Η ενημερωτική λειτουργία είναι βασική παράμετρος για την ανάπτυξη δημοκρατικής κοινωνικής και πολιτικής δυναμικής, ενώ παράλληλα λειτουργεί και ως μέσο για την προώθηση ή μη της πραγμάτωσης όχι μόνο του κοινωνικού συμφέροντος (συνεκτική και χωρίς ανισότητες συμβίωση των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων σε συνθήκες δημοκρατίας και ειρήνης) αλλά και του ανθρώπινου (βιωσιμότητα του ανθρώπου, δικαίωμα στην υγεία, εργασία, εκπαίδευση και στην έκφραση ελεύθερης βούλησης). Ουσιαστικά συμβάλλει αποφασιστικά στην διαμόρφωση της οπτικής βίωσης της πραγματικότητας.
Ιδιαιτέρως τα εικονικά μέσα ενημέρωσης εκτός από τις πληροφορίες διαχέουν και πρότυπα στο πλαίσιο της οπτικής της κοινωνίας του θεάματος, τα οποία όμως δεν καλλιεργούν την κοινωνική συνείδηση και την ενσυναίσθηση ως πυλώνων για την ανάπτυξη κοινωνικής και πολιτικής δυναμικής.
Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης έχουν πολυδιάστατο ρόλο, ενώ λειτουργούν και ως συνδιαμορφωτές των βιωνόμενων συνθηκών από τους πολίτες. Για αυτό πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ώστε η ενημερωτική λειτουργία να μην έχει αρνητικές επιπτώσεις στην δημοκρατική κοινωνική και πολιτική δυναμική.
Ιδιαιτέρως στην Ελλάδα τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης είναι επιτακτική ανάγκη να λειτουργούν αποστασιοποιημένα από τα κόμματα και τα οικονομικά συμφέροντα, ενώ ταυτοχρόνως θα πρέπει να στηρίζουν την παρουσίαση της πραγματικότητας (με τις διοχετευόμενες πληροφορίες) στην διαρκή παρακολούθηση και ανάλυση της δυναμικής της εξέλιξης τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο.
Ακόμη και οι βιωνόμενες συνθήκες από τους πολίτες σε εθνικό επίπεδο είναι σε μεγάλο βαθμό προϊόν της αλληλεπίδρασης και αλληλεξάρτησης των κοινωνιών σε ευρωπαϊκό και πλανητικό επίπεδο. Σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης όχι μόνο στο οικονομικό αλλά και στο πολιτισμικό πεδίο με τα διοχετευόμενα πρότυπα στο πλαίσιο της οπτικής της κοινωνίας του θεάματος η δυναμική, που αναπτύσσεται, διαπερνά την πραγματικότητα ακόμη και στις τοπικές κοινωνίες.
Παράλληλα η ενημέρωση πρέπει να γίνεται σε λειτουργικό χρόνο, ώστε να είναι αξιοποιήσιμη στην λήψη αποφάσεων και στον σχεδιασμό της πορείας προς το μέλλον όχι μόνο στο πολιτικό αλλά και στο κοινωνικό πεδίο. Ιδιαιτέρως στην σύγχρονη εποχή με την μεγάλη ταχύτητα της ροής του χρόνου, διότι οι συνθήκες αλλάζουν συνέχεια με την συνδρομή της παραγόμενης επιστημονικής γνώσης, η οποία διευρύνει το πεδίο κοινωνικής και ατομικής δραστηριοποίησης (π.χ. με την πολυδιάστατη αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης), η συνεχής ενημέρωση των πολιτών είναι ζωτικής σημασίας προϋπόθεση για την διαμόρφωση απόψεων και θέσεων για την διαχείριση της πραγματικότητας, οι οποίες συμπορεύονται και ακόμη καλύτερα προπορεύονται (ιδιαιτέρως στο πολιτικό πεδίο) των εξελίξεων, ώστε να ανοίγουν προοπτική για την πορεία προς το μέλλον.
Είναι δε ανάγκη να τονισθεί, ότι οι κοινοποιούμενες πληροφορίες από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης πρέπει να παρουσιάζουν την πολυδιάστατη πραγματικότητα και όχι μόνο αυτήν, που επιτρέπει η ιδεολογική οπτική του Μέσου ή του δημοσιογράφου. Ιδιαιτέρως σε χώρες, όπως η Ελλάδα, αυτό είναι πολύ σημαντικό, εάν συνδυάζεται με την επιδίωξη ενεργοποίησης της ορθολογικής σκέψης των πολιτών και όχι του συναισθήματος και του θυμικού.
Πολύ σημαντική προϋπόθεση για την συμβολή της ενημερωτικής λειτουργίας στην δημοκρατική κοινωνική και πολιτική δυναμική είναι, η προσέγγιση της βιωνόμενης πραγματικότητας με τις διοχετευόμενες πληροφορίες να διαπερνάται από ολιστική οπτική, ώστε να καταγράφονται και οι πολυδιάστατες παρενέργειες της εξέλιξης (π.χ. πλημμύρες ή ξηρασίες και γενικότερα ακραία καιρικά φαινόμενα, ως παρενέργειες της μη αντιμετώπισης των γενεσιουργών αιτίων της κλιματικής αλλαγής, όπως είναι για παράδειγμα η υπερθέρμανση του πλανήτη με τα ορυκτά καύσιμα και το διοξείδιο του άνθρακα, που εκπέμπεται από την χρήση τους).
Κυρίαρχο ρόλο για την αποτελεσματικότητα της κάλυψης όλων αυτών των προϋποθέσεων για την ανάπτυξη δημοκρατικής κοινωνικής και πολιτικής δυναμικής παίζει ο βαθμός συμπόρευσης της ενημερωτικής λειτουργίας με το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον, ώστε να διασφαλίζεται η αντιμετώπιση των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων και η βιώσιμη κοινωνική πορεία προς το μέλλον.
Τέλος στην σύγχρονη εποχή της κυριαρχίας της ψηφιακής τεχνολογίας πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, ότι τα εικονικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης παρουσιάζουν την πραγματικότητα αποσπασματικά (αποτυπώνεται μόνο αυτό, που «χωράει» στην οπτική του τηλεοπτικού φακού) και σε συνδυασμό με τα πρότυπα της κοινωνίας του θεάματος (το θέαμα προσδίδει νόημα στην ζωή και δρομολογεί κοινωνική αποδοχή) είναι εύκολη η χειραγώγηση. Για αυτό τα κενά της αποσπασματικής εικονικής αποτύπωσης των βιωνόμενων (είτε άμεσα είτε έμμεσα) συνθηκών επιβάλλεται να αντισταθμίζονται με τον συνοδευτικό λόγο της εικόνας.
Για να πληρούνται οι προϋποθέσεις, ώστε η ενημερωτική λειτουργία να συμβάλλει στην ανάπτυξη δημοκρατικής κοινωνικής και πολιτικής δυναμικής, πολύ σημαντικό ρόλο μπορούν και πρέπει να διεκπεραιώνουν η επιστημονική κοινότητα και οι δομές της κοινωνίας πολιτών στους διάφορους τομείς κοινωνικής δραστηριοποίησης.
Η επιστημονική κοινότητα με την παραγόμενη γνώση σε συνδυασμό με την επικοινωνιακή της διαχείριση από την κοινωνία πολιτών στις τοπικές κοινωνίες αλλά και την αξιοποίηση της από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης διαμορφώνουν τις προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση της ορθολογικής σκέψης στους πολίτες και την χρησιμοποίηση της για την επεξεργασία και ανάλυση των διοχετευόμενων πληροφοριών από το σύστημα ενημέρωσης.
Ειδάλλως στην σύγχρονη εποχή της κυριαρχίας της οπτικής του θεάματος ως μέσου για την διαμόρφωση γνώμης και την μαζική εργαλειοποίηση της εικόνας για την διαφημιστικού τύπου παρουσίαση της πραγματικότητας οικοδομούνται οι προϋποθέσεις για την χειραγώγηση των πολιτών και την συρρίκνωση της κοινωνικής συνοχής.
Και αυτό είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος των κοινωνιών, όσο προχωρούν προς το μέλλον, διότι στο πλαίσιο του ισχύοντος συστήματος κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας δεν καλλιεργείται ούτε αναλαμβάνεται η κοινωνική ευθύνη τόσο στο ατομικό και συλλογικό πεδίο όσο και στο θεσμικό.