Είναι εμφανές, ότι η σύγχρονη δυναμική της εξέλιξης δεν οικοδομεί βιώσιμη ισορροπία συστημικού και κοινωνικού συμφέροντος, διότι η διαχείριση της διαπερνάται από την οπτική του συστημικού πραγματισμού, ο οποίος εξαντλεί τα όρια του στην μονοδιάστατη προώθηση της λειτουργικότητας και οικονομικής απόδοσης των διαφόρων κοινωνικών συστημάτων, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις στον άνθρωπο και στην κοινωνία.
Η οπτική του συστημικού πραγματισμού στηρίζεται στον κυρίαρχο ρόλο του οικονομικού συστήματος στον σχεδιασμό και στην διαχείριση της εξέλιξης της πραγματικότητας καθώς και στην λήψη ανάλογων δεσμευτικών πολιτικών αποφάσεων για την κοινωνική πορεία προς το μέλλον.
Σε αυτό το πλαίσιο εργαλειοποιούνται όλα τα κοινωνικά συστήματα τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών όσο και στις μεταξύ τους σχέσεις με την αξιοποίηση της γεωπολιτικής ισχύος και της κυβερνητικής εξουσίας. Βασικός στόχος είναι η αποκόμιση οικονομικού οφέλους, το οποίο βέβαια δεν επιμερίζεται στους πολίτες, αλλά συμβάλλει στην συσσώρευση πλούτου σε ατομικό επίπεδο σε μια οικονομική ελίτ, η οποία ηγείται της διακίνησης κεφαλαίων στο πλανητικό πεδίο, ενώ παράλληλα ελέγχει την πολιτική διαχείριση της πραγματικότητας σε εθνικό επίπεδο.
Αυτές οι συνθήκες όμως οδηγούν στην οικοδόμηση πολύ μεγάλης ρευστότητας και ανισορροπιών όχι μόνο σε εθνικό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο με πολύ αρνητικές παρενέργειες και υψηλό βαθμό διακινδύνευσης. Στο μέτρο που δεν ισορροπούν ο συστημικός πραγματισμός και το ανάλογο συμφέρον με το κοινωνικό συμφέρον, αποκαθίστανται μη βιώσιμες συνθήκες στην προοπτική του χρόνου, διότι σε εθνικό επίπεδο συρρικνώνεται η κοινωνική συνοχή, ενώ σε πλανητικό δεν οικοδομούνται συνεκτικές σχέσεις μεταξύ των κοινωνιών της παγκόσμιας κοινότητας, αλλά προωθείται η εκμετάλλευση των μη ισχυρών οικονομικά και γεωπολιτικά χωρών από τις ισχυρές.
Πολύ χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η επέμβαση της Ρωσίας στην Ουκρανία και η πρακτική των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής στη Βενεζουέλα. Και στις δυο περιπτώσεις δεν λαμβάνεται υπόψη το διεθνές δίκαιο ούτε το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον. Η ανθρώπινη ζωή δεν αποτελεί την ύψιστη αξία, αλλά εργαλειοποιείται, ακόμη και με τον θάνατο, για την αποκόμιση οικονομικού ή γεωπολιτικού οφέλους. Παράλληλα οι πολίτες δεν αντιμετωπίζονται ως ατομικά και συλλογικά υποκείμενα με ανάλογη διαχείριση της δημοκρατικής λειτουργίας.
Ο αμερικανός πρόεδρος Donald Trump μεθόδευσε επέμβαση στην Βενεζουέλα για την απαγωγή του προέδρου αυτής της χώρας Nicolas Maduro με στόχο την διαχείριση από τις ΗΠΑ των τεράστιων αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων, που διαθέτει και την αποκόμιση οικονομικού οφέλους. Όμως το αποτέλεσμα θα είναι η διεύρυνση των ανισοτήτων μεταξύ των κοινωνιών.
Οι ανισότητες βέβαια δεν εξαντλούνται μεταξύ των κοινωνιών, αλλά διαμορφώνουν τις συνθήκες και στο εσωτερικό τους με την άνοδο της φτώχειας και την οικοδόμηση μη συνεκτικής κοινωνικής λειτουργίας. Η άνοδος της ενδοοικογενειακής και της νεανικής βίας το πιστοποιούν με πολύ μεγάλη ευκρίνεια. Αυτό το φαινόμενο αποκτά ακόμη πιο επικίνδυνες διαστάσεις, διότι δεν αντιμετωπίζονται τα γενεσιουργά αίτια, τα οποία σχετίζονται με το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας, το οποίο δεν ισορροπεί λειτουργικά και με βιώσιμη προοπτική το συστημικό με το κοινωνικό συμφέρον.
Είναι εύκολο να χρεώνονται τα αρνητικά φαινόμενα, όπως η διαφόρων μορφών βία, στους ανθρώπους ως άτομα, όπως είναι η χρέωση στους γονείς στις περιπτώσεις βίας ανηλίκων. Όμως σε αυτή την περίπτωση δεν λαμβάνονται υπόψη ορισμένες βασικές παράμετροι, που συνθέτουν τα γενεσιουργά αίτια, όπως είναι η συρρίκνωση του χρόνου των εργαζόμενων γονέων για την διεκπεραίωση οικογενειακών ρόλων (π.χ. πατέρα, μητέρας, συζύγου), η μη παραγωγή συνεκτικών αξιών στο πλαίσιο της συμβίωσης των πολιτών στις τοπικές κοινωνίες, ο ατομικισμός και η ανταγωνιστική οπτική, που καλλιεργούνται με τα διοχετευόμενα πρότυπα, η μαζοποίηση των σύγχρονων κοινωνιών σε συνδυασμό με την μη καλλιέργεια της ενσυναίσθησης και της αλληλεγγύης και η ανεπαρκής συμβολή του εκπαιδευτικού συστήματος στην κοινωνικοποίηση των μαθητών.
Επίσης μη βιώσιμη και μη λειτουργική ισορροπία του συστημικού με το κοινωνικό συμφέρον οικοδομούν η μη διασφάλιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων σε συνδυασμό με την συρρίκνωση της δημοκρατικής λειτουργίας στις σύγχρονες κοινωνίες. Αρκεί να ληφθεί υπόψη ο μη σεβασμός του διεθνούς δικαίου από τις κυβερνήσεις των ισχυρών γεωπολιτικά και οικονομικά χωρών και η θανάτωση πολιτών, όπως συμβαίνει στην Ουκρανία, στην Βενεζουέλα με την απαγωγή και σύλληψη του προέδρου της και τον θάνατο πολιτών από τις μυστικές υπηρεσίες των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και σε άλλες χώρες του πλανήτη. Το δικαίωμα στην ζωή δεν λαμβάνεται υπόψη.
Εύλογα τίθεται το ερώτημα, γιατί δεν αντιδρούν τα κόμματα, που δεν διαχειρίζονται κυβερνητική εξουσία σε συνεργασία με την κοινωνία πολιτών. Η απάντηση βέβαια σχετίζεται με την συρρίκνωση της δημοκρατικής λειτουργίας και την μη ενεργοποίηση των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων για την προώθηση του κοινωνικού και του ανθρώπινου συμφέροντος σε ισορροπία και με την λειτουργία των κοινωνικών συστημάτων, τα οποία δεν πρέπει να οριοθετούνται από την οπτική του μονοδιάστατου συστημικού πραγματισμού.
Αυτό το μίγμα των παραμέτρων, που διαμορφώνουν την σύγχρονη πραγματικότητα, δημιουργεί συνθήκες ρευστότητας και υψηλού βαθμού διακινδύνευσης, διότι δεν οικοδομεί βιώσιμη ισορροπία συστημικού και κοινωνικού συμφέροντος. Η πορεία προς το μέλλον δεν θα είναι ειρηνική και χωρίς κοινωνικές αναταράξεις τόσο σε εθνικό όσο και σε πλανητικό επίπεδο.
Ιδιαιτέρως στο χώρο της πολιτικής πρέπει να γίνουν βαθιές ριζικές αλλαγές σε σχέση με τον προσανατολισμό στον σχεδιασμό και στην διαχείριση της πραγματικότητας από τα κόμματα. Η οπτική του συστημικού πραγματισμού με στόχο την προώθηση και πραγμάτωση ανάλογου συμφέροντος είναι καταστροφική και πρέπει να αλλάξει με σημείο αναφοράς το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον χωρίς διακρίσεις.
Παράλληλα η κοινωνία πολιτών με τις δομές, που διαθέτει τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο με την μορφή πλανητικής εμβέλειας δικτύων είναι ζωτικής σημασίας ανάγκη να αναλάβει τις ευθύνες, που της αναλογούν και να εκφράσει και προωθήσει το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον με την ευαισθητοποίηση και ενεργοποίηση των πολιτών και τον διάλογο με το πολιτικό σύστημα.
Ο χρόνος εξελίσσεται με πολύ μεγάλη ταχύτητα και η πολυδιάστατη πολυπλοκότητα της παγκοσμιοποιημένης πραγματικότητας αυξάνει συνεχώς, με αποτέλεσμα την οικοδόμηση μεγάλων δυσκολιών στον σχεδιασμό και στην διαχείριση της δυναμικής της εξέλιξης. Και αυτό επιβάλλει την άμεση αντίδραση των κοινωνιών με την αλλαγή πλεύσης. Ειδάλλως θα είναι πολύ αργά και η καθοδική πορεία δεν θα είναι αναστρέψιμη.