«Πολλοί γράφουν σήμερα ότι για την Ουγγαρία «ήρθε η Ανάσταση», μετά τα χθεσινά εκλογικά αποτελέσματα και τον τερματισμό της 16χρονης, έντονα αμφιλεγόμενης διακυβέρνησης του Βίκτορ Όρμπαν.
Για τους κατά πλειοψηφία καθολικούς Ούγγρους, όμως, χθες ήταν η Κυριακή του Θωμά — του «απίστου» κατά την ελληνορθόδοξη ορολογία ή, όπως προτιμώ να λέγεται, του «αμφιβάλλοντος» Θωμά (“doubting Thomas”), σύμφωνα με την αγγλικανική παράδοση.
Με την ετυμηγορία τους, που προέκυψε από μια πρωτοφανή συμμετοχή στις κάλπες, οι Ούγγροι επέλεξαν να απαλλαγούν από τον ακροδεξιό, αυταρχικό και διεφθαρμένο Όρμπαν.
Παράλληλα, έδωσαν σε έναν νέο πολιτικό, τον Peter Magyar, μια εντυπωσιακή εκλογική νίκη και μια ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αρκετή ακόμη και για να προχωρήσει σε συνταγματικές αλλαγές.
Αναμφίβολα, η επιλογή των ηγετών αφορά πρωτίστως τους λαούς που καλούνται να κυβερνήσουν. Τα κριτήρια των ψηφοφόρων αντανακλούν κυρίως τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν σε κάθε χώρα. Ωστόσο, ένα εκλογικό αποτέλεσμα σε μια χώρα σπάνια περιορίζεται εντός των συνόρων της. Έχει συχνά αντίκτυπο και προεκτάσεις σε ένα ευρύτερο πολιτικό και γεωγραφικό περιβάλλον.
Ταυτόχρονα, αποτελεί αφορμή για την εξαγωγή συμπερασμάτων που —άλλοτε εύλογα και άλλοτε λιγότερο ορθά— μεταφέρονται και σε άλλα πολιτικά σκηνικά.
Η απομάκρυνση του Όρμπαν, επομένως, μπορεί να θεωρηθεί για την Ευρώπη μια νίκη της ευρωπαϊκής αντίληψης για την ασφάλεια και την ενότητα της ηπείρου. Μια νίκη για την πολιτική της σταθερής και ισχυρής στήριξης της Ουκρανίας απέναντι στον ρωσικό επεκτατισμό και τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Για τους ίδιους τους Ούγγρους, από την άλλη πλευρά, φαίνεται να σηματοδοτεί το τέλος μιας κυβέρνησης που κατηγορήθηκε για διαφθορά, θεσμική εκτροπή και για μια διακυβέρνηση βασισμένη στον έλεγχο, τη διαπλοκή και τον περιορισμό των δημοκρατικών θεσμών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι η στροφή των ψηφοφόρων δεν κατευθύνθηκε προς το άλλο άκρο του πολιτικού φάσματος. Οι Ούγγροι δεν επέλεξαν μια αριστερή ή ακόμη και κεντροαριστερή λύση, ούτε μια διαφορετική μορφή λαϊκιστικής διακυβέρνησης.
Από όσα γνωρίζουμε για τον Peter Magyar, η επιλογή τους στράφηκε σε μια κεντροδεξιά πολιτική δύναμη — αρχικά προερχόμενη από τον ίδιο τον πολιτικό χώρο του Όρμπαν — με επίσης συντηρητικές θέσεις στην οικονομία, στο μεταναστευτικό και στην εξωτερική πολιτική, αλλά με βασικό σύνθημα την πάταξη της διαφθοράς και την αποστασιοποίηση από τη στενή σχέση με τον Πούτιν.
Ο Magyar διατύπωσε με σαφήνεια και απλότητα τις θέσεις του για τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος, την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και ανέδειξε θετικά —χωρίς εθνικιστικές υπερβολές— τον πατριωτισμό των Ούγγρων μέσα σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Δεν υποσχέθηκε άνοιγμα στο μεταναστευτικό. Αντίθετα, μίλησε συγκεκριμένα για τα προβλήματα που η ανεξέλεγκτη μετανάστευση δημιουργεί στην οικονομία και στην καθημερινότητα του μέσου Ούγγρου πολίτη — μια προσέγγιση που, εκ του αποτελέσματος, φαίνεται πως λειτούργησε πολιτικά.
Δεν θα σπεύσω να πω ποια διδάγματα μπορεί να προσφέρει η προεκλογική εκστρατεία του Magyar στα κόμματα της αντιπολίτευσης άλλων χωρών. Θα σταθώ, ωστόσο, σε τρία χαρακτηριστικά που ίσως αξίζει να επισημανθούν:
• Μια σαφής και χαρισματική ηγετική προσωπικότητα.
• Ένας καθαρός, απλός και προγραμματικός πολιτικός λόγος, χωρίς λαϊκιστικές εξάρσεις.
• Μια στοχευμένη αλλά μετρημένη αντιπαράθεση με τη διαφθορά και τη διαπλοκή.
Ίσως κάποια από αυτά να έχουν αξία… και για τα δικά μας»