συνεδρίου
Δευτέρα, 6 Νοεμβρίου 2023
10:00 Έναρξη εργασιών δεύτερης μέρας του συνεδρίου – Καφές υποδοχής
- Χαιρετισμός: Συμεών Τσομώκος, Delphi Economic Forum
10:10 Κύκλος IΙ: Μεγάλες Εκσυγχρονιστικές Προκλήσεις
10:10 i. Ποιοι και πόσοι είμαστε; Η απογραφή του 2021
Σοφία Ζαχαράκη, Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας
Βύρων Κοτζαμάνης, Καθηγητής Δημογραφίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Μιλτιάδης Νεκτάριος, Καθηγητής Ασφαλιστικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Πειραιώς
Συντονίζει: Φαίη Μακαντάση, Διευθύντρια Ερευνών, διαΝΕΟσις
- 10:55-11:10 Παρέμβαση: «Ποιοι είμαστε;»
Χρήστος Χωμενίδης, Συγγραφέας
- 11:15-11:35 Συζήτηση: «Προνοιακή κουλτούρα και ασύμμετρες απειλές»
Τάσος Γιαννίτσης, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην Υπουργός
Φώφη Γιωτάκη, Δημοσιογράφος
- 11:40-12:00 Συζήτηση: «Αγορά και ασύμμετρες απειλές»
Σπύρος Θεοδωρόπουλος, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος, Bespoke SGA Holdings AE
Αιμίλιος Περδικάρης, Δημοσιογράφος
12:05 ii. Εθνικό Σύστημα Υγείας με όρους μέλλοντος και όχι παρελθόντος
Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, Υπουργός Υγείας
Χρήστος Δερβένης, Διευθυντής Χειρουργικής Ήπατος Παγκρέατος, Νοσοκομείο Μετροπόλιταν, Καθηγητής Χειρουργικής
- 12:30-12:50 Συζήτηση: «Νέα ευρωπαϊκή φαρμακευτική πολιτική: Προκλήσεις και ευκαιρίες για την ελληνική φαρμακοβιομηχανία και το σύστημα υγείας»
Θεόδωρος Τρύφων, Πρόεδρος ΠΕΦ- Συνδιευθύνων Σύμβουλος Ομίλου ΕΛΠΕΝ
Βασιλική Αγγουρίδη, Δημοσιογράφος
Γιάννης Δατσέρης, συντονιστής Διευθυντής Πυρηνικής Ιατρικής και Διευθυντής της Ιατρικής Υπηρεσίας στον «Ευαγγελισμό»
Αναστασία Κοτανίδου, Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής, ΕΚΠΑ
Ηλίας Κυριόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας, London School of Economics and Political Science (LSE)
Νίκος Πολύζος, Καθηγητής Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο
Συντονίζει: Μάρθα Καϊτανίδη, Δημοσιογράφος
-14:00-14:30 Διάλειμμα -
14:30 iii. Πολιτική προστασία: το πραγματικό πεδίο δοκιμασίας του κράτους και της κοινωνικής ευθύνης
Κώστας Καρτάλης, Καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της ΕΕ για την Κλιματική Αλλαγή
Ευθύμης Λέκκας, Καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής Εφαρμοσμένης Γεωλογίας & Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών, Διευθυντής ΠΜΣ "Στρατηγικές Διαχείρισης Περιβάλλοντος, Καταστροφών & Κρίσεων"
Τάσος Χωμενίδης, Δρ. Πολιτικός Μηχανικός
Συντονίζει: Ευαγγελία Τσικρίκα, Δημοσιογράφος
15:20 iv. Η απελευθέρωση των πανεπιστημίων
Κυριάκος Πιερρακάκης, Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων, Αθλητισμού
Κάτια Μακρή, Δημοσιογράφος
- 15:45- 16:05 Συζήτηση: «Ασυμμετρίες στο τρίγωνο: Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, Έρευνα και Καινοτομία»
Σπύρος Αρταβάνης – Τσάκωνας, Ομότιμος Καθηγητής, Harvard & Collège de France, Πρόεδρος Fondation Santé, Πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας,
Τεχνολογίας και Καινοτομίας (ΕΣΕΤΕΚ)
Πέτρος Καβάσαλης, Αντιπρύτανης Έρευνας και Καινοτομίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου
- 16:05 - 16:15 Παρέμβαση:«Study in Greece: διεθνοποίηση των Ελληνικών Πανεπιστημίων, προκλήσεις και προοπτικές»
Χρήστος Μιχαλακέλης, Καθηγητής Πληροφορικής και Τηλεματικής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Πρόεδρος Study in Greece
16:15 v. Δικαιοσύνη: τα συμπεράσματα του συνεδρίου του 2022
Ιωάννης Σαρμάς, τ. Υπηρεσιακός Πρωθυπουργός, Πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου
Γιώργος Φλωρίδης, Υπουργός Δικαιοσύνης
Δημήτρης Βερβεσός, Πρόεδρος της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων, Πρόεδρος, ΔΣΑ
Μαργαρίτα Στενιώτη, Πρόεδρος Εφετών, Πρόεδρος της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων
Συντονίζει: Ιωάννα Μάνδρου, Δημοσιογράφος