Το πλήρωμα της αποστολής Artemis II της NASA κατέρριψε το ιστορικό ρεκόρ για το μακρύτερο επανδρωμένο ταξίδι από τη Γη στο Διάστημα. 

Το προηγούμενο ρεκόρ κατείχε το πλήρωμα της αποστολής Apollo 13 το 1970, όταν οι αστροναύτες είχαν απομακρυνθεί σε απόσταση 400.171 χιλιομέτρων από τον πλανήτη μας.

Πρόκειται για το μεγαλύτερο βήμα της NASA μέχρι σήμερα προς την εγκαθίδρυση μόνιμης ανθρώπινης παρουσίας στη Σελήνη.

Περισσότερα από 57 χρόνια μετά το πρώτο φωτογραφικό στιγμιότυπο που αποτύπωνε μια ανατολή στη Γη, την οποία τράβηξε ένας αστροναύτης του Apollo 8, οι διάδοχοί τους του Artémis II απαθανάτισαν μια δύση της Γης πίσω από τη Σελήνη, σε μια φωτογραφία που δημοσίευσε σήμερα η Nasa.

Το πλήρωμα αποτελείται από τους Αμερικάνους Ριντ Γουάισμαν, Κριστίνα Κοχ και Βίκτορ Γκλόβερ, όπως και τον Καναδό Τζέρεμι Χάνσεν.

Η φωτογραφία τραβήχτηκε χθες Δευτέρα, όταν η κάψουλά τους Orion έκανε την περιστροφή της Σελήνης.

Η εικόνα φέρνει στον νου αμέσως το θρυλικό στιγμιότυπο του Apollo 8, που τραβήχτηκε την 24η Δεκεμβρίου του 1968 από τον Αμερικανό Μπιλ Άντερς, κατά τη διάρκεια της πρώτης υπερπτήσης στη Σελήνη από ανθρώπους, μαζί με τους συμπατριώτες του Φρανκ Μπόρμαν και Τζιμ Λόβελ.

Το Apollo 8 έκανε δέκα φορές τον κύκλο της Σελήνης χωρίς να προσγειωθεί και, κατά τη διάρκεια μιας τροχιάς, ο Μπιλ Άντερς απαθανάτισε το φωτεινό μπλε της Γης ενώ ξεχώριζε με φόντο το απέραντο σκοτάδι του διαστήματος, ενισχυμένο από τον έρημο και μονοχρωματικό ορίζοντα της Σελήνης στο προσκήνιο.

«Κάναμε όλο αυτό το ταξίδι για να εξερευνήσουμε τη Σελήνη και το σημαντικότερο είναι πως ανακαλύψαμε τη Γη», είχε δηλώσει ο Μπιλ Άντερς κατά την επιστροφή του στη Γη.

Η φωτογραφία «Ανατολή της Γης» συγκαταλέγεται συχνά στις επιλογές των πλέον εμβληματικών ιστορικών στιγμιότυπων και συμπεριλήφθη το 2003 στο βιβλίο που εξέδωσε το περιοδικό Life με τίτλο «100 φωτογραφίες που άλλαξαν τον κόσμο».

Η κληρονομιά του Apollo 8 συνόδευσε χθες τους αστροναύτες του Artémis II. Ξεκίνησαν την ημέρα τους λαμβάνοντας ένα εγγεγραμμένο μήνυμα του Τζιμ Λόβελ, πριν από τον θάνατό του τον Αύγουστο του 2025.

«Είναι μια ιστορική ημέρα και γνωρίζω πόσο πολύ απασχολημένοι θα είστε, όμως μην ξεχάσετε να επωφεληθείτε από τη θέα», τους είπε αυτός ο πρωτοπόρος.

Το Ταξίδι με τα πολλά ρεκόρ

Το Αρτεμις ΙΙ εκτοξεύθηκε με τον ισχυρότερο πύραυλο που έχει κατασκευαστεί ποτέ – τον Space Launch System (SLS). Αν και μικρότερος από τον Saturn V που χρησιμοποιήθηκε στις αποστολές Apollo, είναι σημαντικά πιο ισχυρός, παράγοντας ώση 8,8 εκατομμυρίων λιβρών, δηλαδή 15% περισσότερη.

Στην κορυφή του SLS βρισκόταν το διαστημόπλοιο Orion που μεταφέρει το πλήρωμα στη Σελήνη και πίσω στη Γη. Αν και θυμίζει μια μεγαλύτερη εκδοχή του διαστημοπλοίου Apollo, η τεχνολογία του είναι σε εντελώς άλλο επίπεδο. Σύμφωνα με τη Nasa, ο υπολογιστής του Orion λειτουργεί 20.000 φορές ταχύτερα και διαθέτει 128.000 φορές περισσότερη μνήμη από εκείνους των αποστολών Apollo.

Ο στόχος είναι τελικά να προσεδαφιστούν δύο αστροναύτες στην επιφάνεια της Σελήνης κοντά στον Νότιο Πόλο για περίπου μία εβδομάδα πριν επιστρέψουν. Αυτή η αποστολή – το Artemis IV – αναμένεται να εκτοξευθεί στις αρχές του 2028 και θα είναι η πρώτη φορά που άνθρωποι θα πατήσουν στη Σελήνη από τον Δεκέμβριο του 1972. Τότε, οι αστροναύτες παρέμειναν λίγο πάνω από τρεις ημέρες στη σεληνιακή επιφάνεια – μέχρι σήμερα το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα παραμονής ανθρώπων εκεί. Το Artemis IV στοχεύει να ξεπεράσει αυτό το επίτευγμα, ενώ οι επόμενες αποστολές θα προχωρήσουν ακόμη περισσότερο, με στόχο τη δημιουργία μόνιμης ανθρώπινης παρουσίας μέσω μιας σεληνιακής βάσης.

Η προσέγγιση του Artemis θα είναι επίσης διαφορετική. Τη δεκαετία του 1960, το Apollo ήταν κυρίως μέρος της κούρσας ισχύος του Ψυχρού Πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Σοβιετικής Ένωσης. Το Artemis αποτελεί μια διεθνή προσπάθεια υπό την ηγεσία της Nasa, με τη συμμετοχή της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας (CSA), της Ιαπωνικής Υπηρεσίας Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης (Jaxa) και της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (Esa).

«Δεν πρόκειται για σημαίες και αποτυπώματα», είχε δηλώσει στο BBC το 2022 ο Τόμας Ζουρμπουχεν, πρώην επικεφαλής επιστημονικών προγραμμάτων της Nasa. «Πρόκειται για τη δημιουργία βιώσιμης παρουσίας στη Σελήνη και για τη θεμελίωση μιας σεληνιακής βάσης και μελλοντικών αποστολών στον Άρη».

Η Nasa είχε επίσης δηλώσει στο παρελθόν ότι στόχος των αποστολών Artemis ήταν να στείλουν την πρώτη γυναίκα και το πρώτο άτομο έγχρωμης καταγωγής στην επιφάνεια της Σελήνης. Ωστόσο, αυτή η διατύπωση αφαιρέθηκε σιωπηρά από την ιστοσελίδα της τον Νοέμβριο του 2025, μετά από εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Η Nasa διευκρίνισε ότι η αλλαγή στη διατύπωση δεν υποδηλώνει αλλαγή στις επιλογές πληρωμάτων.

Τον Φεβρουάριο του 2026, η Nasa ανακοίνωσε επίσης αλλαγές στο πρόγραμμα προσεδάφισης στη Σελήνη, προσθέτοντας μία επιπλέον αποστολή πριν από την πρώτη προσεδάφιση.

Το Artemis III θα παραμείνει πλέον σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη για να εξασκηθεί στη σύνδεση με σεληνιακό σκάφος προσεδάφισης, ένα κρίσιμο βήμα για την ασφαλή επιστροφή του πληρώματος. Η αποστολή αυτή θα πραγματοποιηθεί το 2027, πριν τα Artemis IV και V επιχειρήσουν προσεδάφιση στη Σελήνη το 2028.

Οι αποστολές αυτές θα κατευθυνθούν σε μια περιοχή της Σελήνης που δεν έχει εξερευνηθεί ποτέ από ανθρώπους, τον Νότιο Πόλο. Εκεί, οι αστροναύτες θα αναζητήσουν πάγο νερού και ορυκτά που έχουν εντοπιστεί από διαστημικές παρατηρήσεις.

Ο πάγος νερού, για παράδειγμα, θα μπορούσε να προσφέρει ζωτικής σημασίας πόρους για μια μόνιμη βάση στη Σελήνη, αλλά και να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή καυσίμου μέσω διάσπασης σε υδρογόνο και οξυγόνο.