Η Νέα Δημοκρατία σε όλες τις δημοσκοπήσεις συνεχίζει να είναι πρώτη στην πρόθεση ψήφου - έστω και με χαμηλότερα ποσοστά απ’ ότι παλαιότερα, εύρημα που αποδίδετσι στην αύξηση της δυσφορίας που υπάρχει στον κόσμο. Δυσφορία που φαίνεται να καρπώνονται τα μικρά αντισυστημικά, δεξιά και αριστερα, κόμματα και όχι το ΠΑΣΟΚ. Γιατί δεν καρπώνεται την κυβερνητική δυσφορία το ΠΑΣΟΚ, που αυτοπαρουσιάζεται ως η εναλλακτική πρόταση εξουσίας;
Κυκλοφορούν διάφορες θεωρίες που προσπαθούν να εξηγήσουν αυτό το δημοσκοπικό εύρημα. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν πείθει, δεν τραβάει. Γιατί, λένε, δεν έχει στόφα ηγέτη, δεν είναι χαρισματικός. Ξεχνούν όμως ότι υπήρξαν και άλλοι μη χαρισματικοί που κατάφεραν και έγιναν πρωθυπουργοί. Δεν εκπέμπει την εικόνα του "εν δυνάμει πρωθυπουργού" που μπορεί να κυβερνήσει τη χώρα, λένε άλλοι. Γιατί έχει τον ανθρωποδιώχτη. Γιατί μιλάει με έντονη ντοπιολαλιά. Γιατί η εικόνα του- εικόνα κλασικού μουσάτου παλαιοπασόκου, δεν είναι κοντά στα σύγχρονα, σημερινά trends. Γιατί εκφέρει έναν λόγο οξύ που τον κάνει να συναγωνίζεται τη Ζωή στο ποιος θα ξεστομίσει την πιο βαριά κουβέντα για τον Μητσοτάκη. Γιατί ψάχνει σε μια λίμνη που δεν έχει ψάρια, στην αριστερή λίμνη που όσο περνάει ο καιρός λιγοστεύουν τα ψάρια της ενώ οι εκλογές κερδίζονται από το κέντρο. Γιατί έχει περιοριστεί να μιλάει σε ψηφοφόρους μόνο του σκληρού πυρήνα του κόμματος του. Και οι ψηφοφόροι σήμερα θέλουν άλλου τύπου ηγέτες, σαν τον Μητσοτάκη, μετριοπαθείς τεχνοκράτες που να κάνουν τη δουλειά-και ο Ανδρουλάκης δεν έχει πείσει ότι είναι τέτοιος. Υπάρχουν και αυτοί που ισχυρίζονται πως αυτό που φταίει είναι ότι δεν έχει παρουσιάσει ακόμα αξιόπιστο κυβερνητικό πρόγραμμα ή ότι δεν έχει εμφανίσει αξιόπιστη κυβερνητική ομάδα. Άλλοι πάλι ισχυρίζονται πως δεν φταίει ο Ανδρουλάκης αλλά οι επίδοξοι δελφίνοι του, που μην έχοντας αποδεχθεί το αποτέλεσμα της εσωκομματικής κάλπης, δημιουργούν συνεχώς μια εικόνα εσωστρέφειας- πότε ο Γερουλάνος να κατηγορεί για ελλιπή εσωτερική δημοκρατία και να ζητά συχνότερη σύγκληση των οργάνων του Κόμματος, πότε ο Δούκας να ζητά να δεσμευτεί το Κόμμα πως δεν θα συγκυβερνήσουν ποτέ με την ΝΔ. Κάποιοι τελευταίοι πιστεύουν ότι απλώς φταίνε τα "πετσωμένα" ΜΜΕ που δεν προβάλλουν όσο και όπως χρειάζεται τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ ή η ανυπαρξία επαρκους πολιτικής για τα κοινωνικά δίκτυα.
Όλα τα παραπάνω έχουν μια βάση αλήθειας. Αλλά δεν αποτελούν όλη την αλήθεια. Η αδυναμία του ΠΑΣΟΚ να καρπωθεί την δυσφορία του κόσμου απο την διακυβέρνηση της ΝΔ δικαιολογείται όχι μόνο από την ελλειπή εικόνα του αρχηγού του αλλά και από την εικόνα που έχει ο κόσμος για το ίδιο το Κόμμα. Και εξηγούμαι: Τα μεγάλα σκάνδαλα της εποχής Σημίτη (βλεπε Τσοχατζόπουλος) και η άφρονη επιλογή του ΓΑΠ το 2008, το ΠΑΣΟΚ να πάρει επάνω του, μόνο αυτό ως μη όφειλε, το μνημόνιο και τις πολιτικές λιτότητας που το συνόδευσαν, έκαναν τους πολίτες να χάσουν την εμπιστοσύνη τους στο ΠΑΣΟΚ. Πολλοί ήταν τότε οι ψηφοφόροι που από οικονομική ανασφάλεια στράφηκαν σε πιο ριζοσπαστικά κόμματα (της αριστεράς όπως στον ΣΥΡΙΖΑ ή της δεξιάς) που υπόσχονταν θεαματικές αλλαγές του τύπου "με ένα νόμο, μ' ένα άρθρο". Η μετακίνηση της ΝΔ στο χώρο του κέντρου και η στάση ανοχής που επέδειξε η κεντροαριστερά στο μεταναστατευτικό/προσφυγικο όλα τα τελευταία χρόνια μετακίνησαν επίσης πολύ κόσμο από το ΠΑΣΟΚ. Και κάπως ετσι φτάσαμε στο 4,68% και στην "πασοκοποίηση" του ΠΑΣΟΚ, ορος που καθιερωθηκε από τότε να σημαίνει την πλήρη εξαέρωση ενός κόμματος. Ενός Κόμματος που πλέον δεν ελκύει τον κόσμο, ενός Κόμματος-βαρίδι, που “δεν μας αγαπάνε πλέον Πρόεδρε” όπως είπε κάποτε η Μελίνα Μερκούρη στον Ανδρέα.
Για να αναστραφεί αυτό και να γίνει εκ νέου το ΠΑΣΟΚ πιό ελκυστικό στον έλληνα ψηφοφόρο, απαιτείται όχι μόνο να υπάρξει ένας άλλος ηγέτης, αλλά πρέπει το ΠΑΣΟΚ να προβεί και σε ένα rebranding- όπως αντίστοιχα επιχειρεί ο Τσίπρας rebranding του εαυτού του. Ένα rebranding κατά το οποίο το ΠΑΣΟΚ θα υιοθετήσει νέες ιδέες και προγράμματα, καινοφανή συνθήματα, νέα πρόσωπα, διαφορετικό λεξιλόγιο. Και βέβαια να κάνει μια κριτική αποτίμηση του παρελθόντος, για να πάρει το Κόμμα ασφαλείς αποστάσεις από αυτό. Το ΠΑΣΟΚ χρειάζεται rebranding όχι μόνο γιατί, στο πέρασμα του χρόνου, η μαρκίζα του έχει σωρεύσει υπερβολική σκουριά, που το κάνει να δείχνει “φθαρμένο”. Αλλά και γιατί ο κόσμος όλος έχει στο μεταξύ αλλάξει τόσο πολύ και πρέπει και το ίδιο να αλλάξει. Ο κόσμος σήμερα δεν έχει καμία σχέση με αυτόν που υπήρχε στο μακρινό 1974 ή 1982. Στον σύγχρονο κόσμο κυριαρχούν πλέον άλλα προβλήματα- γεωπολιτική αστάθεια, μεταναστευτικό/προσφυγικό, κλιματική αλλαγή, δημογραφικό, ενεργειακό, η έλλειψη πόρων, η ΑΙ και το διαδίκτυο, οι προβληματισμοί της wake κουλτουρας κ.α., προβλήματα για τα οποία πρέπει να αναζητηθούν καινοτόμες λύσεις κι όχι να επιμένουμε στις παλιές. Για να γίνει ελκυστικό πάλι το ΠΑΣΟΚ πρέπει αυτό να επανεφεύρει ένα σύγχρονο και πιο ρωμαλέο εαυτό, να ονομάσει τα τωρινά προβλήματα και να τοποθετηθεί απέναντι τους. Προβάλλοντας σοσιαλδημοκρατικές λύσεις, ικανές να δώσουν εμπεριστατωμένες, καινοτόμες και πειστικές διεξόδους στα προβλήματα της σύγχρονης πραγματικότητας που έχουν προκύψει. Με κοινωνική δικαιοσύνη, οικονομική αποτελεσματικότητα και δημοκρατία. Και με έναν αρχηγό που θα εκφράζει αποτελεσματικά όλη αυτή την ανανεωμένη εικόνα.
Το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη προσπαθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Η δημοσκοπική βελόνα όμως έχει κολλήσει, δεν κουνιέται προς τα πάνω. Ίσως γιατί το μηνυμα που εκπέμπει, τόσο ο αρχηγός όσο και το Κόμμα, δεν είναι πειστικό. Για αυτό η δυσαρέσκεια που νοιωθει ο κόσμος απο την διακυβέρνηση της ΝΔ δεν μπορεί να μεταφραστει σε ψήφο προς το ΠΑΣΟΚ. Χρειάζεται ακόμα πολλή δουλεια για να γυρίσει ο ηλιος: δουλειά ιδεολογική, οργανωτική, επικοινωνιακή. Δεν φτάνει μόνο η εικόνα του αρχηγού!