… Στον τοίχο της Καισαριανής μας φέραν από πίσω
Κι ίσα έν’ αντρίκιο ανάστημα ψηλώσαν το σωρό
Νίκος Καββαδίας
Οι αθλιότητες που γράφονται με αφορμή ένα συγκλονιστικό ιστορικό ντοκουμέντο όπως αυτό που ανακαλύφθηκε από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή την 1η Μαΐου του 1944 ούτε την ισχύ του ίδιου του ντοκουμέντου επηρεάζει ούτε την ιδεολογική χρήση του ως επιβεβαίωση σημερινών ιδεολογικών επιλογών επικυρώνει. Γιατί τα ιστορικά ντοκουμέντα δηλώνουν από μόνα τους την αλήθεια τους: την εκδικητική μανία των ναζιστικών δυνάμεων κατοχής στη συγκεκριμένη περίπτωση. Και δεν αποτελούν αντικείμενο ιδεολογικής εκμετάλλευσης -ένθεν κακείθεν, πέραν της σαφούς απόδειξης της ναζιστικής θηριωδίας και της γενναιότητας της αντίστασης σ’ αυτήν.