Η ιστορική διαδρομή των κοινωνιών έχει φτάσει σε σημείο καμπής, το οποίο διαπερνάται από υψηλό βαθμό ρευστότητας και διακινδύνευσης, διότι παράγονται διαρκώς ανισορροπίες και ανισότητες. Είναι εμφανές, ότι η δυναμική, που αναπτύσσεται, δεν είναι ελεγχόμενη από το πολιτικό σύστημα, ούτε εκφράζει το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον. Η πραγματικότητα είναι αποκαλυπτική.
Σύμφωνα με στοιχεία, που παραθέτει η διεθνής Μη Κυβερνητική Οργάνωση OXFAM, οι δισεκατομμυριούχοι των χωρών, που συμμετέχουν στους G20, το 2024 είχαν 2,2 τρισεκατομμύρια δολάρια κέρδη. Αυτό το ποσό θα ήταν επαρκές για την αντιμετώπιση της φτώχειας σε παγκόσμιο επίπεδο, αν ληφθεί υπόψη, ότι το ετήσιο κόστος για την έξοδο από τις συνθήκες φτώχειας και πείνας ανέρχεται στα 1,65 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Η OXFAM προτείνει και παράλληλα καλεί να φορολογηθούν οι πλούσιοι «με δίκαιο τρόπο για να συμβάλλουν στον τερματισμό της φτώχειας και την καταπολέμηση της απορρύθμισης του κλίματος». Είναι δε σκόπιμο να επισημανθεί, ότι τα μέλη του G20 αντιπροσωπεύουν το 85% του παγκόσμιου Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) και τα δυο τρίτα του πληθυσμού του πλανήτη.
Βέβαια η φτώχεια δεν καταγράφεται μόνο στις φτωχές και μη ανεπτυγμένες χώρες αλλά και στις ανεπτυγμένες και μέλη του G20. Για παράδειγμα στην Γερμανία 2,2 εκατομμύρια παιδιά και νέοι έως 18 ετών απειλούνται από την φτώχεια. Σύμφωνα με στοιχεία της γερμανικής Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας (Statistisches Bundesamt) κάθε 7ο παιδί (15,2%) ζει σε συνθήκες φτώχειας (2024).
Πιο συγκεκριμένα το 12% δεν μπορεί να κάνει διακοπές ακόμη και μια εβδομάδα. Το 19% ζει σε σπίτια με χαλασμένα έπιπλα. Είναι δε αναγκαίο να αναφερθεί, ότι τα παιδιά και οι νέοι, που ζουν σε συνθήκες φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, έχουν γονείς με χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης ή οι γονείς τους είναι μετανάστες.
Παράλληλα ο αριθμός των αστέγων και αυτών, που δεν έχουν κατοικία, αλλά μένουν σε φίλους, συγγενείς ή σε κοινωνική στέγαση ανάγκης, συνεχώς αυξάνεται. Το 2024 ήταν 1.029.000 άνθρωποι, δηλαδή αύξηση 11% σε σύγκριση με το 2023 (928.000).
Σύμφωνα με στοιχεία του Bundesarbeitsgemeinschaft Wohnungslosenhilfe από το σύνολο των αστέγων 465.000 είναι άνδρες, 300.000 είναι γυναίκες και 264.000 είναι παιδιά και νέοι κάτω των 18 ετών. Σημειώνεται δε, ότι οι άστεγοι ή γενικότερα οι χωρίς μόνιμη στέγαση έχουν σε υψηλό ποσοστό ψυχολογικά προβλήματα.
Επικίνδυνες ανισορροπίες και ανισότητες τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών όσο και μεταξύ τους δρομολογούνται και σε άλλους τομείς, όπως είναι η απορρύθμιση του κλίματος και οι πολεμικές συγκρούσεις.
Σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες (United Nations High Commissioner for Refugees, UNHCR) το 2025 περίπου 86 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν αναζητήσει ελπίδα στην προσφυγιά λόγω των συνθηκών, που δημιούργησε η κλιματική αλλαγή με τις ξηρασίες και τους καύσωνες στην πατρίδα τους. Συνολικά οι πρόσφυγες το 2025 είναι 117 εκατομμύρια. Εκτός από την κλιματική αλλαγή πολλοί άνθρωποι βιώνουν συνθήκες πολεμικών συγκρούσεων και τις οδυνηρές επιπτώσεις τους (π.χ. Παλαιστίνιοι).
Και όμως η κλιματική αλλαγή δεν αντιμετωπίζεται, διότι δεν καταπολεμώνται τα γενεσιουργά αίτια, τα οποία βέβαια σχετίζονται άμεσα με την δραστηριοποίηση του ανθρώπου και το σύστημα οργάνωσης και λειτουργίας των κοινωνιών. Η χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα Διάσκεψη για το Κλίμα (COP30) στην πόλη Belem στην Βραζιλία το πιστοποιεί με μεγάλη ευκρίνεια.
Όσο για τις πολεμικές συγκρούσεις και τις οδυνηρές τους επιπτώσεις όχι μόνο στους ανθρώπους αλλά και στο περιβάλλον δεν σταματούν. Απεναντίας επενδύονται τεράστια ποσά για τους εξοπλισμούς και την οικοδόμηση πολεμικών βιομηχανιών.
Ποια θα είναι η διαχείριση της μαζικής μετακίνησης πληθυσμών (η οποία είναι προϊόν της κλιματικής αλλαγής και των πολεμικών συγκρούσεων) ειδικά από τις χώρες του G20 και άλλες χώρες του πλούσιου Βορρά, οι οποίες κατά κύριο λόγο προκαλούν την κλιματική αλλαγή και διευρύνουν τις ανισότητες; Μέχρι τώρα το πολιτικό σύστημα σε παγκόσμιο επίπεδο δεν δείχνει, ότι ελέγχει την δυναμική της εξέλιξης σε πλανητικό επίπεδο με βιώσιμη προοπτική.
Εύλογα τίθεται το ερώτημα, ποιος αποφασίζει για την κατεύθυνση της πορείας προς το μέλλον και ποια οπτική διαπερνά τον τρόπο σκέψης του και τις επιλογές του σε σχέση με την διαχείριση της πραγματικότητας.
Με σημείο αναφοράς αυτό το ερώτημα στο πλαίσιο ανάλυσης των βιωνόμενων συνθηκών σε παγκόσμιο επίπεδο γίνονται ορισμένες μη θετικές διαπιστώσεις. Βασική διαπίστωση είναι, ότι όμιλοι επιχειρήσεων παγκοσμίων διαστάσεων με μονοπωλιακή οπτική διαχειρίζονται λειτουργίες (ιδιαιτέρως σε ισχυρές γεωπολιτικά χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και όχι μόνο) σε σημαντικούς τομείς όπως ο ενεργειακός, ο υγειονομικός, ο επικοινωνιακός και άλλοι, χωρίς να ελέγχονται από δημόσιες υπηρεσίες.
Ουσιαστικά συντελείται «μετατόπιση» εξουσίας, η οποία διαμορφώνει νέες συνθήκες ζωής και βίωσης της καθημερινότητας. Λαμβάνονται αποφάσεις χωρίς δημοκρατικό έλεγχο, οι οποίες θέτουν όρια στο πεδίο πολιτικής διαχείρισης της πραγματικότητας. Ιδιαιτέρως δε ο τομέας της ψηφιακής επικοινωνίας διαμορφώνει μια εικονική πραγματικότητα βίωσης της καθημερινότητας, στο πλαίσιο της οποίας με την διοχέτευση προτύπων οικοδομείται και η οπτική διαχείρισης της στο κοινωνικό πεδίο. Η παραγωγή αξιών στις τοπικές κοινωνίες στο πλαίσιο της συμβίωσης, όπως η ενσυναίσθηση, είναι πλέον «όνειρο απατηλό».
Δομικά στοιχεία της εικονικής πραγματικότητας είναι η οπτική της κοινωνίας του θεάματος (δηλαδή νόημα στην ζωή προσδίδει το θέαμα και η εντύπωση, που προκαλεί) και ο μονοδιάστατος υλικός ευδαιμονισμός, ο οποίος δεν οριοθετείται από αξίες με ηθικό φορτίο στο πλαίσιο του ανθρώπινου και του κοινωνικού συμφέροντος, ενώ ταυτοχρόνως παράγει διαρκώς διευρυνόμενες κοινωνικές ανισότητες. Βασική προτεραιότητα είναι η ατομική ευημερία και η κοινωνική αποδοχή.
Εκείνο, που δεν οικοδομείται, είναι η λειτουργική και βιώσιμη ισορροπία των κοινωνιών στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης. Ανάλογη οπτική, όπως και στο ατομικό πεδίο ως προς την ευημερία, ισχύει και στις σχέσεις τους σε όλα τα πεδία δραστηριοποίησης, από το οικονομικό μέχρι το γεωπολιτικό.
Η οπτική του συστημικού οικονομικού συμφέροντος κυριαρχεί και διαμορφώνει την γεωπολιτική πραγματικότητα. Αυτό είναι εμφανές, αν ληφθούν υπόψη οι συνθήκες προετοιμασίας για ενδεχόμενο πόλεμο, που άρχισαν να καλλιεργούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και όχι μόνο, με προέκταση τεράστιες δαπάνες για εξοπλισμούς και την οικοδόμηση πολεμικής βιομηχανίας, χωρίς αυτό να σημαίνει, ότι προωθείται και η λειτουργία της ως ενιαίας οντότητας στον αμυντικό τομέα. Το πιστοποιούν οι συμφωνίες, που γίνονται από τα κράτη μέλη της ΕΕ, για πωλήσεις όπλων σε κράτη, που απειλούν άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ακόμη και τα ανθρώπινα δικαιώματα ισχύουν ανάλογα με τους στόχους, που υπηρετούν.
Αυτές οι συνθήκες όμως δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την εργαλειοποίηση του ανθρώπου, την αλλαγή των ποιοτικών του χαρακτηριστικών και την επικίνδυνη διεύρυνση των παγκόσμιων ανισορροπιών και ανισοτήτων. Επίσης πολύ αρνητική παράμετρος είναι η μετατόπιση εξουσίας σε παράγοντες, οι οποίοι δεν ελέγχονται στο πλαίσιο της δημοκρατικής λειτουργίας από το ένα μέρος και από το άλλο ασκούν καθοριστική επιρροή στην διαμόρφωση άποψης και στάσης στους πολίτες με την αξιοποίηση οικονομικά ελεγχόμενων μέσων μαζικής επικοινωνίας.