Αι τελευταίαι ημέραι του Οδυσσέως Ανδρούτσου (1928)

Η πρώτη ταινία για το ‘21 προέρχεται από τη Θεσσαλονίκη και είναι παραγωγή της εταιρείας «Ηρώ Φιλμ Νέας Ελλάδος». Τη γύρισε ο Δημήτριος Καμινάκης, ο οποίος προηγουμένως είχε προσπαθήσει δύο φορές να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη πτυχές της Ελληνικής Επανάστασης, αλλά οι ταινίες του παρέμειναν ημιτελείς. Η πρώτη ολοκληρωμένη ταινία του Καμινάκη είναι μαυρόασπρη και βουβή και παίζουν ερασιτέχνες ηθοποιοί. Αφηγείται τον βίο και τη δράση του αδικοχαμένου ήρωα της Επανάστασης Οδυσσέα Ανδρούτσου και βασίζεται στα απομνημονεύματα του γαμπρού του, του άγγλου φιλέλληνα Εδουάρδου Τρελόνι. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στις 21 Δεκεμβρίου 1928 στο ζυθοπωλείο «Αργυλλά» του Βόλου και στη συνέχεια παίχτηκε στη Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα, αλλά και στη Νέα Υόρκ

Ζάλογγο, το Κάστρο της Λευτεριάς (1958)

Το θέμα της ιστορίας αφορά την ηρωική μάχη των Σουλιωτών εναντίον του Αλή Πασά με αρχηγό τον Φώτο Τζαβέλλα και τον Κόγκα Δράκο. Μετά την προδοσία του Πήλιου Γούση, το Σούλι καταλαμβάνεται από τους Τουρκαλβανούς και οι Σουλιώτισσες για να μην πέσουν στα χέρια τους ρίχνονται στο γκρεμό του Ζαλόγγου με τα μωρά τους, ενώ ο καλόγερος Σαμουήλ ανατινάζει το Κούγκι. 

 Η Δίκη των Δικαστών (1974)

Η ιστορία εστιάζει στην δίκη του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη μετά την επανάσταση που έγινε στο Ναύπλιο το 1834 και τη θαρραλέα στάση του δικαστή Αναστάσιου Πολυζωίδη, που πλήττεται από τον στόμφο και τις πατριωτικές φανφάρες. Μέσα από αυτό το γεγονός, αναδεικνύονται οι πολιτικές συγκρούεις και οι αδικίες της εποχής. 

Η έξοδος του Μεσολογγίου (1966)

Η ταινία απεικονίζει ανάγλυφα την όλη κατάσταση που επικρατούσε στην πόλη, μετά την πολύμηνη πολιορκία των Τούρκων, και αφηγείται τη θαρραλέα προσπάθεια των υπερασπιστών της οι οποίοι επιχειρούν την ηρωική και απελπισμένη έξοδο.

 Η λίμνη των στεναγμών (1959)

Η Ειρήνη Παπά θα πρωταγωνιστήσει ως "Κυρά Φροσύνη" στην ταινία του Γρηγόρη Γρηγορίου, που στέκεται κυρίως στον έρωτα με τον γιο του Αλή Πασά Μουχτάρ (Ανδρέας Μπάρκουλης). Το αρρωστημένο πάθος του Αλή Πασά για αυτήν ωθεί την κυρά Φροσύνη να πέσει στη λίμνη των Ιωαννίνων.

Σαράντα Παλικάρια (1961)

Στα προεπαναστατικά χρόνια, ο Βασίλης, ένας νεαρός τσοπάνος, ακολουθεί στο βουνό τον Κίτσο και τα παλικάρια του που πολεμούν τους Τούρκους. Όταν η αγαπημένη του, Λένα, παντρεύεται τον κοτσάμπαση του χωριού μετά από διαταγή του πατέρα της, την κλέβει, και ο Κίτσος με τους άντρες του καλούνται να υπερασπιστούν το ζευγάρι.

 Μπάιρον: Η Μπαλάντα ενός Δαιμονισμένου (1992

Στο χάος της Επανάστασης, βασανισμένος από πυρετούς, κυνηγημένος από τις μνήμες, ο Μπάιρον δίνει στο Μεσολόγγι την τελευταία μάχη με το θάνατο και τη δόξα.

 Σουλιώτες (1972

Οι Σουλιώτες πληροφορούνται ότι ο Αλή Πασάς ετοιμάζεται να τους επιτεθεί και να πατήσει το Σούλι. Ο Φώτος Τζαβέλλας όμως και τα παλικάρια του είναι έτοιμοι να υπερασπιστούν την ελευθερία τους. Ο Αλή Πασάς αποφασίζει να πολιορκήσει το Σούλι, αλλά οι γενναίοι Σουλιώτες δεν πρόκειται να πέσουν στα χέρια των Τούρκων ζωντανοί. Η ταινία βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Μιχάλη Περάνθη, με σενάριο του Πάνου Κοντέλλη. Πρωταγωνιστούν ο Χρήστος Πολίτης, η Κάτια Δανδουλάκη, ο Γιάννης Κατράνης, η Αλέκα Κατσέλη και ο Φερνάντο Σάντσο.

 Μαντώ Μαυρογένους (1971)

Η Τζένη Καρέζη ενσαρκώνει την ιστορική γυναικεία προσωπικότητα της Μαντώς Μαυρογένους, εστιάζοντας τόσο στη συμβολή της στον Αγώνα όσο και στις προσωπικές της θυσίες. Η ταινία έχει έντονα δραματικά και ρομαντικά στοιχεία.

Μπουμπουλίνα (1959)

Η ταινία αφηγείται τη ζωή της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας και τη συμβολή της στον Αγώνα. Δίνεται έμφαση τόσο στη δράση της στη θάλασσα όσο και στον δυναμικό της χαρακτήρα ως γυναίκα ηγέτης

Καλάβρυτα 1821 (1970)

Μαυρόασπρη ταινία του Σπύρου Ζιάγκου, διάρκειας 78 λεπτών, που βασίζεται στο θεατρικό έργο του Σπυρίδωνος Περεσιάδου «Εσμέ η Τουρκοπούλα». Ο Λάμπρος Κανάκης, ένας φλογερός πατριώτης που ξεσηκώνει τους υπόδουλους έλληνες ενάντια στον Τούρκο κατακτητή, είναι ερωτευμένος με την κόρη του Πασά των Καλαβρύτων, Αϊσέ. Οι δύο ερωτευμένοι νέοι αντιμετωπίζουν από κοινού την άρνηση των γονιών τους και ξεπερνούν τις δυσκολίες της καταγωγής τους, όταν η Αϊσέ βαπτίζεται χριστιανή με το όνομα Ελευθερία. Στους δύο πρωταγωνιστικούς ρόλους ο Παύλος Λιάρος και η Άννα Ιασωνίδου. Η ταινία προβλήθηκε τη σεζόν 1969-1970 κι έκοψε 15.273 εισιτήρια. Κατέλαβε την 90η θέση ανάμεσα σε 99 ταινίες.

Η μεγάλη στιγμή του ‘21: Παπαφλέσσας (1971)

Είναι περισσότερο γνωστή με τον τίτλο «Παπαφλέσσας» από την τηλεοπτική της διαδρομή. Έχει χαρακτηριστεί ως ο «Μπεν Χουρ» της ελληνικής κινηματογραφίας. Πανάκριβη παραγωγή για την εποχή της, κόστισε 12 εκατομμύρια δραχμές και ήταν συμπαραγωγή της Φίνος Φιλμ, της Καραγιάννης - Καρατζόπουλος και της Γενικής Κινηματογραφικών Επιχειρήσεων, θυγατρικής της ΕΤΒΑ, που είχε ιδρύσει η χούντα. Το γενικό πρόσταγμα της έγχρωμης αυτής ταινίας, διάρκειας 130 λεπτών, είχε ο Τζέιμς Πάρις, ο αγαπημένος κινηματογραφικός παραγωγός των συνταγματαρχών. Τη σκηνοθέτησε ο Ερρίκος Ανδρέου, σε σενάριο του Πάνου Κοντέλη και μουσική του Κώστα Καπνίση.

Αναφέρεται στη ζωή και τη δράση του Παπαφλέσσα, του ρασοφόρου ήρωα της Επανάστασης, του «μπουρλοτιέρη των ψυχών», όπως αποκλήθηκε. Στον επώνυμο ρόλο ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ και σε βασικούς ρόλους ο Αλέκος Αλεξανδράκης, η Κάτια Δανδουλάκη, ο Άγγελος Αντωνόπουλος, ο Στέφανος Στρατηγός, ο ισπανός Φερνάντο Σάντσο και πολλοί άλλοι γνωστοί ηθοποιοί. Η ταινία πρωτοπροβλήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 1971 στο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης και κέρδισε τρία βραβεία: της αρτιότερης παραγωγής, σκηνοθεσίας (Ερρίκος Ανδρέου) και σκηνογραφίας (Διονύσης Φωτόπουλος). Στη διαδρομή της στις κινηματογραφικές αίθουσες τη σεζόν 1971-1972 έκοψε 297.817 εισιτήρια και κατατάχθηκε στην 10η θέση ανάμεσα σε 90 ταινίες.

Πηγές: Σαν Σήμερα, Αθηνόραμα