Το βιβλίο του «Η Πολιτική μου Διαδρομή», παρουσίασε τη Δευτέρα στην Αθήνα, στην ΕΣΗΕΑ, ο Μιχάλης Παπαπέτρου πρώην υπουργός Τύπου και κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας στην τελευταία διακυβέρνηση του Γλαύκου Κληρίδη, την οποία πέρα από το κόμμα του είχε και την υποστήριξη των Ενωμένων Δημοκρατών του Γιώργου Βασιλείου. Μάλιστα ο Μιχάλης Παπαπέτρου υπήρξε Πρόεδρος των ΕΔΗ. Οι θέσεις και οι απόψεις του για το Κυπριακό, τον κατατάσσουν στην κατηγορία εκείνη των Ελληνοκύπριων, που αντιτάσσονται στις εθνικιστικές ψυχώσεις, στη μισαλλοδοξία, στη στασιμότητα και στις αντιλήψεις εκείνες που υποστηρίζουν «η μη λύση είναι λύση»
Το βιβλίο του Μιχάλη Παπαπέτρου, παρουσίασαν ο Σωτήρης Ντάλης, ο Χρήστος Στυλιανίδης, η Μαρία Δαμανάκη, ο Νίκος Μπίστης. Συντονιστής της παρουσίασης ήταν ο Γιώργος Πανταγιάς. Σημαντικό γεγονός ήταν, ότι στην εκδήλωση αυτή παραβρέθηκαν αρκετοί συμπολίτες μας, δείχνοντας ότι το Κυπριακό παρά την αποτελμάτωσή του εξακολουθεί και προκαλεί το πολιτικό τους ενδιαφέρον, Μαζί βέβαια και με την εκτίμηση που απολαμβάνει ο συγγραφέας.
Μιλώντας στην εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου του, ο Μιχάλης Παπαπέτρου μεταξύ άλλων είπε: Όπως θα έχετε δει ο υπότιτλος του είναι, Από τους μύθους στην Πραγματικότητα. Εδώ και εφτά δεκαετίες το Κυπριακό κινείται, με ελάχιστες εξαιρέσεις σε επίπεδο μυθολογίας. Από την αρχή θέσαμε ανέφικτους στόχους.
Αντί την αποτίναξη της αποικιοκρατίας, που πέτυχαν σχεδόν αναίμακτα οι λαοί, εμείς προβάλαμε τον αλυτρωτισμό και την ενσωμάτωση σε μια άλλη χώρα, με την Ένωση με την Ελλάδα, όσο στενούς δεσμούς κι αν είχαμε μαζί της.
Αυτό μας αποξένωσε από φυσικούς μας συμμάχους, από ολόκληρο το αντιαποικιακό κίνημα, αλλά και που οδήγησε τους τουρκοκύπριους, το 20% του πληθυσμού, στην αγκαλιά της Τουρκίας, μετατρέποντας την και πάλι σε παίκτη του κυπριακού, για πρώτη φορά από το 1878 που παρεχώρησε την Κύπρο στην Μεγάλη Βρετανία.
Μετά την από μέρους μας αποδόμηση του Συντάγματος της Ζυρίχης, μετά τα όσα απαράδεκτα έγιναν και από τις δυο πλευρές, αλλά κυρίως από την ισχυρή πλευρά, την ελληνοκυπριακή, στις διακοινοτικές συγκρούσεις του 1963-1964, ακολούθησε το πραξικόπημα της Χούντας, που έδωσε την αφορμή στην Τουρκία να καταλάβει την μισή Κύπρο.
Αυτοί που έκαναν το πραξικόπημα δεν γνώριζαν μήπως ότι η Κύπρος έκειτο μακράν; Και όμως μετά από αυτά συνεχίσαμε να θέτουμε ανέφικτους μαξιμαλιστικούς στόχους. Εκ των έσω, υπάρχει σοβαρή αμφισβήτηση της μορφής λύσης που προβλέπουν τα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, που εμείς επιλέξαμε ως το πλαίσιο αναζήτησης λύσης. Αυτή η αμφισβήτηση υποχωρεί όταν η Τουρκία ακολουθεί ακραία πολιτική για δύο κράτη στην Κύπρο.
Μόλις όμως εμφανιστεί ένας μετριοπαθής Τουρκοκύπριος ηγέτης, όπως πριν ο Ταλάτ και ο Ακκιντζί και τώρα ο Ερχιουρμαν, τότε αναζωπυρώνονται. Υπάρχουν εισηγήσεις ότι πρέπει να ξεχάσουμε ΟΗΕ και Ψηφίσματα και να αρχίσουμε από την αρχή. Να θεωρήσουμε το κυπριακό μόνο θέμα ξένης κατοχής και όχι οποιωνδήποτε διαφορών ανάμεσα στις δυο Κοινότητες, έστω κι αν στην Κύπρο βρίσκεται Ειρηνευτική Δύναμη του ΟΗΕ από το 1964, δηλαδή 10 ολόκληρα χρόνια πριν την τουρκική εισβολή. Σε μια τέτοια κατάσταση βρισκόμαστε σήμερα.
Δεν υποτιμώ την άκαμπτη στάση των τουρκικών κυβερνήσεων. Όμως υπήρξαν περιπτώσεις όπου η Τουρκία εκούσα άκουσα αναγκάστηκε να εμφανιστεί εποικοδομητική σε διάφορες προτάσεις, όπως το Σχέδιο Ανάν το 2004 ή η προσπάθεια να διανυθεί το τελευταίο μίλι στο Κραν Μοντανά το 2017. Και φτάσαμε στο σημείο, το θύμα του 1974 να χαρακτηρίζεται ως υπαίτιος για την μη λύση του κυπριακού. Στο βιβλίο μου παραθέτω πολλά γεγονότα, που, κατά την γνώμη μου, τεκμηριώνουν αυτή την προσέγγιση.
Μετά από 51 χρόνια, οι δυνατότητες εξαντλούνται. Όσοι βολεύονται με την μισή Κύπρο, με την προσφυγιά και την κατοχή, μπορούν να συνεχίσουν αυτή την πολιτική, της δεύτερης καλύτερης λύσης. Όμως ας έχουν υπ´ όψιν ότι τα περιθώρια εξαντλούνται. Ότι το διεθνές ενδιαφέρον και πολύ περισσότερο, η αλληλεγγύη αμβλύνεται και ουσιαστικά εξαφανίζεται. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ο χρόνος έδωσε την λύση, που δεν ήταν άλλη από το status quo.
Η χώρα μας για πενήντα χρόνια στηρίζει την προσπάθεια της για απελευθέρωση και επανένωση, στο διεθνές δίκαιο και τον ΟΗΕ. Τι θα γίνει στην σημερινή εποχή, που το διεθνές δίκαιο, στα χέρια του Τράμπ, έχει μετατραπεί σε κουρελόχαρτο και έχει αντικατασταθεί από την δύναμη και την επιβολή, στον βωμό των πιο φτηνών συμφερόντων; Είναι γι αυτό που δεν έχουμε περιθώρια για νέες χαμένες ευκαιρίες.
Η πολιτική μας πρέπει να βασίζεται σε αρχές, να πατά στο έδαφος, να έχει επαφή με την πραγματικότητα και να μην εξαντλείται σε συνθήματα και μεγάλα λόγια. Και παράλληλα, οι πιο πιστοί, να προσεύχονται να μην αποφασίσει ο Τράμπ να ασχοληθεί με την Κύπρο.
Σε τελευταία ανάλυση ο άκαμπτος λόγος καταλήγει να είναι, όχι μόνο ο πιο ενδοτικός, αλλά και εθνικά επιζήμιος.
Ο Χρήστος Στυλιανίδης, πρώην υπουργός και βουλυτής της ΝΔ, τόνισε στην ομιλία του, ότι παρά τις διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες τους, πάντα τον εντυπωσιάζει ο μεστός πολιτικός λόγος του Παπαπέτρου, η πολιτική ευθυκρισία του και η τόλμη του. Κόντρα σε όποιους περιορισμούς, μιλούσε πάντα τολμηρά και «έξω από το κουτί».
Η απόλυτη συνέπεια και προτεραιότητα του Παπαπέτρου σε μια λύση έντιμου συμβιβασμού στο κυπριακό, και εδώ αναδεικνύεται η ταύτιση του με την λεγόμενη «Κληριδική πυξίδα», ήταν και παραμένει η πεμπτουσία της πολιτικής του συμπεριφοράς.
Η Μαρία Δαμανάκη, πρώην Επίτροπος, ανέφερε μεταξύ άλλων:
Ορισμένα χρήσιμα συμπεράσματα του βιβλίου με τα οποία συμφωνώ:
Το πρώτο είναι ότι ο χρόνος δεν είναι με το μέρος μας. Τρέχει σε βάρος μας. Ο κύκλος των χαμένων ευκαιριών στο Κυπριακό, με αποκορύφωμα την απόρριψη του σχεδίου Ανάν και το ναυάγιο στο Κραν Μοντανά, υπογραμμίζουν τις μεγάλες ευθύνες της κυπριακής, αλλά και της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας.
Η πολιτική της ακινησίας, δεν βοηθά. Μας οδηγεί σε χειρότερη θέση και ευνοεί τελικά τον τουρκικό αναθεωρητισμό. Τώρα πια, δίνει επιχειρήματα στην Τουρκία, να εμφανίζεται ως μια χώρα που καταφεύγει στη διχοτόμηση ως έσχατη λύση απέναντι στην υπαρκτή ελληνική πολιτική αδιαλλαξία.
Σήμερα, πολύ περισσότερο από ποτέ, δεν έχουμε τα περιθώρια να οδηγηθούμε στο σύνηθες καταφύγιο, τον διχασμό. Ο διχασμός ανάμεσα σε εθνοπατριώτες και ενδοτικούς ήταν πάντα η εύκολη λύση στην Κύπρο και στην Ελλάδα.
Χρησιμοποιείται ως άλλοθι για να μην υπάρχει ουσιαστικός διάλογος και να δαιμονοποιείται οποιοσδήποτε συμβιβασμός. Ο συμβιβασμός ωστόσο μπορεί να είναι παραγωγικός, εφόσον υπάρχει ειλικρίνεια, διαφάνεια και έχουμε υπολογίσει τις συνέπειες της όποιας λύσης. Είναι ανάγκη να ξεπεράσουμε την παλιά ριζωμένη κουλτούρα που θεωρεί τον συμβιβασμό εκ των προτέρων ως ήττα.
Μιλώντας για το συγγραφέα ο Γιώργος Πανταγιάς, μεταξύ άλλων είπε πως συνεργαζόμενος με το Μιχάλη Παπαπέτρου είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω την ξεχωριστή του ποιότητα, τους ιδεολογικούς του προσανατολισμούς, τη σύγχρονη πολιτική του σκέψη, το ασίγαστο πάθος του για την επανένωση της Κύπρου.
Σαν σήμερα θυμάμαι τη συζήτηση που είχαν αρχές του 1995, ο Κώστας Σημίτης και ο Γιώργος Βασιλείου. Ο τότε υπουργός βιομηχανίας και εμπορίου και μετέπειτα Έλληνας πρωθυπουργός, είχε έντονες ενστάσεις για το αποκαλούμενο αμυντικό δόγμα, Ελλάδας- Κύπρου.
Μιλώντας με τον πρώην Κύπριο Πρόεδρο, του εξέθεσε την πρόταση του για την ανάγκη να υιοθετηθεί μια στρατηγική αποφορτισμένη από αντιλήψεις στρατιωτικοποίησης, οι οποίες είχαν καλλιεργήσει ακόμη και πολεμικές ψυχώσεις για τις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας.
Γι’ αυτό πηγαίνοντας στη Μεγαλόνησο, στην επέτειο της τουρκικής εισβολής τον Ιούλιο του 1995, σε δημόσια ομιλία του ο Κώστας Σημίτης, ανέλυσε τη στρατηγική Ενιαίου Οικονομικού Χώρου Ελλάδας- Κύπρου. Εύλογο ήταν να προκληθεί ένα κύμα αντιδράσεων με πρωταγωνιστές τους ποικιλώνυμους εθνικιστικούς κύκλους και όχι μόνο. Μάλιστα φεύγοντας από την εκδήλωση, μαζί με τον Κώστα Σημίτη, και τον Βαγγέλη Γιαννόπουλο, είχα την ατυχία να βιώσω τις έξαλλες αντιδράσεις μιας μικρής ομάδας, που είχε φτάσει στο σημείο να εκτοξεύει κατηγορίες εναντίον μας, για τουρκόσπορους.
Αντιλαμβανόμενος τις δυσκολίες που θα συναντούσε μια αμφισβήτηση του ενιαίου αμυντικού δόγματος, ζήτησε από το Γιώργο Βασιλείου να έχει συναντήσεις με προσωπικότητες της Κύπρου, που αντιμετώπιζαν το Κυπριακό μακριά από μισαλλοδοξίες και μονομέρειες.
Τον πρώτο που υπέδειξε ο πρώην Κύπριος Πρόεδρος, ήταν ο Μιχάλης Παπαπέτρου, λέγοντας ότι είναι μια ισχυρή προσωπικότητα που ξεχωρίζει για το πολιτικό του βάθος, την ιδεολογικοπολιτική του συγκρότηση και τη σταθερή του προσήλωση στην επανένωση της Κύπρου.
Ο Μιχάλης Παπαπέτρου επιλέγοντας συνειδητά να βρίσκεται στον αντίποδα των αρνητών της λύσης, όλα αυτά τα χρόνια μας δείχνει, πως δεν είναι μάταιη η ανάβαση στα βουνά της αλήθειας. Το βιβλίο του είναι μια πολιτική αυτοβιογραφία, μια προσωπική μαρτυρία. Εξιστορεί τα γεγονότα που έζησε. Ιχνηλατεί τις αθέατες πλευρές τους.
Ο Νίκος Μπίστης, μιλώντας για τον Μιχάλη Παπαπέτρου, είπε μεταξύ άλλων ότι ήταν παρών και στην πρώτη γραμμή για την επανένωση του νησιού, για λύση διζωνικής, δικοινοτικής Ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα. Βράχος απέναντι στον πολύχρωμο εθνικισμό.
Σε όλο το βιβλίο και περνώντας από θετικά στάδια μέχρι τα χειρότερα - που αναμφίβολα ήταν η στάση του ΑΚΕΛ απέναντι στο Σχέδιο Αναν και συνακόλουθα η συμπόρευση του με ένα ακραίο εθνικιστή όπως ο Τασος Παπαδόπουλος - ο Μιχάλης αναγνώριζε ότι το ΑΚΕΛ ήταν η βασική δύναμη επίλυσης και η δύναμη που επιδίωκε σταθερά την συνεργασία με τους Τουρκοκύπριους . Στήριξε κάθε προωθητικό βήμα που έγινε απο Χριστοφια και Ταλατ μέχρι την αναδίπλωση Χριστόφια.
Πριν απο αυτό, στην Προεδρία Κληρίδη, επαινεί το ΑΚΕΛ γιατί κράτησε νουνεχή και μετριοπαθή στάση όταν έφτασε η πληροφορία για την ανακάλυψη υδρογονανθράκων στην Κυπριακή ΑΟΖ. Μαζί με τον Κληρίδη η ηγεσία του ΑΚΕΛ δεν είδε μόνο δυνατότητες αλλά και τους μεγάλους κινδύνους από μια μετωπική σύγκρουση συμφερόντων με την Τουρκία σε θέματα ενέργειας
Εδώ να ανοίξω μια παρένθεση που δεν αφορά μόνο το παρελθόν . Η σκέψη ότι μπορεί να λυθεί το ενεργειακό ζήτημα στην Ανατολικη Μεσόγειο με αποκλεισμό της Τουρκίας είναι επικίνδυνη. Γιαυτό τριμερείς, τετραμερείς με οποίο προσωπείο και αν εμφανίζονται, καλώδια που δεν ποντίζονται περιπλέκουν την κατάσταση . Και αυτό δεν το λέω τώρα που κυβερνά η δεξιά , το έλεγα και επι των ημερών του ΣΥΡΙΖΑ.
Ο Μιχάλης ,λοιπόν, για να επανέλθουμε όχι μόνο παρέμεινε αριστερός αλλά τώρα έχει την ικανοποίηση να βλέπει το ΑΚΕΛ να επιστρέφει στις εργοστασιακές του ρυθμίσεις, του Πλούτη Σερβα, του Αδάμ Αδαμαντος του Ανδρέα Ζιαρτιδη. Στο Κραν Μοντανά είδε τον Γραμματέα του ΑΚΕΛ Άνδρο Κυπριανό να κάνει την υπέρβαση και να πιέζει τον Πρόεδρο Αναστασιάδη να υπογράψει λύση με την στήριξη της Αριστεράς. Δυστυχώς ο Αναστασιαδης είχε γυρίσει πλευρό. Και την γραμμή του Άνδρου συνεχίζει σήμερα ο Στεφανος Στεφάνου.
Είναι δύσκολα σήμερα τα πράγματα στην Κύπρο. Ο φασισμός μέσω του ΕΛΑΜ , της κυπριακής Χρυσής Αυγής , σηκώνει κεφάλι και ο εθνικισμός από τα χέρια του ΔΗΚΟ και της ΕΔΕΚ περνάει στην Ακροδεξιά. Μια σοβαρή, μαχητική και ισχυρή Αριστερά θα είναι το αντίβαρο.