Η φετεινή 63η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου (MSC) ήταν σαφώς στον αντίποδα της περυσινής συνάντησης. Στο Μόναχο πέρυσι είχαμε τη ρήξη στη διατλαντική σχέση. Η εμπρηστική ομιλία του αντιπροέδρου J.D. Vance εναντίον της Ευρώπης και κυρίως εναντίον της Ευρωπαϊκής πολιτιστικής ταυτότητας και πολιτικών αξιών «πάγωσε» τους Ευρωπαίους.
Παρά τις κολακευτικές προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και ορισμένων άλλων Ευρωπαίων «ψιθυριστών» του προέδρου Ντ. Τραμπ, η ρήξη αν και όχι ανοιχτά στο πολιτικό/δομικό πεδίο αλλά στο ψυχολογικό επίπεδο εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού δεν αποφεύχθηκε. Η Ευρώπη συνειδητοποίησε ότι δεν μπορεί απροϋπόθετα να εμπιστεύεται τις ΗΠΑ και τον πρόεδρο Τραμπ για την ασφάλειά της στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ με την ενεργοποίηση του άρθρου 5 – ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής (παρά το γεγονός ότι ανταποκρίθηκε στις πιέσεις για αύξηση των στρατιωτικών δαπανών στο 5% ΑΕΠ.)
Η φετεινή Διάσκεψη ήταν η συνάντηση-αντεκδίκηση της Ευρώπης. Καθώς ανέδειξε την κεντρικότητα της Ευρώπης ως δυνητικά αυτόνομης γεωπολιτικής οντότητας. Η ομιλία του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο σε ήπιο λεκτικό τόνο αντιπροσώπευε μια προσπάθεια αποκατάστασης της διατλαντικής σχέσης με κύρια αναφορά στον κοινό πολιτισμό και Δυτικές αξίες. Η ομιλία προκάλεσε εμφανώς ένα αίσθημα ανακούφισης στους Ευρωπαίους αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι ήταν η επαρκής βάση για να κλείσει το χάσμα που έχει ήδη ανοίξει στη διατλαντική σχέση. Η αναφορά στην “Αμερική ως τέκνο της Ευρώπης” μολονότι ευπρόσδεκτη δεν ήταν αρκετή για να κλείσει τα πολλαπλά τραύματα που άνοιξαν Τράμπ και Βάνς. Άλλωστε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ επέμεινε στις πολιτικές επιλογές του προέδρου Τραμπ. Θέλησε “να δέσει” την Ευρώπη στην εθνικιστική ατζέντα Τράμπ στα ζητήματα της μετανάστευσης (κλείσιμο συνόρων), στην οργάνωση των εμπορικών σχέσεων, παγκόσμιας τάξης κανόνων και αξιών, κ.α. Ο Μάρκο Ρούμπιο δεν έκανε καμία αναφορά στην Ουκρανία (του ετέθη ως ερώτημα), στη Γροιλανδία ή βεβαίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αντίθετα καταδίκασε την «παγκόσμια τάξη βασιζόμενη σε κανόνες» ως επικίνδυνη παραίσθηση που πλήττει το εθνικό συμφέρον. Και συμβούλευσε τις Ευρωπαϊκές χώρες να οργανώσουν την πολιτική τους ταυτότητα ως εθνικά κράτη και προτάξουν πάνω απ’ όλα την υπεροχή του εθνικού συμφέροντος εμπνεόμενες από τη λογική της ατζέντας Τραμπ (MAGA) παρά τη μέθοδο Μονέ (Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση). Εις μάτην, παρά τις οποιεσδήποτε εσωτερικές τους διχογνωμίες, οι Ευρωπαϊκές χώρες στη μεγάλη πλειοψηφία τους κατανοούν ότι με την επιστροφή στο εθνικό κράτος ελλοχεύει ο κίνδυνος της επανάληψης του «σκοτεινού παρελθόντος» των εμφύλιων Ευρωπαϊκών συγκρούσεων ( M.Mazower). Καιι γι αυτό θέλουν να το αποφύγουν ....
Και γι’ αυτό ηγέτες όπως Εμ. Μακρόν, Φρ. Μερτς, Ούσρουλα φον ντε Λάιεν, Κιρ Στάρμερ (αν και εκτός ΕΕ ο τελευταίος) ανέδειξαν στο Μόναχο ουσιαστικά την ανάγκη για βαθύτερη Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ο Μερτς τόνισε ότι ακόμη και η Ρωσία από μόνη της δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις. Ενώ ο πρόεδρος Μακρόν επεσήμανε εμφατικά την ανάγκη οικοδόμησης της «γεωπολιτικής Ένωσης» με μια ισχυρή και τολμηρή Ευρώπη (“Strong and Audacious Europe”) σ’ ένα πολυμερές σύστημα κανόνων και θεσμών με επίκεντρο τον ΟΗΕ.
Το συμπέρασμα του φετεινού Μονάχου είναι ότι η Ευρώπη ανέβηκε στη σκηνή της Διάσκεψης με μια νέα αυτοπεποίθηση και ρεαλισμό για το μέλλον της και τις επιλογές της, την αποφασιστικότητά της να οικοδομήσει τη γεωπολιτική της ταυτότητα που μαζί με τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας της (συζητήσεις άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Πέμπτης 12/2) θα μπορέσει να σταθεί σταθερά και αυτόνομα στο διεθνές σύστημα. Κατά μια έννοια η Ευρώπη αντεπιτέθηκε επιτυχώς στο Μόναχο 2026 έχοντας ξεπεράσει το σοκ 2025.Ο Μ. Ρούμπιο βοήθησε με τη δύναμη των λέξεων αλλά το χάσμα παραμένει.....
Πηγή: www.tanea.gr