Η κάλπη των βουλευτικών εκλογών της Κυριακής (24/5) άλλαξε το σκηνικό στην Κύπρο. Με το εκλογικό αποτέλεσμα, το κέντρο βάρους μετατοπίζεται ξανά προς τα ιστορικά κόμματα ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ. Αυτά θα κάνουν τις πιο καθοριστικές επιλογές για τους υποψηφίους στις Προεδρικές του 2028. Η πυροδότηση των διεργασιών αυτών δεν θα αργήσει, ενώ ο πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης φανερά βγαίνει αποδυναμωμένος. Όμως, μέχρι τότε θα μεσολαβήσουν επίσης ζυμώσεις γύρω από το Κυπριακό. Ο γενικός γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες αναζητεί τρόπο να κρατήσει ανοιχτή την προοπτική επανένωσης, καθώς τον Δεκέμβριο παραδίδει σκυτάλη στον διάδοχό του.
Ανθετικό δίπολο
Οι δύο κομματικοί πόλοι, ο ΔΗΣΥ με 27,2% και το ΑΚΕΛ με 23,9% αποδείχθηκαν πολύ ανθεκτικοί, με βαθιές επιρροές και μηχανισμούς. Έτσι βγήκαν κερδισμένοι και σχετικά ανακουφισμένοι από την εκλογική πίεση. Τώρα θα εργαστούν για να εξαργυρώσουν τον ηγεμονικό ρόλο τους ως τα κατεξοχήν κόμματα εξουσίας, επιλέγοντας δικό τους προεδρικό υποψήφιο. Στρατηγική τους είναι να ελκύσουν πρόσθετα τμήματα της κοινωνίας που έμειναν κομματικά άστεγα (17%) και ανένταχτους πολίτες. Οι χειρισμοί που κάνουν η πρόεδρος του ΔΗΣΥ Αννίτα Δημητρίου και ο γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου για διεκδίκηση της προεδρίας της Βουλής (4/6), είναι απότοκο αυτής της στρατηγικής, δημιουργώντας διλημματικό περιβάλλον στα άλλα κόμματα και, κατά προέκταση, στην κοινωνία.
Το ΔΗΚΟ με 10% διατηρήθηκε στο παιχνίδι της εξουσίας, αλλά δεν φαίνεται ικανό να διαδραματίζει “ρυθμιστικό” ρόλο. Είναι το μόνο κοινοβουλευτικό κόμμα που στηρίζει τον Χριστοδουλίδη κι αυτό περιπλέκει, αντί να διευκολύνει τη θέση του στις νέες ισορροπίες.
Το ΕΛΑΜ με 10,9% ενίσχυσε την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση του, αλλά υπό την πίεση του ΔΗΣΥ πήρε για πρώτη φορά την κατιούσα. Μένει μόνο ως εφεδρική αντι-ΑΚΕΛ δεξαμενή ψήφων για τον ΔΗΣΥ που θα το πιέζει συνεχώς με την πάροδο του χρόνου. Οι δύο νέοι κομματικοί σχηματισμοί, το ΑΛΜΑ με 5,8% και η Άμεση Δημοκρατία με 5,4% μπήκαν στη Βουλή με χαμηλά ποσοστά. Θα διαθέτουν μικρή επιρροή και συνοχή και θα μπουν σε δοκιμασία για να συγκρατήσουν τους υποστηρικτές τους.
“Μουδιασμένος”
Το εκλογικό αποτέλεσμα περιορίζει τις επιλογές του προέδρου Χριστοδουλίδη στο τελευταίο στάδιο της πενταετούς θητείας του. Του απέμειναν περίπου 20 μήνες και θα προσπαθήσει να προσεγγίσει τον ΔΗΣΥ. Αλλά το τί θα συμβεί φαίνεται να υπερβαίνει τις δικές του στοχεύσεις. Το μόνο απόθεμα που διαθέτει, είναι η επιρροή του ως εν ενεργεία πρόεδρος. Στη διάρκεια του καλοκαιριού θα κάνει ύστατη προσπάθεια, ρίχνοντας γέφυρες προς τον ΔΗΣΥ και προσφέροντας “γη και ύδωρ” σε υπουργεία για να τον ρυμουλκήσει στο κυβερνητικό σχήμα. Ο Χριστοδουλίδης φαίνεται να έχει σύμμαχο τον Νίκο Αναστασιάδη. Ο τέως πρόεδρος, όμως, είναι ο μόνος που μέχρι στιγμής κάλεσε (26/4) την ηγεσία του ΔΗΣΥ “να ξεπεράσει πικρίες” (τη διάσπαση του 2023), υποστηρίζοντας ότι «ο Νίκος Χριστοδουλίδης προέρχεται από τα σπλάχνα της παράταξης”.
Το εκλογικό αποτέλεσμα των βουλευτικών έδειξε ότι η ηγεσία του ΔΗΣΥ, υπό την Αννίτα Δημητρίου μπορεί να καθορίζει αυτόνομα τους στόχους της για το 2028. Ο ΔΗΣΥ πέτυχε αξιοσημείωτη συσπείρωση, με σημαντική άνοδο στη Λευκωσία που παραμένει η ραχοκοκαλιά της φιλελεύθερης πτέρυγας. Κατάφερε επίσης να συμψηφίσει τις διαρροές της προς το ΕΛΑΜ τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, η Δημητρίου είναι τώρα σε θέση υπεροχής και μπορεί να κατανέμει ρόλους και να δίνει προοπτική σε μια πληθώρα νέων στελεχών της παράταξης. Αυτοί αδημονούν να αναρριχηθούν το 2028 σε καίριες θέσεις εξουσίας.
Κυπριακό
Το εκλογικό αποτέλεσμα αξιολογείται και από τον ΟΗΕ. Οι δύο πόλοι (ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ) είναι ιδεολογικοί αντίπαλοι, αλλά οι πιο μετριοπαθείς στο Κυπριακό. Η Μαρία Άνχελα Ολγκίν προσωπική απεσταλμένη του Γκουτέρες επιστρέφει στην Κύπρο (6/6) και θα παραμείνει για αρκετές ημέρες. Θα οργανώσει πρωτότυπη ημερίδα (10/6) ανοιχτή στο κοινό στο Λήδρα Πάλας με τις Τεχνικές Επιτροπές των δύο Κοινοτήτων. Όμως, αυτή τη φορά φαίνεται να αλλάζει τακτική, εγκαταλείποντας την μάταιη προσπάθεια για ουσιώδη Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, αφού δεν βρέθηκε τρόπος να ανοίξει ούτε ένα σημείο διέλευσης.
Ο Γκουτέρες εξετάζει μια άτυπη πενταμερή με συμμετοχή και των 3 Εγγυητριών δυνάμεων τον Ιούλιο. Λέγεται σε διπλωματικούς κύκλους ότι έχει εκφράσει την πρόθεση για κατάθεση ενός εγγράφου ως πλαίσιο για στρατηγική συμφωνία. Αυτό προϋποθέτει τη συναίνεση των δύο Κυπρίων ηγετών, αφού η διαδικασία παραμένει “κυπριακής ιδιοκτησίας” και βέβαια, πράσινο φως από την Άγκυρα. Το σενάριο αυτό μοιάζει “πολύ ιδανικό για να είναι αληθινό”, ύστερα από σχεδόν 10 χρόνια αδιεξόδου, χωρίς ανάλογη αποφασιστική κίνηση.
Μια λιγότερο φιλόδοξη κίνηση είναι η μετατροπή του διαπραγματευτικού υλικού των συγκλίσεων μέχρι το Κραντ Μοντάνα σε έγγραφο του ΟΗΕ. Όλα αυτά βρίσκονται στη σκέψη του Γκουτέρες, αλλά θα χρειαστεί, να διαβουλευθεί και με τον διάδοχό του στον ΟΗΕ. Αυτός θα οριστεί μεταξύ Οκτωβρίου και Δεκεμβρίου μέσα από λίστα υποψηφίων με πιθανή την επιλογή γυναικείας προσωπικότητας από τη Λατινική Αμερική, νοουμένου ότι θα εγκριθεί και από το Συμβούλιο Ασφαλείας.
Πηγή: www.efsyn.gr