Η εμπειρική προσέγγιση και η ανάλυση της βιωνόμενης καθημερινότητας από τους πολίτες στα διάφορα πεδία κοινωνικής δραστηριοποίησης δείχνει εμφατικά, ότι η δυναμική, που αναπτύσσεται τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών όσο και στις μεταξύ τους σχέσεις στο γεωπολιτικό επίπεδο, υπηρετεί πρωτίστως το συστημικό και το ατομικό συμφέρον και δευτερευόντως το κοινωνικό και το ανθρώπινο.
Το αποτέλεσμα βέβαια είναι η μη οικοδόμηση λειτουργικής και με βιώσιμη προοπτική ισορροπίας. Ταυτοχρόνως δεν προωθείται η διαμόρφωση συνεκτικών κοινωνικών συνθηκών, ενώ η διαχείριση της εξέλιξης από το πολιτικό σύστημα δεν συμβάλλει στην λήψη αποφάσεων σε λειτουργικό χρόνο και στην αποκατάσταση εμπιστοσύνης τόσο σε αυτό όσο και στους θεσμούς.
Η πραγματικότητα είναι αποκαλυπτική, εάν από το ένα μέρος οριοθετηθούν τα φορτία των συμφερόντων και από το άλλο μέρος προσεγγισθεί και αναλυθεί η διαχείριση τους στα διάφορα πεδία και ιδιαιτέρως στο πολιτικό, το οποίο με τις αποφάσεις του δεσμεύει την κοινωνική πορεία προς το μέλλον.
Η μη οικοδόμηση λειτουργικής και βιώσιμης ισορροπίας γίνεται εμφανής, εάν ληφθούν υπόψη οι βασικές παράμετροι των συμφερόντων, που οριοθετούν την πραγματικότητα. Το κοινωνικό συμφέρον είναι η συνεκτική και χωρίς ανισότητες συμβίωση των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων σε συνθήκες δημοκρατίας και ειρήνης. Το ανθρώπινο συμφέρον οριοθετείται ως η βιωσιμότητα του ανθρώπου, το δικαίωμα στην εργασία, στην υγεία, στην εκπαίδευση και στην έκφραση της ελεύθερης βούλησης.
Το συστημικό συμφέρον έχει άμεση σχέση με την λειτουργικότητα και την οικονομική απόδοση των κοινωνικών συστημάτων και βασίζεται στην διεκπεραίωση από τον άνθρωπο των κοινωνικών ρόλων, που προωθούν τους συστημικούς στόχους. Το ατομικό συμφέρον σχετίζεται άμεσα με την οπτική του υλικού ευδαιμονισμού στο ατομικό επίπεδο ανεξάρτητα από πιθανές ανισορροπίες, που μπορεί να προκληθούν και ανισότητες μεταξύ των πολιτών.
Η μονόπλευρη προτεραιότητα του πολιτικού συστήματος στο συστημικό και στο ατομικό συμφέρον βέβαια διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για την μη καλλιέργεια κοινωνικής συνείδησης και ευθύνης στους πολίτες και την δημιουργία μη συνεκτικών συνθηκών ζωής στις τοπικές κοινωνίες. Παράλληλα δεν δίδονται τα αναγκαία κατάλληλα ερεθίσματα για την ανάπτυξη κοινωνικής δυναμικής, η οποία στηρίζεται στην κοινωνική και πολιτική ενεργοποίηση των πολιτών και την λειτουργία τους ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων.
Με αυτό τον τρόπο βέβαια οι πολίτες δεν ανιχνεύουν ούτε εκφράζουν το γενικότερο κοινωνικό και ανθρώπινο συμφέρον, με αποτέλεσμα να είναι ευάλωτοι στην διαμόρφωση γνώμης και στάσης, η οποία δεν στηρίζεται στην ορθολογική και πολυδιάστατη προσέγγιση και ανάλυση της βιωνόμενης πραγματικότητας. Δεν είναι τυχαίο, ότι στο επικοινωνιακό πεδίο αντιμετωπίζονται ως καταναλωτές διαφημιστικού τύπου πολιτικών μηνυμάτων.
Η ενημερωτική λειτουργία όμως πρέπει να είναι η παροχή πληροφοριών, ειδήσεων ή γνώσεων, που διασφαλίζουν την διαφάνεια και την πολυδιάστατη και σε βάθος ενημέρωση των πολιτών, ενώ παράλληλα εκτείνεται σε διάφορους τομείς, από την κοινωνική δυναμική έως εξειδικευμένες υπηρεσίες (π.χ. φορολογική ενημέρωση, ενημέρωση για συνταξιοδοτικά θέματα κ.λ.π.). Στην πράξη βέβαια ο πυλώνας της ενημέρωσης για την πραγματικότητα τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο με εργαλείο τον ορθολογισμό δεν ενεργοποιείται.
Με αυτά τα δεδομένα η προώθηση του συστημικού και του ατομικού συμφέροντος από το πολιτικό σύστημα, χωρίς παράλληλα να οικοδομούνται λειτουργικές ισορροπίες με το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον, συμβάλλει στην εργαλειοποίηση των πολιτών στο πλαίσιο της διεκπεραίωσης των διαφόρων κοινωνικών ρόλων (π.χ. εργασιακό, καταναλωτή, ψηφοφόρου κ.λ.π.) και στην μη διαμόρφωση βιώσιμων ισορροπιών στην δυναμική της εξέλιξης.
Πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η χωρίς βιώσιμη προοπτική για τους ανθρώπους και τα διάφορα οικοσυστήματα εκμετάλλευση των φυσικών πόρων στο πλαίσιο του ισχύοντος συστήματος κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας, όπως είναι η εξόρυξη και χρησιμοποίηση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, αν και υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις, όπως οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Δεν λαμβάνεται υπόψη η παραγόμενη εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα και η συμβολή του στην κλιματική αλλαγή.
Παράγονται όμως και άλλες ανισορροπίες στην κοινωνία, όπως είναι η βία και γενικότερα η παραβατική συμπεριφορά των νέων ή η ενδοοικογενειακή βία, διότι δεν διαμορφώνονται σταθερές συνθήκες ούτε οικοδομείται ασφαλής πορεία προς το μέλλον, η οποία καλύπτει τις κοινωνικές και ανθρώπινες ανάγκες, που παράγονται στο πλαίσιο της συμβίωσης στις τοπικές κοινωνίες, ενώ παράλληλα δεν καλλιεργείται η ανάληψη της κοινωνικής ευθύνης από τους πολίτες και η ενσυναίσθηση.
Ακόμη μια επικίνδυνη προοπτική, που παράγει η μη λειτουργική και βιώσιμη ισορροπία συμφερόντων, είναι η οικοδόμηση και διεύρυνση ανισοτήτων τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών όσο και μεταξύ τους στο γεωπολιτικό πεδίο. Δεν είναι καθόλου τυχαία η μαζική μετακίνηση πληθυσμών από τον φτωχό Νότο προς τις κοινωνίες του πλούσιου Βορρά, η οποία παράγει συνθήκες ρευστότητας και ανασφάλειας, ενώ χάνονται χιλιάδες ανθρώπινες ζωές με ταυτόχρονη ανάπτυξη της ξενοφοβίας και του ρατσισμού στις χώρες υποδοχής.
Στο δε εσωτερικό των κοινωνιών, όπως στην Ελλάδα, αυξάνεται η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός. Αυτό κάνει την κοινωνία ακόμη πιο ευάλωτη και δεκτική στην ευδοκίμηση της διαφθοράς, η οποία αξιοποιείται από το πολιτικό σύστημα για την διεύρυνση της εκλογικής επιρροής, ενώ οι πολίτες αποδέχονται ως ένα βαθμό αυτές τις συνθήκες με την ελπίδα αξιοποίησης τους για την αποφυγή της φτώχειας, όπως συχνά γίνεται με εργαλείο το «μέσον» για την επίτευξη ασφαλούς εργασιακής απασχόλησης.
Όμως σε βάθος χρόνου η μη λειτουργική και βιώσιμη ισορροπία των συμφερόντων διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για την οικοδόμηση παρακμιακών συνθηκών, οι οποίες θα δημιουργήσουν μεγάλη ρευστότητα, πολυδιάστατα προβλήματα και επικίνδυνα αδιέξοδα.
Η αποκατάσταση λειτουργικών ισορροπιών ανάμεσα στο κοινωνικό, στο ανθρώπινο, στο συστημικό και στο ατομικό συμφέρον είναι όχι μόνο αναγκαία, αλλά πρέπει να γίνει γρήγορα, ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της εξέλιξης, η οποία είναι ταχύτατα εξελισσόμενη, ενώ παράλληλα η πολυπλοκότητα, που οικοδομείται λόγω της παγκοσμιοποίησης και της τεχνολογικής προόδου ιδιαιτέρως στον ψηφιακό τομέα (τεχνητή νοημοσύνη) και διαπερνά την πραγματικότητα, θα διευρύνεται και η διαχείριση της θα γίνεται δυσκολότερη.
Βέβαια για την επίτευξη αυτού του στόχου πρέπει να γίνουν ριζικές αλλαγές στο σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας και αυτό δεν είναι εύκολο ούτε για το πολιτικό σύστημα ούτε για τους πολίτες, οι οποίοι θα πρέπει να αλλάξουν τρόπο ζωής και να αποστασιοποιηθούν από τις συνθήκες καθημερινότητας, που βιώνουν. Σε αντίθετη περίπτωση δεν θα είναι εφικτή η αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων της μη λειτουργικής και βιώσιμης ισορροπίας των συμφερόντων.
Αυτό σημαίνει, ότι θα πρέπει να αποστασιοποιηθούν από τα μονοδιάστατα καταναλωτικά πρότυπα και την οπτική της κοινωνίας του θεάματος, που διαπερνούν τις σύγχρονες μαζοποιημένες κοινωνίες και να αρχίσουν να παράγονται κοινωνικές αξίες στο πλαίσιο της συμβίωσης στις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες υπηρετούν το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον. Το πολιτικό σύστημα δε θα πρέπει να αξιοποιεί λειτουργικά την ολιστική οπτική στον σχεδιασμό και στην διαχείριση της δυναμικής της εξέλιξης.