Αννα Καφέτση

22 Μαϊ 2026

Σε ηλικία 71 ετών έφυγε από τη ζωή η ιστορικός τέχνης, επιμελήτρια και πρώτη διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, Αννα Καφέτση.

Η Άννα Καφέτση υπήρξε η καθοριστική προσωπικότητα πίσω από τη δημιουργία του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Επί της Υπουργίας της Ελισάβετ Παπαζώη και μετέπειτα του Ευάγγελου Βενιζέλου ανέλαβε τη διεύθυνσή του το 2000 και το οργάνωσε από το μηδέν, χτίζοντας βήμα-βήμα τη συλλογή, τη φυσιογνωμία και τη θεσμική του ταυτότητα. Σε μια περίοδο που δεν υπήρχε ακόμη εθνικός θεσμός σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα, αφιερώθηκε, ολοκληρωτικά στη συγκρότησή του, με αδιάκοπη πίστη στην ανάγκη ύπαρξης ενός τέτοιου μουσείου.

Δημιούργησε από το μηδέν την υποδομή και την ταυτότητα του πρώτου κρατικού θεσμού σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα, του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, ενεργοποίησε με εμβληματικές εκθέσεις το Ωδείο Αθηνών, έδωσε νέα πνοή με πιο πειραματικά, εννοιολογικά έργα στον Κήπο και στους υπόγειους χώρους του Μεγάρου Μουσικής με το annexM, άνοιξε την τέχνη στον δημόσιο χώρο προσκαλώντας το κοινό σε ένα «μεγάλο περίπατο» στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Ακόμα και η Συλλογή Κωστάκη με κορυφαία έργα της Ρωσικής Πρωτοπορίας παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Εθνική Πινακοθήκη σε δική της επιμέλεια πριν από 30 χρόνια και είχε εξαιρετική υποδοχή συγκεντρώνοντας το ενδιαφέρον 100.000 επισκεπτών.

Ιστορικός της Τέχνης και επιμελήτρια με εξαιρετική θεωρητική κατάρτιση, όραμα, ήθος, αλλά και με τεράστια υπομονή και επιμονή προκειμένου να πάρει σάρκα και οστά «το παιδί» της όπως έλεγε το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, παλεύοντας από το 2000 και επί 14 χρόνια με τα κύματα κόντρα στο μετρό που έκοψε στα δύο το θαυμαστό Φιξ του αρχιτέκτονα Τάκη Ζενέτου, με τους σκοπέλους των εργολάβων και της χρηματοδότησης, με τις τρικλοποδιές του Δ.Σ. και με την απαξίωση του υπουργείου Πολιτισμού καθώς απομακρύνθηκε από το ΕΜΣΤ μια ανάσα από τα εγκαίνιά του, με φαιδρές δικαιολογίες από τον Αριστείδη Μπαλτά τον Νοέμβριο του 2014. Τότε όμως είχε εισπράξει την αναγνώριση και την αγάπη εκατοντάδων καλλιτεχνών απ’ όλο τον κόσμο, που τη στήριξαν με κείμενα διαμαρτυρίας.

Γεννήθηκε τον Οκτώβριο του 1955 στην Αθήνα. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ μεταπτυχιακές σπουδές έκανε στην Αισθητική και την Ιστορία της Τέχνης στη Σορβόννη. Για 17 χρόνια ήταν έφορος στην Εθνική Πινακοθήκη όπου ανέπτυξε πλούσιο ερευνητικό έργο και άφησε το αποτύπωμά της με εκθέσεις όπως οι «Μεταμορφώσεις του Μοντέρνου», θέτοντας τα κριτήρια για το τι είναι μοντέρνο στην ελληνική εικαστική σκηνή.

Η Άννα Καφέτση είχε πίσω της μια σημαντική επιστημονική διαδρομή πριν αναλάβει το ΕΜΣΤ. Είχε συνεργαστεί με την Εθνική Πινακοθήκη, ενώ το 1995 συμμετείχε στην Ομάδα Εργασίας για την εθνική πολιτική στα εικαστικά, η οποία εισηγήθηκε την ίδρυση του Μουσείου.