Η Ουγγαρία και η παράταση του Ταμείου Ανάκαμψης

Αλέκος Κρητικός 19 Απρ 2026

Ο θριαμβευτής των εκλογών στην Ουγγαρία υποδέχθηκε ήδη στη Βουδαπέστη υψηλού επιπέδου αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αν και η επίσημη ανάληψη των καθηκόντων του δεν θα πραγματοποιηθεί πριν τις αρχές Μαΐου. Βιάζονται οι Βρυξέλλες – λογικό, αφού παραμένει η εκκρεμότητα του μπλοκαρισμένου από τον Όρμπαν δανείου 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία – αλλά βιάζεται περισσότερο ο Πέτερ Μαγιάρ, επειδή πρέπει να «ξεπαγώσει» το ταχύτερο τα 18 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών πόρων που θα είναι μια εξαιρετικά τονωτική ένεση στην ουγγρική οικονομία, αλλά και μια σημαντική «προίκα» στο κυβερνητικό ξεκίνημά του. Η βιασύνη του όμως επιτείνεται από το ότι σημαντικό μέρος των παγωμένων πόρων αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης, του οποίου, ως γνωστόν, η προθεσμία υλοποίησης λήγει στο τέλος Αυγούστου 2026.

Είναι πέρα από προφανές ότι δια της κανονικής οδού αποκλείεται να ολοκληρώσει η Ουγγαρία τα προγραμματισμένα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης μέσα σε αυτή την προθεσμία. Για τον λόγο αυτό, Βρυξέλλες και Βουδαπέστη επιστρατεύουν όλη την εφευρετικότητά τους και αναζητούν εναλλακτικές λύσεις - οι οποίες πάντα υπάρχουν όταν συνυπάρχει και η αναγκαία πολιτική βούληση.

Μια απ’ αυτές τις λύσεις, όπως τουλάχιστον μεταδίδει το Politico, είναι να διοχετευθούν οι πόροι αυτοί εντός της ως άνω προθεσμίας σε αναπτυξιακή τράπεζα της χώρας και ακολούθως η τράπεζα αυτή να χρηματοδοτήσει τα έργα, προφανώς χωρίς τον χρονικό περιορισμό του τέλους Αυγούστου.

Δεν χρειάζεται πολλή σκέψη για να διαπιστώσει κάποιος ότι αυτό ισοδυναμεί με de facto παράταση της προθεσμίας υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης. Δεν χρειάζεται δε ακολούθως μεγάλη προσπάθεια για να γεννηθεί το ερώτημα γιατί δεν εφαρμόζονται τέτοιες ευφυείς προσεγγίσεις και στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, που τρέχουν καταϊδρωμένες να προλάβουν την προθεσμία, με κινδύνους ποιοτικών εκπτώσεων στα έργα και, ακόμη σημαντικότερο, με ορατό τον κίνδυνο απώλειας σημαντικών πόρων. Μιας απώλειας που θα επισυμβεί μάλιστα εν μέσω μιας κρίσης που οι διεθνείς οργανισμοί χαρακτηρίζουν ως τη σημαντικότερη ενεργειακή κρίση που έχουμε γνωρίσει και που κανονικά θα έπρεπε, από μόνη της, να επιβάλει κινητοποίηση σημαντικών πρόσθετων πόρων, όπως έγινε στην κρίση του κορονοϊού.

Προφανώς αυτή η απώλεια πόρων συνεπάγεται εξοικονόμηση στο ύψος της συνεισφοράς των πλουσίων κρατών-μελών στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Είναι επίσης πιθανό, η αυστηρότητα στην τήρηση της ασφυκτικής προθεσμίας να συνιστά επίδειξη δύναμης της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας, αλλά και ένδειξη «νομιμοφροσύνης» της προς τις ισχυρές χώρες - και βασικούς χρηματοδότες – της ΕΕ, χωρίς να αποκλείεται και η προτεσταντικής φύσης «τιμωρητική» διάθεση προς τους μη συμμορφούμενους.

Αρκούν όμως αυτοί οι λόγοι για να τεθεί εν αμφιβόλω το αποτέλεσμα μιας μεγάλης ευρωπαϊκής κατάκτησης, όπως είναι το Ταμείο Ανάκαμψης, για το οποίο μάλιστα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει επταετή διάρκεια, που οι frugal μείωσαν σε εξαετία; Αλλά και για να στερηθούν πολλές χώρες από πόρους που τους είναι απολύτως αναγκαίοι στην παρούσα συγκυρία; Το ερώτημα είναι προφανώς ρητορικό και δεν χρήζει απάντησης. Δίνει όμως χώρο για ένα άλλο ερώτημα: Μήπως το πρόβλημα της Ουγγαρίας μπορεί να εξελιχθεί σε λύση για όλη την ΕΕ σε ό,τι αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης;

Πράγματι, προκειμένου να εφαρμοσθούν οι «έξυπνες» λύσεις για την Ουγγαρία, είναι πολύ πιθανό έως βέβαιο ότι θα απαιτηθούν κάποιες τροποποιήσεις σε εκτελεστικές αποφάσεις του Συμβουλίου, αν όχι και στον ίδιο τον Κανονισμό του Ταμείου Ανάκαμψης. Με την ευκαιρία αυτή λοιπόν μπορεί να επιχειρηθεί και η εισαγωγή των τροποποιήσεων που θα απαιτούνταν για παράταση των ασφυκτικών προθεσμιών και για τα λοιπά κράτη-μέλη.

Μήπως η άτυπη σύνοδος κορυφής της 23ης Απριλίου θα έπρεπε να δει το θέμα αυτό; Ξεκινώντας από μια απόφαση για γενική - και τουλάχιστον εξάμηνη - παράταση και, παράλληλα, επιδεικνύοντας εφευρετικότητα ανάλογη με αυτή που επιδεικνύεται στην περίπτωση της Ουγγαρίας; Κάτι τέτοιο θα ήταν χρήσιμο όχι μόνο και σε πολλές άλλες χώρες αλλά – και κυρίως - στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως σύνολο.

Πηγή: www.kreport.gr