Οι Ευρωπαϊκές χώρες ετοιμάζονται να ξεκινήσουν την διαδικασία επιστροφής προσφύγων στην Ελλάδα, την ίδια ώρα που οι μετανάστες που θέλουν να επανενωθούν με τις οικογένειές τους – κυρίως στη Γερμανία- κλιμακώνουν τις διαμαρτυρίες τους στην Αθήνα, γράφει ο Guradian σε εκτενές ρεπορτάζ.
Τα μέλη της ΕΕ θα στείλουν πίσω στην Ελλάδα ανθρώπους που ζήτησαν άσυλο πρώτα στην Ελλάδα, παρά την μεγάλη οικονομική κρίση που μαστίζει τη χώρα.
Η Γερμανία έχει κάνει 400 αιτήσεις επανεγκατάστασης, σύμφωνα με τις αρχές του Βερολίνου και πηγές της εφημερίδας στην ελληνική κυβέρνηση. Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ολλανδία και Νορβηγία έχουν επίσης ζητήσει να επιστρέψουν στην Ελλάδα αιτούντες άσυλο.
Μιλώντας στον Guardian, ο Ελληνας υπουργός μετανάστευση είπε ότι οι πρώτες επιστροφές αναμένονται άμεσα. «Τα έγγραφα άρχισαν να ετοιμάζονται για ένα συμβολικό νούμερο ως πράξη φιλίας (προς άλλες χώρες της ΕΕ). Η Ελλάδα ήδη έχει δεχθεί τόσους πολλούς, είναι κάτω από τόση πίεση που η σκέψη να δεχθεί περισσότερους είναι παράλογη, ένα αστείο αν δεν ήταν τέτοια τραγωδία». Ο Μουζάλας είπε ότι δεν έχει ιδέα που θα μείνουν όσοι επιστραφούν ή αν φύγουν ποτέ από την Ελλάδα. «Δεν ξέρω που θα πάνε. Μπορεί στην Αθήνα, μπορεί στη Θήβα… θα μείνουν σε διαμερίσματα» είπε. «Ο,τι ισχύσει, οι συνθήκες θα είναι καλές, έχουν βελτιωθεί κατά πολύ και θα ανταποκρίνονται στα κριτήρια της ΕΕ».
Η εφημερίδα επισημαίνει ότι αξιωματούχοι σε ιδιωτικές συζητήσεις παραδέχονται ότι οι επιστροφές των προσφύγων είναι μία διαδικασία μη διαπραγματεύσιμη, δεδομένου ότι η Ελλάδα είναι μέλος της ΕΕ και επιδοτείται από τις Βρυξέλλες. Η επανεγκατάσταση δεν αφορά αιτούντες άσυλο που έφτασαν στην Ευρώπη πριν από τον Μάρτιο του 2017 .
Η Ελλάδα ήταν στο επίκεντρο της μεταναστευτικής κρίσης του 2015, όταν περίπου ένα εκατομμύριο άντρες, γυναίκες και παιδιά μπήκαν στη χώρα στον δρόμο τους προς χώρες όπως η Γερμανία. Οι περισσότεροι προέρχονταν από την Συρία. Οι αφίξεις έπεσαν δραστικά όταν έγινε η συμφωνία της ΕΕ με την Τουρκία πριν 17 μήνες για την βοήθεια φιλοξενίας προσφύγων από την Συρία, αλλά εξακολουθούν να φτάνουν εκατοντάδες κάθε εβδομάδα.
Την περασμένη εβδομάδα καταγράφηκαν 330 αφίξεις στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, αυξάνοντας την πίεση στα ήδη υπερπλήρη κέντρα υποδοχής σε Λέσβο, Χίο, Κω, Λέρο και Σάμο, όπου βρίσκονται περίπου 14.100 άνθρωποι «ξεχασμένοι» στα κέντρα υποδοχής, σύμφωνα με τα στοιχεία των ελληνικών αρχών.
Οι συνθήκες στα κέντρα περιγράφονται ως απεχθείς και οι διαμαρτυρίες και εξεγέρσεις είναι συχνές. Η Human Rights Watch ανέφερε πρόσφατα ότι αυτοτραυματισμοί και απόπειρες αυτοκτονίας μαζί με επιθετικότητα, άγχος και κατάθλιψη έχουν αυξητική τάση. Οι τοπικές αρχές από την άλλη διαμαρτύρονται ότι δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν.
Η εφημερίδα θυμίζει ότι η επιστροφή στην Ελλάδα είχε αναβληθεί το 2011 όταν το Ευρωπαϊκό δικαστήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων έκρινε ότι οι συνθήκες στην Ελλάδα ήταν σκληρές και η μεταχείριση των προσφύγων από τις αρχές κακή.
«Είναι απίστευτο που μια χώρα όπως η Γερμανία, που τώρα έχει τόσα πολλά στρατόπεδα άδεια γιατί μειώθηκαν οι αφίξεις, απαιτεί να επιστραφούν πρόσφυγες στην Ελλάδα» είπε στον Guardian η επικεφαλής της ΜΚΟ Refugee Support Aegean. «Δεν είναι επιχείρημα να λένε ότι έχουν τόσους πολλούς ή ότι δεν είναι έτοιμοι να δεχθούν άλλους όταν υπάρχει χώρος, έτοιμος και περιμένει για να φιλοξενήσει ανθρώπους που το ενοίκιό του ήδη καλύπτεται και πληρώνεται από το γερμανικό κράτος».
Η κυβέρνηση Μέρκελ έχει δεχθεί κριτική γιατί έβαλε φρένο στην επανένωση προσφύγων με μέλη της οικογένειάς τους που βρίσκονται στη Γερμανία. Διαμαρτυρίες από Σύρους που ζητούν επανεγκατάσταση αυξάνονται – οι επανενώσεις οικογενειών είναι λιγότερες από 100 το μήνα, περίπου ένα πέμπτο του αντίστοιχου αριθμού την άνοιξη.
Η γερμανική κυβέρνηση αρνείται ότι έχει βάλει οροφή στον αριθμό επανενώσεων από την Ελλάδα. Όμως σε απάντηση κοινοβουλευτικής ερώτησης του κόμματος Die Linke, ο υπουργός εσωτερικών παραδέχθηκε ότι «μέχρι 4,339 κυρίως Σύροι αιτούντες άσυλο των οποίων οι αιτήσεις για επανένωση έχουν εγκριθεί εξακολουθούν να ζουν στην Ελλάδα».
«Δεν θέλουμε να είμαστε εδώ, θέλουμε να είμαστε στο Βερολίνο με τον πατέρα μας» λέει η Νουρ Βαέζ στη διάρκεια διαδήλωσης έξω από τις υπηρεσίες ασύλου στην Αθήνα, 18 μήνες αφού η οικογένειάς της έφυγε από το Χαλέπι. «Δεν θέλουμε να περιμένουμε άλλο. Θέλουμε να συνεχίσουμε το σχολείο, να ζήσουμε κανονικές ζωές. Ο πατέρας μου είναι γιατρός. Βρήκε τον αδελφό μου στη Γερμανία πέρσι» εξηγεί. «Κάθε μέρα εγώ, οι αδελφές μου και η μητέρα μας μαθαίνουμε γερμανικά από βιβλία που μας έστειλε. Έχει χαθεί τόσος χρόνος. Γιατί όλη αυτή η αναμονή όταν μας έχουν πει ότι μπορούμε να φύγουμε;»
Σε αργό ρυθμό γίνονται και όλες οι επανεγκαταστάσεις. Τον Ιούνιο του 2015 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε να επανεγκαταστήσει πάνω από 66.000 που είχαν ζητήσει άσυλο σε Ελλάδα και Ιταλία σε άλλα κράτη της ΕΕ. Ο Μουζάλας λέει ότι μόνο μέρος έχει ήδη επανεγκατασταθεί. «Περίπου 17.000 έχουν επανεγκατασταθεί και περίπου 7.000 έχουν επανενωθεί με τις οικογένειές τους. Γίνεται, αλλά αν ήμουν στη θέση τους θα ήθελα να είναι πιο γρήγορη η διαδικασία» .
Ο Ελληνας υπουργός είπε νωρίτερα τον Αύγουστο στο κρατικό γερμανικό κανάλι ARD ότι στο αίτημα για επιστροφές προσφύγων μάλλον παίζει ρόλο η προεκλογική περίοδος. «Υπάρχει πίεση από αρκετές χώρες-μέλη να ξαναρχίσουν οι επιστροφές. Καταλαβαίνω ότι οι κυβερνήσεις θέλουν να δείξουν κάποια αποτελέσματα στους ψηφοφόρους».
Περίπου 62.000 πρόσφυγες βρίσκονται σε όλη τη χώρα. Έξω από την Αθήνα βρίσκονται περίπου 20.000 που τώρα διαμένουν σε νοικιασμένα διαμερίσματα χάρη σε πρότζεκτ των δημοτικών αρχών με την ύπατη αρμοστεία του ΟΗΕ, ενώ η μεγάλη πλειοψηφία φιλοξενείται σε εγκαταστάσεις σε παλιά στρατόπεδα και εργοστάσια. Οι ΜΚΟ λένε ότι αγωνίζονται για να έχουν πρόσβαση σε βασικά αγαθά, όπως η υγεία.
πηγή theguardian.com