Στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές στη Γαλλία, η αριστερά κέρδισε τους τρεις μεγαλύτερους δήμους (Παρίσι, Μασσαλία, Λιόν). Στους δύο, οι σοσιαλιστές του PS βασίστηκαν στις ψήφους της Ανυπότακτης Γαλλίας (FI) του Ζ. Λ. Μελανσόν (ΖΛΜ). Κάτι ανάλογο είχε συμβεί στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές του 2024. Τότε, το PS και το μακρονικό κέντρο κέρδισαν πολλές έδρες στον Β’ γύρο, χάρη στις ψήφους του FI που κινητοποιήθηκε υπέρ τους, στο όνομα του «δημοκρατικού μετώπου». Από την άλλη, οι κεντρώοι και κεντροαριστεροί δεν έκαναν το ίδιο, στερώντας πολλές έδρες από τη FI (και την αριστερά). Ακόμα χειρότερο, οι παρατάξεις που τότε υπερεκπροσωπήθηκαν χάρη στη συνέπεια της αριστεράς, αξιοποίησαν την κοινοβουλευτική τους δύναμη για να εντείνουν τον αγώνα εναντίον της και να νομιμοποιήσουν σταδιακά την άκρα δεξιά!
Στις δημοτικές εκλογές του 2026, η FI κατέβηκε αυτόνομο σε πολλούς δήμους και απέδειξε πως κινείται μεταξύ 10%-15%. Σε αρκετές δημοσκοπήσεις για τις προεδρικές εκλογές του 2027, ο ΖΛΜ φαίνεται πως μπορεί να είναι ο μόνος δημοκρατικός αντίπαλος του ακροδεξιού υποψήφιου (Λε Πεν ή Μπαρντελά) στον Β’ γύρο. Η FI είναι επίσης ο μόνος πολιτικός χώρος, πέρα από τον λεπενικό Εθνικό Συναγερμό (RN), που έχει κάποια επαφή με τα λαϊκά στρώματα. Τα υπόλοιπα κόμματα της αριστεράς, το PS, το κομμουνιστικό PCF και οι οικολόγοι, μοιάζουν περισσότερο με πολιτικά brands, που απλά «πουλάνε» μία πιο προοδευτική εκδοχή της ενιαίας σκέψης. Κατά τα άλλα, είναι δίκτυα αιρετών -τύπων με μεγάλο μορφωτικό κεφάλαιο, κοσμοπολίτικη ζωή και υψηλά εισοδήματα. Έχουν πάψει προ πολλού να έχουν κομματική βάση και στην πραγματικότητα, δεν μπορούν να κινητοποιήσουν τίποτα.
Παράλληλα, ένας ευρύς συντηρητικός συνασπισμός (που περιλαμβάνει τα απομεινάρια του γκολισμού και του μακρονισμού, τους φασίζοντες νέους ιδιοκτήτες των ΜΜΕ, επιχειρηματικά συμφέροντα κ.λπ) αλλάζουν στα μέτρα τους το γαλλικό πολιτικό σκηνικό. Το μόνο πραγματικά καινούργιο στη γαλλική πολιτική είναι πως ο λεπενικός Εθνικος Συναγερμός (RN) βγήκε, μετά από δεκαετίες, από την πολιτική καραντίνα. Η «υγειονομική ζώνη» αφορά πια την FI. Στη σημερινή Γαλλία, όταν μιλάνε για «άκρα», δεν εννοούν πια τους φασίστες, αλλά τους αριστερούς της FI. Είναι κατάπτυστο που το σοσιαλιστικό κόμμα πρωταγωνιστεί σε αυτή την επιχείρηση εξοστρακισμού της ριζοσπαστικής αριστεράς. Το PSθεωρεί «βασιλική οδό» για την επάνοδό του στην εξουσία να υποκαταστήσει το μακρονικό κέντρο και επωφελούμενο από τα ερείσματά του στα ΜΜΕ, στην οικονομική ολιγαρχία και στη νατοϊκή διάταξη, να λεηλατήσει την FI, όπως το έκανε με το PCF το 1970-1990.
Αλλά τα πράγματα δεν είναι πια ίδια. Η διάρρηξη του κοινωνικού ιστού και η μετατροπή της Ευρώπης σε πολεμική οικονομία, απειλεί την αριστερά με ένα ιστορικό ρήγμα ανάλογο με εκείνο στη σοσιαλδημοκρατία στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μεταξύ των πολεμοχαρών οπαδών της «ιεράς συμμαχίας» και τον πασιφιστών, μετέπειτα κομμουνιστών.
Όπως τότε, έτσι και σήμερα η ριζοσπαστική αριστερά έχει γερές κοινωνικές ρίζες, ενώ από την άλλη οι πάντες έχουμε πάρει χαμπάρι την «αριστερά του χαβιαριού». Το ότι πολλοί αριστεροί ψήφισαν π.χ. τον συστημικό σοσιαλιστή Γκεγκουάρ για δήμαρχο στο Παρίσι, δεν σημαίνει πως θα κάνουν το ίδιο στις βουλευτικές εκλογές. Ο Γκεγκουάρ σαν δήμαρχος σημαίνει πως τουλάχιστο δεν θα διαλυθούν τα ΜΜΜ, τα σχολεία και οι παιδικές χαρές και η αστυνομία δεν θα ξαμολυθεί για ξενόφοβα πογκρόμ. Ο Γκρεγκουάρ σαν βουλευτής όμως, σημαίνει πως θα ψηφίζει με τα δύο χέρια κι άλλα μέτρα λιτότητας, εξοπλισμούς και επιδοτήσεις στους «πολύ μεγάλους για να αποτύχουν».
Όλα δείχνουν πως οι δημοτικές εκλογές του περασμένου σαββατοκύριακου ήταν οι τελευταίες που λειτούργησε η «ρεπουμπλικανική πειθαρχία». Οι γέφυρες μεταξύ κυβερνώσας και ριζοσπαστικής αριστεράς κόβονται γρήγορα -και οι σοσιαλιστές είναι από τους πρώτους που κρατάνε τα τσεκούρια.
Εάν -όπως φαίνεται- η αριστερά κατέβει διασπασμένη στις επόμενες προεδρικές και βουλευτικές εκλογές, την περιμένει βαριά ήττα. Έως το 2027, στον δεύτερο γύρο οι κεντρώοι του Μακρόν και πολλοί σοσιαλιστές του PS θα προτιμάνε να βγει τη Λε Πεν από τον Μελανσόν. Κατ’ αναλογία, η ριζοσπαστική αριστερά δεν πρόκειται να κουνήσει το δακτυλάκι της για να σώσει τους σοσιαλιστές που θα την παρακαλάνε, στο όνομα μιας ξεφτισμένης αριστεράς. Το κέντρο θα συνθλιβεί και η αριστερά θα ηττηθεί βαριά. Ο Μακρόν και ο Φορ θα μείνουν στην ιστορία σαν οι ντελιβεράδες, που παρέδωσαν τη Γαλλία στη Λε Πεν.
Είναι φημισμένη η φράση του γκολικού Μαλρό τo 1949: «ανάμεσα σε εμάς και στους κομμουνιστές, δεν υπάρχει τίποτα». Ανάλογο θα είναι το τοπίο στη Γαλλία τη δεκαετία του ’30. Ο λεπενισμός θα κατεδαφίζει τη δημοκρατία, που θα την υπερασπίζεται μόνο η ριζοσπαστική αριστερά. Οι ενδιάμεσοι, θα κληθούν να επιλέξουν ανάμεσα στη συνθηκολόγηση και στη ριζοσπαστικοποίηση. Το θέαμα δεν θα είναι πάντοτε ωραίο, αλλά θα έχει ενδιαφέρον.