Τα ουκρανικά θαλάσσια drones θα μπορούσαν να σταματήσουν τις επιθέσεις εναντίον πλοίων στα Στενά του Ορμούζ και να διατηρήσουν τα στενά ανοιχτά για τη ναυσιπλοΐα, υποστηρίζει ο πρόεδρος της Ουκρανίας Ζελένσκι και η Ουκρανία έχει ήδη συνάψει συμφωνίες συνεργασίας με αρκετές χώρες της Μέσης Ανατολής.

Ενώ λοιπόν ο Ζελένσκι στρέφει τα βλέμματα προς τα Στενά του Ορμούζ προσφέροντας τη βοήθεια του. με θαλάσσια drones, η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να κοιτά με προσοχή αλλά και με ανοιχτά μάτια.

Μια επανάσταση στη ναυτική ασφάλεια συντελείται σήμερα στα ανοιχτά νερά. Το ουκρανικό θαλάσσιο drone Magura V5, εφεύρεση της θρυλικής «Ομάδας 13» του ουκρανικού Ναυτικού, δεν έχει μόνο καταστρέψει ρωσικά αποβατικά σκάφη και καταρρίψει ελικόπτερα στη Μαύρη Θάλασσα. Έχει αναδείξει έναν εντελώς νέο τρόπο φύλαξης και ελέγχου θαλάσσιων περιοχών. 

Ο πρόεδρος Ζελένσκι, εκμεταλλευόμενος αυτή την τεχνολογική επιτυχία, έχει ήδη συνάψει 10ετείς συμφωνίες συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, και διαπραγματεύεται με πλήθος άλλων χωρών. 

Στόχος: να χρησιμοποιηθούν τα ουκρανικά drones για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ από τις επιθέσεις που απειλούν τη διεθνή ναυσιπλοΐα, ακριβώς όπως ο «διάδρομος των σιτηρών» στη Μαύρη Θάλασσα ξανάνοιξε χάρη στην ίδια τεχνολογία.

Το Αιγαίο: Ένα πεδίο που χρειάζεται απάντηση

Η Ελλάδα γνωρίζει καλά τι σημαίνει να έχεις θαλάσσια σύνορα που χρήζουν διαρκούς επαγρύπνησης. Το Αιγαίο Πέλαγος, με τα εκατοντάδες νησιά, τα πολυσύχναστα θαλάσσια περάσματα και τις ευαίσθητες θαλάσσιες ζώνες, αποτελεί έναν από τους πιο σύνθετους χώρους φύλαξης στην Ευρώπη. Η αντιμετώπιση παράνομων διελεύσεων, η εποπτεία αμφισβητούμενων ζωνών και η έγκαιρη αναγνώριση απειλών απαιτούν συστήματα που να λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο, σε κάθε καιρικό φαινόμενο, χωρίς να εκτίθεται ανθρώπινο δυναμικό σε κίνδυνο. Τα αυτόνομα θαλάσσια drones τύπου Magura V5, και οι εξελιγμένες παραλλαγές τους, μπορούν να προσφέρουν ακριβώς αυτό: συνεχή περιπολία, αναγνώριση στόχων, και δυνατότητα άμεσης παρέμβασης, σε ένα κλάσμα του κόστους συντήρησης συμβατικών σκαφών.

Η εμπόδιση που απειλεί μια ελπιδοφόρα συνεργασία

Η Ελλάδα και η Ουκρανία βρίσκονται ήδη σε ενεργές διαπραγματεύσεις για συμφωνία συμπαραγωγής θαλάσσιων μη επανδρωμένων συστημάτων ουκρανικής σχεδίασης στο ελληνικό έδαφος. Μια προοπτική που, αν υλοποιηθεί, θα αποτελούσε ορόσημο τόσο για την ελληνική αμυντική βιομηχανία όσο και για τη διμερή σχέση των δύο χωρών. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις έχουν προσκρούσει σε ένα κρίσιμο εμπόδιο.

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν σε ελληνικά μέσα ενημέρωσης, η ουκρανική πλευρά απαιτεί δικαίωμα βέτο στον τρόπο χρήσης και ανάπτυξης των από κοινού κατασκευαζόμενων drones από τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένης δηλαδή της εξουσίας να αποφασίζει εναντίον ποιου θα μπορεί ή δεν θα μπορεί να τα αναπτύξει η Αθήνα. 

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να παρεμποδίσει τη χρήση των συγκεκριμένων συστημάτων σε ένα σενάριο έντασης με την Τουρκία στο Αιγαίο. Την πιο κρίσιμη, δηλαδή, περίπτωση για την οποία η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να τα αποκτήσει.

Η Αθήνα, ορθώς, απορρίπτει αυτή την προϋπόθεση κατηγορηματικά. Και έχει κάθε δίκιο.

Κυριαρχία δεν διαπραγματεύεται

Το αίτημα της Κιέβου, έστω και αν πηγάζει από τη δική της γεωπολιτική λογική, να μην εμπλακεί έμμεσα σε μια σύγκρουση μεταξύ δύο χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, αγγίζει ένα από τα πιο θεμελιώδη δόγματα κάθε κυρίαρχου κράτους: το δικαίωμα να αποφασίζει μόνο του πώς, πού και εναντίον ποιου θα χρησιμοποιεί τα οπλικά του συστήματα. 

Καμία χώρα στον κόσμο δεν θα δεχόταν τέτοιον περιορισμό στην εθνική της άμυνα, και η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση.

Magura V5

Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία αμφισβητεί ενεργά την ελληνική κυριαρχία σε νησιά και θαλάσσιες ζώνες του Αιγαίου, διατηρεί το λεγόμενο «casus belli» εναντίον της Ελλάδας, και δεν έχει εγκαταλείψει τη ρητορική της απειλής. 

Υπό αυτές τις συνθήκες, το να αποδεχθεί η Ελλάδα έναν εξωτερικό «διαιτητή» για τη χρήση αμυντικών της συστημάτων θα ήταν όχι απλώς αδύνατο πολιτικά, αλλά και επικίνδυνο στρατηγικά.

Ο Δρόμος Μπροστά

Αυτό το αδιέξοδο δεν σημαίνει ότι η ελληνο-ουκρανική συνεργασία στα θαλάσσια drones είναι καταδικασμένη. Σημαίνει ότι χρειάζεται πολιτική ωριμότητα και από τις δύο πλευρές. 

Η Ουκρανία έχει κάθε συμφέρον να αποκτήσει αξιόπιστους εταίρους εντός της Ευρώπης και του ΝΑΤΟ για τη μεταπολεμική περίοδο. 

Η Ελλάδα, από την πλευρά της, έχει κάθε συμφέρον να επενδύσει σε αυτή την τεχνολογία, αλλά μόνο υπό όρους που σέβονται πλήρως την εθνική της κυριαρχία.

Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ δεν θα έβαζαν ποτέ την υπογραφή τους σε μια συμφωνία που τους αφαιρούσε τον έλεγχο της χρήσης των όπλων τους. Είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς γιατί θα έπρεπε να το κάνει η Ελλάδα.

Το Αιγαίο αξίζει την καλύτερη δυνατή φύλαξη. Και η τεχνολογία που έκανε τη διαφορά στη Μαύρη Θάλασσα μπορεί να κάνει τη διαφορά και εδώ. Αρκεί η συνεργασία να οικοδομηθεί πάνω σε ίσους όρους και αμοιβαίο σεβασμό στην κυριαρχία κάθε χώρας.