Fake news και άλλες ιστορίες

Γιάννης Παντελάκης 17 Ιαν 2026

Η ιστορία με τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο που άνοιξε το πρώτο δωρεάν νοσοκομείο για αστέγους είναι ένα καλό παράδειγμα μελέτης της συμπεριφοράς ενός μεγάλου κομματιού της κοινωνίας που ζει ανάμεσα μας, δίπλα μας, ψηφίζει, τους γνωρίζουμε, με τις επιλογές τους επηρεάζουν και τις δικές μας τύχες.

Αν και πολλοί αποδέκτες τέτοιων πληροφοριών είναι καλοπροαίρετοι και φανερώνουν την ανάγκη τους για καλές ειδήσεις και θετικά γεγονότα, πολλοί άλλοι προέρχονται από την κατηγορία που ονομάζονται και ‘’ψέκες’’ που μεγαλούργησαν τον καιρό της πανδημίας. Η πανδημία συγκέντρωνε όλες τις προϋποθέσεις για την ανάδειξη τους, πολλοί προϋπήρχαν, είναι αυτοί που είχαν υιοθετήσει με το τεράστιο ποσοστό 33% ότι μας ψεκάζουν , το θέμα είχε έρθει κάποτε και στη Βουλή με απόλυτα σοβαρό τρόπο .

Ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο φυσικά δεν άνοιξε κανένα νοσοκομείο αλλά για πολλούς που ανάρτησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την ανυπόστατη ιστορία κερδίζοντας εκατοντάδες ή χιλιάδες like δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Κέρδισαν επιβεβαίωση που έχουν ανάγκη, μεγαλύτερη αποδοχή και ενδεχομένως να πιστεύουν ακόμα ότι η ιστορία είναι πραγματική και όσοι την διαψεύδουν το κάνουν από σκοπιμότητα. Αν και άλλοι χρήστες γράφουν σε σχόλια ότι η ιστορία είναι ψεύτικη και δημιούργημα ΑΙ δεν κατεβάζουν τις αναρτήσεις, ίσως και για να μην τρωθεί η αξιοπιστία τους !

Παρατηρώ πρόχειρα ότι ανάμεσα σε αυτούς που το ανάρτησαν είναι άνθρωποι θεωρητικά μορφωμένοι και στοιχειωδώς επαρκείς στην ικανότητα να τσεκάρουν την αλήθεια μιας πληροφορίας. Επίσης παρατηρώ ότι ανάμεσα σε αυτούς που τους επιβραβεύουν είναι επίσης άλλοι θεωρητικά μορφωμένοι αλλά και δημοσιογράφοι η δουλειά των οποίων βασίζεται στην επιβεβαίωση ή διάψευση ενός γεγονότος. Ίσως και για αυτό πάει τόσο καλά η Ελληνική δημοσιογραφία.

Σε αυτές τις ιστορίες, η συμμετοχή των κολοσσών που έχουν τις μεγάλες πλατφόρμες των κοινωνικών δικτύων είναι σημαντική, το απολαμβάνουν γιατί, για να το πούμε απλά, το παιχνίδι πολλαπλασιάζει τους επισκέπτες τους και οι ίδιοι εισπράττουν τεράστια κέρδη, ενώ έχουν αρνηθεί μηχανισμούς ελέγχου των πληροφοριών (fake ή ανυπόστατων) που κυκλοφορούν με πρόσχημα την ελευθερία έκφρασης. Οι ιδιοκτήτες των πλατφορμών είναι αυτοί που πρόσφατα δήλωσαν την απόλυτη υποταγή τους στον Τράμπ γύρω από ένα οβάλ τραπέζι στον Λευκό Οίκο. Ο ίδιος ο Τράμπ διακρίνεται εδώ και χρόνια για την διακίνηση fake news.

Το θέμα δεν θα είχε παρα μια γραφική διάσταση αν αυτού του είδους τα γεγονότα περιοριζόντουσαν στο ίδρυμα του Ντε Νίρο, δυστυχώς η αλήθεια είναι πως επεκτείνονται παντού σε όλους τους τομείς, ακόμα και στην πολιτική συμπεριφορά που εκφράζεται την ώρα της κάλπης. Φαινόμενα αποδοχής τύπου Λεβέντη παλαιότερα ή Βελόπουλου πρόσφατα σε ένα βαθμό οφείλονται και στην υιοθέτηση θεωριών συνωμοσίας και ανυπόστατων γεγονότων. Με άλλα λόγια, οι ψέκες είναι πολλοί και είναι ικανοί να επηρεάσουν τις τύχες όλων μας.

καλημέρα δεν είπαμε ...