Μπορούμε και να κερδίζουμε!

Λάρκος Λάρκου 07 Ιαν 2026

Σαν χθες, ένα χρόνο πριν, έφυγε ο Κ. Σημίτης. Σε μια περίοδο με στρατηγικά αδιέξοδα, η κυπριακή διάσταση της εξωτερικής πολιτικής του ειναι εξαιρετικά επίκαιρη. Σε πολλούς Ε/Κ είναι βαθιά εδραιωμένη η πεποίθηση ότι είναι αρκετό να καταγγέλλεις τον αντίπαλό σου, αν κουτουλλάς στον τοίχο, ακόμα καλύτερα, σημαίνει έκανες το καθήκον σου/ και ίσως να θεωρηθείς και ζορμπάς.
• Ο ΚΣ ανέλαβε την πρωθυπουργία της Ελλάδας το 1996. Είπε: «Τι μπορούμε να κάνουμε καλύτερα, μπορούμε και να κερδίζουμε;» Ζήτησε από τον Γ. Κρανιδιώτη και τον Χρ. Ροζάκη να ετοιμάσουν «Έγγραφο Στρατηγικής». Το  ντοκουμέντο των δύο (1997) περιέγραφε την μεγάλη εικόνα. Η Αθήνα χρειάζεται να αλλάξει γήπεδο, να βγει από το πεδίο της διμερούς αντιπαλότητας με την Τουρκία, έτσι να συναρτά τη διεύρυνση της ΕΕ με την επίλυση ζητημάτων εξωτερικής πολιτικής (Κυπριακό, ελληνοτουρκικά) σε διασύνδεση με τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Άγκυρας.  

• Ύστερα έτρεξε ο Γ. Κρανιδιώτης, ελάχιστοι το υπογραμμίζουν: όπου και να πήγαινε πίσω από το μυαλό του ήταν η Κύπρος, η Κερύνεια, η επίλυση. Πολλοί βοήθησαν στη συμπλήρωσή μιας στρατηγικής, χρειαζόταν όμως ένας να την «σφραγίζει». Το βεβαιώνει ο ίδιος ο ΚΣ: «Ο Γ. Κρανιδιώτης μέχρι τον αδόκητο θάνατό του τον Σεπτέμβριο του 1999, παρακολουθούσε το θέμα και διαμόρφωνε τη στρατηγική μας» (πηγή: ΚΣ, «Πολιτική για μια Δημιουργική Ελλάδα, 1996-2004»)


• Τρία σημεία ιδιαιτέρως κυπριακά/σημερινά: 1. Η Κύπρος είναι ήδη μέλος,η Τουρκία είναι έξω, ζητά εκσυγχρονισμό της ΤΕ. Η Κύπρος έχει χαρτιά να αξιοποιήσει. 2. Για να πετύχεις έναν στόχο, επιλέγεις πρόσωπα που μπορούν. Αν δεν έχεις, πράγμα απολύτως φυσιολογικό, αξιοποιείς τη σοφία ανθρώπων που εργάστηκαν μαζί με τον ΓΚ. 3. Μια χώρα με λίγες δυνάμεις, όπως η Κύπρος, δεν σπαταλά τις δυνάμεις της σε ποικίλες αποστολές, επικεντρώνεται σε ένα θέμα με πολλές και δύσκολες πτυχές. Το παράδειγμα κλασικό: Ο Κ. Σημίτης δεν «ταξίδευε» την εξωτερική του πολιτική όπου λάχει. Έδωσε όλο το βάρος του στο ευρωπαϊκό πεδίο για να μπορεί να έχει την εποπτεία του. Έτρεξε το project με στελέχη με ευρωπαϊκή επιρροή (Θ. Πάγκαλος, Γ. Κρανιδιωτης, Γ. Α. Παπανδρέου, Χ. Ροζάκης, Π. Ιωακειμίδης, Ν. Θέμελης)
 
• Εύκολα τα γράφεις, δύσκολα τα υλοποιείς. Τα σχέδια ΓΚ, τα έφερε σε πέρας ο ΚΣ στη Σύνοδο Κορυφής του Ελνίνκι, 1999: «Πήρε» την απρόσκοπτη ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, «πήρε» Χάγη για Αιγαίο μετά από 5 χρόνια, «έδωσε» έναρξη ενταξιακών συνομιλιών με την Τουρκία μετά από 5 χρόνια σε συνάρτηση με την επίλυση των δύο πρώτων.


• Η περιήγηση αφορά το σημερινό μας κυπριακό περιβάλλον. Παρά τις καθημερινές ηχηρές διακηρύξεις, ποια είναι η Ε/Κ στρατηγική σήμερα; Χρειάζεται κατευθυντήριο πλαίσιο πάνω στο οποίο να αναπτύσσεται («έγγραφο στρατηγικής»). Ποιο είναι; Ποιος το γνωρίζει; Κυρίως ποια ομάδα/πρόσωπα και με ποιες εμπειρίες το συγκροτούν; Η διπλωματία του «όλα από λίγο» δεν συνιστά στρατηγική, αλλά σπατάλη χρόνου, πόρων και δυνάμεων. Η κυπριακή προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου παρέχει ορισμένα πλεονεκτήματα, γυρίζει μερικά φώτα στη νήσο μας. Το μέγιστο μάθημα από τη «μνήμη» ΚΣ: τίποτε δεν είναι πρόσκληση σε έτοιμο γεύμα. Αν ενδιαφέρεσαι για τους άλλους, αν προσέχεις την ευρωπαϊκή ατζέντα, τότε κερδίζεις και για τη δική σου, τότε αλλάζεις το ρου των πραγμάτων

• ΥΓ: Κανένας πρόεδρος της Κύπρου (από το 2004 και μετά) δεν θέλησε να αξιοποιήσει την εμπειρία του. Ίσως, από φόβο μήπως πετύχουν!