Αν ένα σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας καταρρίπτει επιτιθέμενους πυραύλους, αυτό δεν είναι είδηση. Είναι η δουλειά του. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η πολιτική μετατρέπει το αυτονόητο είτε σε θρίαμβο είτε σε κρίση.

Η υπόθεση με τους ελληνικούς Patriot στη Σαουδική Αραβία δεν αποκαλύπτει κάτι καινούργιο για τις επιχειρησιακές τους δυνατότητες - αυτές είναι γνωστές, δοκιμασμένες και απολύτως ενταγμένες στη λογική της σύγχρονης αεράμυνας. Αυτό που αποκαλύπτει, όμως, με εντυπωσιακή καθαρότητα, είναι τα όρια και τις παθογένειες του εγχώριου πολιτικού λόγου.

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Τα αντιαεροπορικά και αντιβαλλιστικά συστήματα δεν αποστέλλονται σε τρίτες χώρες για να λειτουργούν ως σύμβολα παρουσίας ή ως εργαλεία διπλωματικής ευγένειας. Έχουν έναν σαφή και συγκεκριμένο ρόλο: να εντοπίζουν και να εξουδετερώνουν απειλές. Όταν αυτό συμβαίνει -όταν, δηλαδή, αναχαιτίζονται πύραυλοι- δεν επιβεβαιώνεται κάτι εξαιρετικό, αλλά το απολύτως αναμενόμενο.

Κι όμως, ακριβώς σε αυτό το σημείο, η συζήτηση εκτροχιάζεται.

Από τη μία πλευρά, κυβερνητικοί παράγοντες σπεύδουν να παρουσιάσουν την επιχειρησιακή λειτουργία του συστήματος ως γεγονός σχεδόν ιστορικής σημασίας. Σαν να πρόκειται για κάτι πέρα από τον σχεδιασμό και τη φύση του. Αυτή η υπερβολή δεν ενισχύει την εικόνα της χώρας· αντίθετα, την υπονομεύει. Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου κράτη δοκιμάζονται καθημερινά υπό πραγματικές πυραυλικές απειλές, η ανάδειξη του αυτονόητου ως «επιτυχίας» ακούγεται περισσότερο ως ένδειξη εσωτερικής κατανάλωσης παρά ως σοβαρή τοποθέτηση.

Από την άλλη πλευρά, η αντιπολίτευση επιλέγει έναν εξίσου προβληματικό δρόμο: τη δραματοποίηση χωρίς μέτρο. Η λειτουργία ενός αμυντικού συστήματος βαφτίζεται «εμπλοκή σε πόλεμο», λες και η αναχαίτιση απειλών ισοδυναμεί με επιθετική στρατιωτική δράση. Πρόκειται για ένα επιχείρημα που δεν αντέχει σε στοιχειώδη λογική επεξεργασία. Αν η χρήση των Patriot συνιστά εμπλοκή, τότε για ποιον λόγο εστάλησαν εξαρχής; Για να παραμένουν ανενεργοί;

Η αντίφαση είναι ενδεικτική μιας βαθύτερης αμηχανίας. Πολιτικές δυνάμεις που αποδέχθηκαν -έστω και σιωπηρά- την αποστολή των συστημάτων, εμφανίζονται εκ των υστέρων να αγνοούν τον σκοπό τους. Και όταν η πραγματικότητα επιβεβαιώνει τη λειτουργία τους, επιλέγουν να καταγγείλουν αυτό ακριβώς που είχαν αποδεχθεί.

Έτσι, η δημόσια συζήτηση αποσυνδέεται από τη σοβαρότητα που απαιτεί η συγκυρία. Αντί για μια νηφάλια αποτίμηση της στρατηγικής σημασίας της ελληνικής παρουσίας στη Σαουδική Αραβία, κυριαρχεί ένας συνδυασμός επικοινωνιακής υπερδιόγκωσης και πολιτικής υπεκφυγής.

Κι όμως, το ζήτημα δεν είναι ούτε επικοινωνιακό ούτε συγκυριακό. Η συμμετοχή της Ελλάδας σε αποστολές αεράμυνας εκτός συνόρων εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική: ενίσχυση της αξιοπιστίας της χώρας ως συμμάχου, εμβάθυνση διμερών και πολυμερών σχέσεων, και κατοχύρωση ρόλου σε ένα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον που εκτείνεται από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Κόλπο. Σε αυτό το πλαίσιο, η παρουσία ελληνικών δυνάμεων δεν είναι ούτε συμβολική ούτε τυχαία - είναι μέρος μιας πολιτικής αποτροπής και διεθνούς τοποθέτησης.

Αυτά τα ζητήματα απαιτούν ακρίβεια, σοβαρότητα και αίσθηση μέτρου. Όχι υπερβολές, ούτε εύκολες καταγγελίες.

Στο τέλος της ημέρας, η εικόνα είναι αποκαλυπτική. Ένα πολιτικό σύστημα που δυσκολεύεται να διαχειριστεί ακόμη και το αυτονόητο: είτε το διογκώνει για να το αξιοποιήσει επικοινωνιακά είτε το παραμορφώνει για να το καταγγείλει.

Και μέσα σε αυτή τη διπλή στρέβλωση, μένει μια απλή, σχεδόν ειρωνική διαπίστωση: οι ελληνικοί Patriot λειτουργούν ακριβώς όπως έχουν σχεδιαστεί. Το ερώτημα είναι αν η πολιτική τάξη μπορεί να λειτουργήσει με την ίδια ακρίβεια.