«Ο ρεαλισμός είναι πιθανότατα ο καλύτερος τρόπος για να δραματοποιήσεις επιχειρήματα και ιδέες», έλεγε. Μερικά παραδείγματα από τις ταινίες του: «The Killing» (1956), «Σταυροί στο μέτωπο», (1957), «Σπάρτακος», (1961), «Full metal Jacket», (1967). Ωστόσο: « Η ουσία μιας δραματικής φόρμας είναι να αφήνεις μια ιδέα να τριγυρίζει στο μυαλό του κοινού χωρίς να δηλώνεται ρητά, ρεαλιστικά». Παραδείγματα: «SOS Πεντάγωνο καλεί Μόσχα» (1964), «Barry Lyndon» (1975). Αλλά και: «Μπορεί ο ρεαλισμός να είναι ένας τρόπος, η φαντασία όμως μπορεί να διαχειριστεί καλύτερα τα θέματα που αφορούν το ασυνείδητο». Για παράδειγμα: «Λολίτα» (1962), «Κουρδιστό Πορτοκάλι» (1971), «Η Λάμψη» (1981), «Eyes Wide Shut», (1999). Ενώ: «Ακόμη και η φαντασία, ωστόσο, οφείλει να αφήνεται μερικές φορές τόσο ελεύθερη ώστε να δημιουργεί το δικό της σύμπαν και να εγείρει, νέα, άγνωστα μέχρι στιγμής, ερωτήματα». Παράδειγμα: «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος» (1968).

Ακόμη κι αυτός όμως ο πρόχειρος παραλληλισμός μεταξύ των απόψεων και των ταινιών του μοιάζει ανεπαρκής, παρά την προφανή πολυπλοκότητα του, για να αποδώσει ένα τόσο ευρύ φάσμα ταινιών. Κινούμενος ανάμεσα σε διαφορετικά κινηματογραφικά είδη, από το φιλμ νουάρ μέχρι την αντιπολεμική ταινία, από την κωμωδία μέχρι την ταινία τρόμου, από την ταινία εποχής μέχρι την επιστημονική φαντασία* εμμονικός όσο και τελειομανής, ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ είναι σίγουρα από τους δυσκολότερα «ταξινομήσιμους» σκηνοθέτες. Μοιάζει να χρησιμοποιεί τους «κανόνες» του είδους στο οποίο ανήκει κάθε φιλμ του, ενώ ταυτόχρονα παράγει εκείνη τη στιγμή αυτούς τους ίδιους τους κανόνες. Δημιουργώντας την αίσθηση πως με κάθε ταινία του αναδημιουργεί από την αρχή την ίδια την κινηματογραφική σύλληψη, στις πολλαπλές εκφάνσεις της. (Ποιος άραγε μπορεί, χωρίς να γνωρίζει το σκηνοθέτη, να αναγνωρίσει τον ίδιο ιδιοφυή δημιουργό πίσω από το «Σταυροί στο Μέτωπο», το «SOS, Πεντάγωνο καλεί Μόσχα», το "Μπάρυ Λίντον", το «Λολίτα»., το «Κουρδιστό Πορτοκάλι» ή την «Οδύσσεια του Διαστήματος», πχ;).

Στην πραγματικότητα κάθε δημιουργία του ανήκει σ’ εκείνο το κινηματογραφικό είδος που είναι απολύτως αυθύπαρκτο, δημιουργώντας έναν αυτόνομο, δικό της κόσμο. Έναν κόσμο που αντιστέκεται σθεναρά σε οποιαδήποτε εύκολη ερμηνευτική προσέγγιση. Ή, με τα λόγια του: «Ένα από τα πράγματα που έβρισκα πάντα ιδιαίτερα δύσκολα είναι όταν κάποιος κριτικός με ρωτούσε «Και τώρα, τι θέλατε να μας πείτε με την ταινία σας;». και –χωρίς η σκέψη μου να ακούγεται απρεπής- χρησιμοποιώντας το ως αναλογία, μ’ αρέσει να θυμάμαι αυτό που ο T. S. Eliot είπε κάποτε σε κάποιον που τον ρώτησε -νομίζω πως ήταν για την «Έρημη χώρα»- τι εννοούσε με το ποίημα. «Εννοώ αυτό που είπα», απάντησε. «Αν ήθελα να πω κάτι διαφορετικό, θα το είχα κάνει…».

Ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ πέθανε στις 7 Μαρτίου του 1999, στα εβδομήντα του χρόνια, χωρίς καμία από τις ταινίες του να πάρει Όσκαρ καλύτερης ταινίας.