Ο προβληματισμός (που λογικά εκφράζεται για το περιορισμένο περιεχόμενο των δεξαμενών, από όπου οι διάφορες πολιτικές οντότητες (κόμματα, κινήματα κλπ.) αντλούν το δυναμικό που (οι υπεύθυνοι των οντοτήτων αυτών θεωρούν ότι) θα μπορούσε να συμβάλει στην διαχείριση των υποθέσεων του κράτους, δεν πρέπει να εκπλήσσει. Ούτε και πρέπει να θεωρείται ότι περιορίζεται στο σημερινό κυβερνητικό σχήμα ή στην πολιτική οντότητα που το στηρίζει. Μια επισκόπηση της σχετικής κατάστασης στα προηγούμενα χρόνια θα μπορούσε να εμφανίσει αφενός τον περιορισμένο αριθμό στελεχών που χρησιμοποιούνται στην διαχείριση των πολιτικών πραγμάτων, αφετέρου δε τον υφιστάμενο νεποτισμό. Ανεξάρτητα από την πολιτική οντότητα που κυβερνά ή και που απλά συμμετέχει στην πολιτική σκηνή. Επομένως, είναι λογικό, να υποτεθεί ότι κάθε άλλο παρά λάθος θα πρέπει να θεωρείται η διαπίστωση ότι “η δεξαμενή του πολιτικού προσωπικού είναι ισχνή”**.
Μικρός στοχασμός πάνω στο ζήτημα αυτό, θα μπορούσε να συνδέσει το περιορισμένο πλήθος των στελεχών που αξιοποιούνται στο πλαίσιο των πολιτικών οντοτήτων για την προώθηση των πολιτικών τους, και σε άλλους παράγοντες πέρα από το “ότι πολλοί σοβαροί άνθρωποι (ίσως οι περισσότεροι) δεν έχουν καμία επιθυμία να εμπλακούν με τα κόμματα και τα παιχνίδια της εξουσίας”. Κάποιοι παράγοντες θα μπορούσαν να συνδέονται με την προσωπικότητα που ηγείται της πολιτικής οντότητας και σχετίζεται είτε με την επιθυμία ελέγχου της πορείας της οντότητας, είτε με τον φόβο που προέρχεται από την απώλεια της ηγεσίας. Κάποιοι παράγοντες ίσως συνδέονται με την λειτουργία της πολιτικής οντότητας της ίδιας: αποκοπή από τα κοινωνικά υποκείμενα, αλλά και αδυναμία συγκροτημένης και μεθοδικής παρέμβασης για τη διαμόρφωση τους και την παραγωγή νέου στελεχιακού δυναμικού. Μπορεί να ευθύνονται για τον περιορισμένο αριθμό του πολιτικού προσωπικού παράγοντες που έχουν σχέση με την αντίληψη που έχει μια πολιτική οντότητα για τον ρόλο της κατά την αλληλεπίδραση τους με την κοινωνία: αποτελεί έκφραση μέρους της ή εξωτερικός φορέας σε σχέση με αυτήν; Επιχειρεί να την υπηρετήσει ή να την προσεγγίσει ως πεδίο εφαρμογής συγκεκριμένων πολιτικών που εξυπηρετούν συμφέροντα;
Θα μπορούσε σε αυτούς τους παράγοντες να προστεθούν και άλλοι, που η εικόνα της σημερινής κοινωνίας αποκαλύπτει. Μια εικόνα η οποία έχει διαμορφωθεί με την συνέργεια εκπαιδευτικού συστήματος και μέσων μαζικής ενημέρωσης και αποτυπώνει - μεταξύ άλλων - στάσεις αντιορθολογικές, αναζητήσεις “εξωτερικών υπευθύνων” για υποταγή και ανάθεση καθοδήγησης, αλλά και ανάθεση της ευθύνης λειτουργιών, τάσεις συμμόρφωσης σε εντολές και αγελαίες συμπεριφορές. Αυτή η εικόνα υποβάλλει τις πολιτικές οντότητες στον πειρασμό να χρησιμοποιήσουν την τάση υποταγής των μαζών, την οποία πολλές φορές ενισχύουν, να θεωρούν ότι είναι εύκολη η διαχείριση των κοινωνικών υποκειμένων που συμπεριφέρονται ως μάζα και τελικά σε μια πορεία αλλοτρίωσης να τα εκμεταλλεύονται αντί να τα υπηρετούν. Κάτι τέτοιο, βέβαια, περιορίζει ακόμη περισσότερο τον πληθυσμό των δεξαμενών από όπου οι ίδιες αυτές οι πολιτικές οντότητες θα αντλήσουν υλικό για την υλοποίηση των απόψεων τους. Ως εξαίρεση θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η κατάσταση κατά την φάση της μετάβασης από μια πολιτική πρόταση σε μια άλλη, στην οποία υπάρχουν αυξημένοι πληθυσμοί προς αξιοποίηση, όμως στη συνέχεια - όπως από την παρατήρηση φαίνεται - επέρχεται ισορροπία του περιορισμένου αριθμού και χρησιμοποιούνται πάλι ίδια πρόσωπα. Αλλά αυτό θα ήταν κάτι το οποίο θα μπορούσε να διερευνηθεί.
Στο πλαίσιο αυτό θα μπορούσε να αναφερθεί η υπόθεση του 75+-5%, η οποία σε έναν βαθμό θα ποσοτικοποιούσε αδρομερώς το ποσοστό των κοινωνικών υποκειμένων που είναι φορείς των χαρακτηριστικών που, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, συμβάλλουν στο να είναι ισχνή η δεξαμενή του πολιτικού προσωπικού. Οι παρατηρήσεις, τόσο των ατομικών όσο και των μαζικών κοινωνικών συμπεριφορών, φανερώνουν ότι σε όλες τις κλίμακες κρατικών και κοινωνικών λειτουργιών μεγάλο ποσοστό των εμπλεκομένων - με διάφορες αιτιολογίες - λειτουργεί όπως τα χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν επιτάσσουν.
Μόλις ένα μικρό ποσοστό, συνήθως, συμμετέχει με ουσιαστική δράση στην διεκπεραίωση των διαφόρων υποχρεώσεων και σώζει τα φαινόμενα που μαρτυρούν ότι υπάρχουν λειτουργίες σε μεγάλες ή μικρές κρατικο-κοινωνικές κλίμακες που ολοκληρώνονται. Είναι μια υπόθεση την οποία δεν λαμβάνουν υπόψη τους οι διαχειριστές και τα στελέχη των πολιτικών οντοτήτων, επειδή αρέσκονται να προσεγγίζουν την αλήθεια που θέλουν και όχι αυτή που υπάρχει, κατά την επαφή τους με την κοινωνική πραγματικότητα. Αρέσκονται να απευθύνονται με όμορφα, εύηχα λόγια προς τα κοινωνικά υποκείμενα ώστε να ακούγονται ευχάριστα και να τα χειραγωγούν όποτε τα έχουν ανάγκη.
Θα αναφερθεί και πάλι η υπόθεση και για άλλους λόγους, εδώ αναφέρεται για να δείξει το πόσο ισχνή είναι η δεξαμενή του πολιτικού προσωπικού, ιδιαίτερα αν αφαιρεθούν από αυτήν τα κοινωνικά υποκείμενα που ενώ έχουν την γνώση, αποφεύγουν να εμπλακούν σε διαδικασίες διαχείρισης της κρατικής - κυρίως - δομής.
*Από άρθρο παρέμβασης της κυρίας Σώτης Τριανταφύλλου στην AthensVoice, με ημερομηνία 15/4/2026, σχετικά με την υπόθεση του εγγράφου πιστοποίησης των σπουδών του κυρίου Λαζαρίδη.
**Η ακριβής φράση είναι: “άρα, η δεξαμενή πολιτικού προσωπικού είναι ισχνή. Μπορεί να κάνω λάθος”.