Αν ληφθεί υπόψη η ανταπόκριση της πλειοψηφίας των πολιτών στο κάλεσμα στήριξης του συλλόγου των συγγενών των θυμάτων στα Τέμπη, αλλά και η γνώμη, που κυριαρχεί στην ελληνική κοινωνία (ως προς την διαχείριση της τραγωδίας τόσο στο πολιτικό πεδίο όσο και στο χώρο της Δικαιοσύνης) για συγκάλυψη των ευθυνών πολιτικών προσώπων, τότε γίνεται εμφανές, ότι η διαφθορά είναι δομικό στοιχείο του συστήματος οργάνωσης και λειτουργίας της ελληνικής κοινωνίας.
Η διαφθορά καταγράφεται ως κατάχρηση εξουσίας ή ισχύος για προσωπικό όφελος με πολύ σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία, στην δημοκρατική λειτουργία και στην κοινωνική συνοχή. Γίνεται δε ορατή ως δωροδοκία, απάτη, υπεξαίρεση και κατάχρηση εξουσίας, ενώ παίρνει μεγάλες διαστάσεις, όταν επικρατεί αδιαφάνεια και δεν υπάρχει έλεγχος. Επίσης με την διαφθορά συμπορεύονται ως ένα βαθμό και οι πολίτες, διότι δεν θα έχει προοπτική η πορεία τους, εάν δεν την εργαλειοποιήσουν ακόμη και αυτοί.
Βέβαια τα φαινόμενα διαφθοράς εκτείνονται από τον τρόπο διαχείρισης της τραγωδίας των Τεμπών από το πολιτικό σύστημα (ιδιαιτέρως στο επίπεδο της κυβέρνησης) και την Δικαιοσύνη μέχρι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, το σύστημα υγείας, τις υποκλοπές και πολλά άλλα πεδία.
Αποκαλυπτική ως προς την διαφθορά είναι η ευρωπαϊκή εισαγγελέας Laura Codruta Kövesi σε συνέντευξη της στο Euroactiv για την διαφθορά. Αναφερόμενη στην τραγωδία των Τεμπών είπε, ότι το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη της υπουργικής ασυλίας αλλά τα συνταγματικά εμπόδια, τα οποία προστατεύουν τους πολιτικούς και δεν επιτρέπουν στους εισαγγελείς να διαπιστώνουν τα γεγονότα και να αποδείξουν την ενοχή ή αθωότητα.
Επίσης επεσήμανε, ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στην Ελλάδα. «Το πιο εξαντλητικό και κουραστικό κομμάτι της δουλειάς ήταν η καταπολέμηση της θεσμικής τάσης της ΕΕ να αμβλύνει, να καθυστερεί και να γραφειοκρατικοποιεί την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς». Αναφέρθηκε δε και στις συντονισμένες επιθέσεις παραπληροφόρησης στην Ελλάδα.
Όμως την 1η Απριλίου 2026 η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διαβίβασε στον Άρειο Πάγο με παραλήπτη και την Βουλή δικογραφία, στην οποία ζητείται η άρση της ασυλίας ενός πρώην υπουργού, μιας πρώην υφυπουργού και 11 βουλευτών, ενώ 5 πρώην βουλευτές βρίσκονται επίσης υπό διερεύνηση.
Πολύ αρνητική παρενέργεια της τραγωδίας στα Τέμπη με τον θάνατο 57 ανθρώπων είναι η διαμόρφωση πολύ αρνητικής γνώμης στους πολίτες σε σχέση με την αναζήτηση των ευθυνών από τον χώρο της Δικαιοσύνης, την οποία ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού δεν εμπιστεύεται.
Η διαφθορά βέβαια έχει ευρύτερες διαστάσεις και γίνεται ορατή σε πολλούς τομείς. Για παράδειγμα το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ αναφέρεται σε ένα δίκτυο απάτης με παράνομες καταβολές ευρωπαϊκών αγροτικών επιδοτήσεων εκατομμυρίων ευρώ σε μη δικαιούχους μέσω εικονικών δηλώσεων βοσκοτόπων, στο πλαίσιο του οποίου έγιναν συγκάλυψη από υπηρεσιακά και κομματικά στελέχη και πολιτικούς, συλλήψεις αγροτοσυνδικαλιστών στην Κρήτη, ξέπλυμα βρώμικου χρήματος και επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους 281 εκατομμυρίων ευρώ ευρωπαϊκής προέλευσης τα έτη 2020 – 2022.
Τέτοια φαινόμενα λειτουργούν αποσταθεροποιητικά σε σχέση με την κοινωνική συνοχή, ενώ παράλληλα αποδυναμώνουν την δημοκρατική λειτουργία, η οποία με αυτά τα δεδομένα δεν συμβάλλει στην προώθηση και πραγμάτωση του κοινωνικού συμφέροντος. Αντίθετα προωθείται η διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Περιττό να αναφερθούν και οι συνθήκες στο σύστημα υγείας και στον κυρίαρχο ρόλο, που παίζει το «φακελάκι» για την διασφάλιση της ιατρικής περίθαλψης και της υγείας σε επαρκή βαθμό.
Ακόμη πιο λυπηρό και επικίνδυνο για τα προσωπικά δεδομένα σε δημοκρατικές συνθήκες είναι το σκάνδαλο των υποκλοπών, στο πλαίσιο του οποίου παρακολουθούσαν τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, υπουργούς της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας και άλλους αξιωματούχους με την χρήση του λογισμικού υποκλοπών Predator.
Ο Tal Dilian, πρώην στρατιωτικός και ιδρυτής της εταιρείας Intellexa, που πούλησε το Predator στην Ελλάδα και κατηγορήθηκε ως ένας από τους χρήστες του για την παρακολούθηση, σε συνέντευξη του στο MEGA είπε, ότι «Δεν θα γίνω το εξιλαστήριο θύμα της κυβερνητικής συγκάλυψης». Επίσης τόνισε «δεν θα γίνω αποδιοπομπαίος τράγος. Θα παρουσιάσω την υπόθεση μου ενώπιον εθνικών, περιφερειακών και διεθνών θεσμών, συμπεριλαμβανομένης της αίτησης για παρέμβαση του Ειδικού Εισηγητή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης».
Επεσήμανε δε, ότι «Οι εθνικές υπηρεσίες καθορίζουν τους στόχους και εκτελούν την επιχείρηση χωρίς την γνώμη μας. Δεν γνωρίζουμε, ποιος πραγματοποίησε τις παρεμβάσεις». Ουσιαστικά παραπέμπει στην ελληνική κυβέρνηση για την αναζήτηση των υπεύθυνων της παρακολούθησης. Παράλληλα όμως γίνεται εμφανές, ότι τα ατομικά δικαιώματα του πολίτη δεν λαμβάνονται υπόψη, ούτε και γίνονται σεβαστά στην δημοκρατική λειτουργία της σύγχρονης πραγματικότητας στην Ελλάδα.
Οι επιπτώσεις των συνθηκών διαφθοράς, που διαπερνούν την πολιτική διαχείριση της βιωνόμενης πραγματικότητας, έχουν όμως πολύ αρνητική επιρροή στην κοινωνική δυναμική. Και αυτό γίνεται ορατό με την εργαλειοποίηση της διαφθοράς για την αποκόμιση όχι μόνο εκλογικού οφέλους αλλά και οικονομικού, εργασιακού, οικοδομικού και σε πολλούς άλλους τομείς δραστηριοποίησης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αξιοποίηση του «μέσου» ή της δωροδοκίας για την αποκόμιση οικονομικού οφέλους ή την εύρεση εργασίας, ακόμη και αν δεν πληροί κάποιος τις γνωστικές προϋποθέσεις για την θέση, που αναλαμβάνει. Στο ίδιο «μήκος κύματος» κινείται και η οικοδομική δραστηριότητα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη κανόνες, που διασφαλίζουν την λειτουργικότητα του πολεοδομικού σχεδιασμού και την μη πρόκληση ανισορροπιών στο φυσικό περιβάλλον (π.χ. μπαζώματα ρεμάτων με παρενέργεια πλημμύρες).
Βέβαια με αυτά τα δεδομένα και την συμβολή της οπτικής, ότι η ισχύς διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για γενικότερη θετική πορεία σε σχέση με την προώθηση της ατομικής ευημερίας, δημιουργούνται θετικές συνθήκες για την συρρίκνωση της κοινωνικής συνοχής και της δημοκρατικής λειτουργίας, ενώ διευκολύνεται η ανάπτυξη παραβατικής συμπεριφοράς και στάσης (π.χ. αύξηση βίας).
Η υπέρβαση αυτών των συνθηκών μπορεί να είναι αναγκαία, όμως δεν είναι καθόλου εύκολη, διότι σχετίζεται με το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας, στο πλαίσιο του οποίου έχουν διαμορφωθεί και είναι ενεργά στο κοινωνικό πεδίο ανάλογα πρότυπα, τα οποία δεν υπηρετούν τις ανάγκες της συμβίωσης των ανθρώπων στις τοπικές κοινωνίες. Προωθούν κυρίως το συστημικό συμφέρον (λειτουργικότητα και οικονομική απόδοση του συστήματος) και όχι το κοινωνικό και το ανθρώπινο (π.χ. ανθρώπινα δικαιώματα).
Ταυτοχρόνως η ροή του χρόνου έχει πολύ μεγάλη ταχύτητα, με αποτέλεσμα από το ένα μέρος η πραγματικότητα να μετασχηματίζεται συνεχώς, ενώ οι πολίτες ως άτομα διεκπεραιώνουν πολλούς κοινωνικούς ρόλους και δεν έχουν επαρκή χρόνο ούτε και τα ανάλογα με το προς διερεύνηση αντικείμενο κατάλληλα μεθοδολογικά εργαλεία για την κατανόηση της αναπτυσσόμενης δυναμικής.
Από το άλλο μέρος στο πλαίσιο της οπτικής της κοινωνίας του θεάματος δυστυχώς οι πολίτες δεν ενεργοποιούν την κοινωνική συνείδηση και ευθύνη, με αποτέλεσμα να μην αναπτύσσεται δυναμική υπέρβασης των συνθηκών διαφθοράς, οι οποίες διαπερνούν την κοινωνική λειτουργία.
Πρέπει δε να τονισθεί, ότι η διαφθορά δεν καταπολεμάται με την διαχείριση των επιπτώσεων της. Μόνο η αντιμετώπιση των γενεσιουργών της αιτίων μπορεί να απαλλάξει την κοινωνική δυναμική από τις πολύ αρνητικές παρενέργειες της. Και αυτό σημαίνει δομικού χαρακτήρα τομές και αλλαγές στο σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας. Προϋπόθεση βέβαια είναι η προετοιμασία της κοινωνίας με την ενεργοποίηση και της κοινωνίας πολιτών και η ολική επανεκκίνηση του πολιτικού συστήματος.