1. Η επικοινωνιακή επίσκεψη του υπουργού Υγείας στο Νοσοκομείο Νίκαιας, στη σειρά μιας αλυσίδας εγκαινίων και κινητικότητας σε πολλά νοσοκομεία σε όλη τη χώρα, αντιμετωπίστηκε με ακραία διαμαρτυρία από εργαζόμενους, εντός και εκτός του νοσοκομείου. Η όλη αντιπαράθεση με ΜΑΤ και εξαγριωμένους διαδηλωτές -μέσα στο νοσοκομείο και μπροστά σε ασθενείς - ενταγμένη στην θεατροποίηση της πολιτικής, μεταφέρθηκε επί μέρες στο τηλεοπτικό κοινό. Πέρα από τις εκατέρωθεν αιτιάσεις, το γνωστό blame game, η επαναφορά ακραίων πολώσεων μιας εμπόλεμης μνημονικής περιόδου, που φαινόταν να έχει κλείσει οριστικά, είναι πάλι εδώ με κοινή αλλά όχι ισόποση ευθύνη των εμπλεκομένων .Σε κάθε περίπτωση η αντιπαράθεση αυτή είναι μια μαύρη σελίδα στην ιστορία του ΕΣΥ, όμως και η συγκρουσιακή και προσβλητική αντιπαράθεση του συγκεκριμένου υπουργού επί παντός επιστητού με καθημερινή υπερέκθεση στα ΜΜΕ, δυναμιτίζει τον όποιο γόνιμο και τόσο αναγκαίο διάλογο.
2. Λίγες μέρες μετά, σε γνωστή τηλεοπτική εκπομπή, παρουσιάστηκαν οι δυο πλευρές -υπουργός και εργαζόμενοι- μαζί με εκπροσώπους της αντιπολίτευσης, επιχειρώντας να διερευνήσουν το επίδικο μιας τέτοιας αντιπαράθεσης. Δυστυχώς η επιχειρηματολογία από όλες τις πλευρές φάνηκε παγιδευμένη στα διαχρονικά στερεότυπα, που αδυνατούν να αντιμετωπίσουν τις αλλαγές και τις δυνατότητες της τωρινής περιόδου, εστιασμένη στην κλασική αλυσίδα διεκδικήσεων.
Η υποστελεχωση και οι ελλιπείς διορισμοί, οι χαμηλοί μισθοί και τα εξουθενωτικά ωράρια, μαζί με την υποχρηματοδότηση του χώρου παρά τον πακτωλό χρημάτων των τελευταίων χρόνων ( 51 δις πανδημία, 31 δις ταμείο ανάκαμψης, 24 δις ΕΣΠΑ) κυριαρχούν στον διάλογο.
Επί μέρους θέματα, μόνιμα στην καθημερινή επικαιρότητα (έλλειψη γιατρών στα νησιά, έλλειψη συγκεκριμένων ειδικοτήτων σε νομαρχιακά και μικρά νοσοκομεία, λάθη διάγνωσης, καθυστέρηση ΕΚΑΒ ,αμέλειες και ξενοδοχειακές αδυναμίες, ράντζα στις εφημερίες κλπ.) όπως και η φυγή των γιατρών εκτός χώρας (πχ Κύπρος) για καλύτερες αμοιβές τέθηκαν συμπληρωματικά. Τέλος μικρή αναφορά έγινε στην πρόληψη μέσω των SMS και τον αποσπασματικό της χαρακτήρα, χωρίς σύνδεση με την ελλιπή ΠΦΥ, όπως και στην σχέση με τον ιδιωτικό τομέα και τα απογευματινά χειρουργεία, που φαίνεται να μην απέδωσε επαρκώς.
3 Είναι εντυπωσιακό ότι σε αυτόν τον διάλογο απουσιάζει σχεδόν ολοκληρωτικά μια πιο σύγχρονη αντίληψη πολιτικής Υγείας, ειδικά μετά την εμπειρία της οικονομικής κρίσης , της πανδημίας αλλά και της τωρινής ψηφιακής κοσμογονίας και θεραπευτικής καινοτομίας . Μια συνεκτική προσέγγιση που να αναζητά μια σημαντική αναδιάρθρωση- αναδιοργάνωση και νέα μοντέλα διοίκησης με ανάταξη της τωρινής πολυπλοκότητας , σε ένα σύστημα γερασμένο, κουρασμένο και κατακερματισμένο αλλά υπέρπληρες σε δομές και ανθρώπους συνολικά. Στη χώρα λειτουργούν 277 Νοσοκομεία (128 στο ΕΣΥ) και 314 Κέντρα Υγείας (με 1438 περιφερειακά ιατρεία, 93 πολυδύναμα, 220 τοπικά) και με ένα τεράστιο αριθμό ιδιωτικών διαγνωστικών κέντρων και πολυϊατρείων και ιατρείων ειδικών παθήσεων. Δίπλα σε αυτά υπάρχει ο μεγάλος χώρος της κοινωνικής φροντίδας και της πρόνοιας που στην υπεργηρη χώρα μας απαιτεί όλο και περισσότερες υπηρεσίες, και με την επιδημία των χρόνιων παθήσεων, από την αρχή του 2000, να απορροφά πάνω από το 70% των δαπανών υγείας.
Ο αντίστοιχος πολυκερματισμός και οι τεράστιες ελλείψεις στην κοινωνική πρόνοια αποτυπώνονται στην έλλειψη δημοσίων-δημοτικών δομών κλειστής φροντίδας, με 14 Δημόσια Περιφερειακά Κέντρα κοινωνικής πρόνοιας, τα πάμπολλα, διάσπαρτα ιδρύματα φιλανθρωπικού μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και ιδιωτικές δομές γηροκομείων κλπ., όπου η απουσία καθοριστικής συμβολής του ΕΟΠΠΥ λειτουργεί απαγορευτικά για τη μέση και ευάλωτη ελληνική οικογένεια.
Ταυτόχρονα, από μόδα με την κυριαρχία της εικόνας, η από πραγματική συνειδητοποίηση, ή φροντίδα για την ενεργό υγεία η αποφυγή νοσηρότητας και η πρόληψη της ασθένειας γίνεται όλο και εντονότερη ειδικά στις νεότερες γενιές. Τέλος η εντυπωσιακή και σωτήρια ανάπτυξη της βιοτεχνολογίας και των νέων καινοτόμων φαρμάκων, μαζί με την διάχυση της ψηφιακής τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης δίνει νέα σημαντικά όπλα στη διαγνωστική και θεραπευτική ιατρική, προσφέροντας στους πολίτες άμεσες απαντήσεις και έγκαιρες ιάσεις
4 Απέναντι σε μια τέτοια κοσμογονία, και ενώ πρωτοπόρος ο ιδιωτικός τομέας επελαύνει ανεξέλεγκτος και συχνά ακραία κερδοσκοπικός με προκλητή ζήτηση, ο πολιτικός κόσμος, και όχι μόνο η ηγεσία του υπουργείου, καλείται σε ένα σχέδιο μεγάλης και ουσιαστικής αναδιοργάνωσης και σύγχρονης διοίκησης του συνόλου του συστήματος υγείας της χώρας. Από καιρό ο Υγειονομικός χάρτης εντοπίζει και αναδεικνύει τις μεγάλες ανισότητες, τις λανθασμένες ροές ασθενών, την αδυναμία πλοήγησης μέσα στο σύστημα, την έλλειψη συνέχειας των θεραπειών, την αδυναμία συμπληρωματικότητας δημόσιου- ιδιωτικού τομέα, την κατάληψη των εφημεριών από 70% περιστατικά πρωτοβάθμια. Τα πρόχειρα οργανωμένα απογευματινά χειρουργεία και η ανεξέλεγκτη πορώδης σχέση δημόσιου-ιδιωτικού, που προσπάθησε να προωθήσει το υπουργείο υγείας, τα «βραχιολακια» και η πρόληψη των SMS, τα εγκαίνια των ΤΕΠ και κάθε μικροβελτίωση μπορεί επικοινωνιακά να προσφέρουν αλλά δεν απαντούν στην εποχή.
Η έλλειψη νοσοκομείου ανατολικής Αττικής, όταν το Κέντρο έχει 17, η διπλάσια ιδιωτική δαπάνη στη χώρα μας, 40% όταν η Ευρώπη είναι στο 20%, η ανολοκλήρωτη ΠΦΥ με νέες ορίζουσες στην οργάνωση της και γιατρούς ειδικοτήτων για την διαχείριση των χρονίων, η αυτονόμηση των νοσοκομείων και του ΕΣΥ από την πολιτική επικράτεια και πελατειασμο, η αξιοποίηση επιτέλους του ΕΟΠΥΥ στον πραγματικό του ρόλο του μονοψωνιου, είναι τομές μεγάλες που καθυστερούν σημαντικά. Την ίδια στιγμή η απουσία ολοκληρωμένου δικτύου συνέχειας αποκατάστασης και φροντίδας ,μετά τη νοσοκομειακή νοσηλεία, στην πραγματικότητα μεταφέρει το βάρος σε κατ οίκον φροντίδα, χωρίς αξιόπιστους επαγγελματίες υγείας και με συχνές άτυπες μορφές εργασίας
Μάταια οι πρόσφατες εκθέσεις του ΟΟΣΑ αλλά και της ΕΕ (country nations profile) όπως και πριν η έκθεση Πισσαρίδη ,όπως και αλλεπάλληλες εγχώριες εισηγήσεις της Διανεοσις, της Πρωτοβουλίας για εκσυγχρονισμό της Υγείας ,αλλά και πολλών άλλων επι μακρόν ,ζητούν μια σημαντική αλλαγή παραδείγματος στην πολιτική Υγείας. Όμως αυτή η νέα προσέγγιση μαζί με την παράλληλη πορεία στο μετασχηματισμό της δημόσιας διοίκησης ,της παιδείας, της οικονομίας κλπ ,θα ήταν η καλύτερη απόδειξη ότι πήραμε το μάθημά μας από την κρίση και την πανδημία και ότι καταλαβαίνουμε- ανταποκρινόμαστε στην νέα εποχή.-