Οι Ούγγροι ψήφισαν και δεν άφησαν περιθώρια παρερμηνείας.

Μετά από 16 χρόνια, ο Βίκτορ Όρμπαν δεν ηττήθηκε απλώς. Καταδικάστηκε πολιτικά.

Η επικράτηση του Πέτερ Μαγιάρ με περίπου 138 έδρες σε σύνολο 199, έναντι μόλις 54 του Όρμπαν, δεν συνιστά εναλλαγή εξουσίας.

Είναι κατάρρευση ενός μοντέλου.

Για χρόνια, ο Όρμπαν οικοδόμησε ένα καθεστώς που βάφτισε «illiberal democracy». Στην πράξη, επρόκειτο για μια συστηματική αποδόμηση των θεσμών: 

– έλεγχος της δικαιοσύνης

– ασφυκτική πίεση και συγκέντρωση των ΜΜΕ

– στοχοποίηση της κοινωνίας των πολιτών

– αλλοίωση εκλογικών κανόνων προς όφελος του κυβερνώντος κόμματος

Η Ουγγαρία έπαψε σταδιακά να λειτουργεί ως πλήρης φιλελεύθερη δημοκρατία και μετατράπηκε σε ένα υβριδικό καθεστώς, όπου οι εκλογές υπήρχαν, αλλά οι όροι δεν ήταν ισότιμοι.

Και όμως, οι πολίτες απάντησαν.

Με συμμετοχή 77,8%, οι Ούγγροι έστειλαν ένα ηχηρό μήνυμα:

όταν η δημοκρατία περιορίζεται, η κοινωνία μπορεί να επανέλθει πιο δυναμικά.

Η ήττα του Όρμπαν είναι και αποτυχία μιας συγκεκριμένης γεωπολιτικής στρατηγικής.

Επένδυσε σε μια «πολυδιάστατη» πολιτική με εμφανή κλίση προς αυταρχικούς ηγέτες, όπως ο Βλαντίμιρ Πούτιν, αλλά και σε μια ιδεολογική συγγένεια με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Παρουσίασε αυτές τις σχέσεις ως ένδειξη «κυρίαρχης» εξωτερικής πολιτικής.

Στην πραγματικότητα, απομόνωσε τη χώρα του από τον ευρωπαϊκό πυρήνα και υπονόμευσε τη διεθνή της αξιοπιστία.

Στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ουγγαρία του Όρμπαν λειτούργησε επί χρόνια ως συστηματικός παρεμποδιστής: 

– βέτο σε κρίσιμες αποφάσεις

– καθυστερήσεις σε κυρώσεις κατά της Ρωσίας

– μπλοκάρισμα οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία

Δεν ήταν «εθνική ανεξαρτησία». Ήταν πολιτικός τακτικισμός που συχνά εξυπηρετούσε άλλες ατζέντες.

Παράλληλα, η διακυβέρνησή του στιγματίστηκε από κατηγορίες για διαφθορά και εκτεταμένη διαπλοκή, με ευρωπαϊκά κονδύλια να καταλήγουν σε ένα στενό δίκτυο πολιτικά συνδεδεμένων επιχειρηματιών.

Το αποτέλεσμα; Πάγωμα πόρων από τις Βρυξέλλες και αυξανόμενη δυσπιστία απέναντι στη Βουδαπέστη.

Η αφήγηση του Όρμπαν, ότι δηλαδή εκπροσωπεί μια «εναλλακτική Ευρώπη», κατέρρευσε εκεί που είχε τη μεγαλύτερη σημασία: στην ίδια την ουγγρική κοινωνία.

Η ψήφος δεν ήταν απλώς πολιτική. Ήταν θεσμική.

Ήταν μια συνειδητή επιλογή επιστροφής σε κράτος δικαίου, σε διαχωρισμό εξουσιών, σε ευρωπαϊκή κανονικότητα.

Το πιο κρίσιμο όμως είναι αλλού:

Ο Όρμπαν για χρόνια παρουσιαζόταν ως πρότυπο για ένα ευρύτερο ρεύμα «illiberal» ηγετών στην Ευρώπη.

Η πτώση του δεν είναι μόνο εθνική εξέλιξη. Είναι στρατηγικό πλήγμα για αυτό το πολιτικό μοντέλο συνολικά.

Η Βουδαπέστη στέλνει ένα μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση:

ότι ακόμη και τα πιο εδραιωμένα αυταρχικά συστήματα μπορούν να ανατραπούν δημοκρατικά.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο ανησυχητικό για όσους πίστεψαν ότι η δημοκρατία μπορεί να υπονομεύεται επ’ αόριστον, χωρίς συνέπειες.