Τραμπ, ο τεμαχιστής της Δύσης, η δεύτερη ιστορική καμπή, η οριστική αλλαγή εποχής, η ΕΕ

Γιώργος Β. Ριτζούλης 27 Ιαν 2026

Frankfurter Allgemeine Zeitung είναι μεγάλη γερμανική εφημερίδα από τις κοινώς αποκαλούμενες «συντηρητικές» (το τί ακριβώς σημαίνει πολιτικά αυτός ο όρος σήμερα, είναι πολύ μεγάλη συζήτηση), προσκείμενη σταθερά στην Ένωση του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος και των Βαυαρών Χριστιανοκοινωνιστών (CDU/CSU), την συγκυβερνώσα σήμερα την Ομοσπονδιακή Γερμανία μαζί με τo Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD). Ο  Berthold Kohler είναι από το 1999 ένας από τους τέσσερις εκδότες της. Προφανώς αντιπροσωπεύει ρεύματα υπολογίσιμα εντός αυτού του φάσματος των Μέσων Ενημέρωσης της Γερμανίας, και μάλιστα εκείνων που θεωρούνται σοβαρά, αλλά όχι «φιλελεύθερα - κεντρώα», ούτε φιλο-Μερκελικά, καθώς και της «συντηρητικής» πολιτικής στην χώρα αυτή.

Τούτων δοθέντων, οι επισημάνσεις του Κόλερ για την Αμερική του Τραμπ και για την Ευρώπη, αποκαλύπτουν πολλά για την κατάσταση πνευμάτων σε τούτο τον πολιτικό χώρο της μεγαλύτερης σε πληθυσμό χώρας της ΕΕ. «Οι Ευρωπαίοι δεν πρέπει να στοιχηματίσουν ότι ένας Δημοκρατικός Ιππότης Τζεντάι, και μαζί του η φωτεινή πλευρά της Δύναμης, θα επιστρέψει στον Λευκό Οίκο μετά από αυτόν τον αυτοκράτορα και τον Νταρθ Βέιντερ Βανς (J. D. Vance) του. Καλύτερα να παίξουν ρώσικη ρουλέτα παρά να στηριχτούν σε μια τέτοια ελπίδα», γράφει. «Ο Τραμπ είναι [...] σύμπτωμα της μεταμόρφωσης της Αμερικής, όχι αιτία. Πολύ πριν την εμφάνιση του Τραμπ [...] τα αντιφιλελεύθερα, εθνικιστικά και απομονωτικά ρεύματα συσσωρεύονταν κάτω από την επιφάνεια, όπως επί πολλά χρόνια πριν εκραγεί το ηφαίστειο, συσσωρεύονται τα υπέρθερμα λιωμένα πετρώματα μέσα σε έναν υπόγειο θάλαμο μάγματος. Ο Τραμπ είναι «απλά και μόνον» το βουνό που ξερνάει φωτιά, η ορατή υπέργεια κορυφή από την οποία ξεπηδά η λάβα του MAGA [...] Τέτοια ρεύματα υπάρχουν και στην Ευρώπη, μόνον που τα εδώ ηφαίστεια είναι μικρότερα από του Mount Doom στην Ουάσινγκτον».

Από γεωπολιτική σκοπιά, ακόμη πιο σημαντική είναι η εξής παρατήρηση του Κόλερ: «Η απόπειρα αρπαγής της Γροιλανδίας από τον Τραμπ  μπορεί να θεωρηθεί ως μια ακόμη απόδειξη της αποχώρησης της Αμερικής από την απέναντι όχθη του Ατλαντικού». Όταν εξασφαλίσει ένα τεράστιο αβύθιστο αεροπλανοφόρο στον Βόρειο Ατλαντικό, μετά «μπορεί με την άνεση του να αφήσει στον Πούτιν την ατίθαση και αχάριστη Ευρώπη». Έτσι, ο ισχυρισμός του Κόλερ, ότι τώρα βιώνουμε την «δεύτερη ιστορική καμπή για αλλαγή εποχής», έχει πολλά στηρίγματα.

Η πρώτη ιστορική καμπή για αλλαγή εποχής («Zeitenwende», με τα λόγια του πρώην καγκελαρίου, του Σοσιαλδημοκράτη Όλαφ Σολτς) ήταν η ολομέτωπη επίθεση του Πούτιν εναντίον της Ουκρανίας, η οποία, άν και εκ των υστέρων αποδείχτηκε στρατιωτικά αποτυχημένη, από πολιτική και γεωπολιτική σκοπιά είναι κοσμοϊστορικής σημασίας. 

«Η αλήθεια είναι ότι και οι προκάτοχοί του Τραμπ δεν τηρούσαν πάντα τις αρχές τις οποίες προπαγάνδιζε στα λόγια η Αμερική [...] τα εθνικά συμφέροντα των ΗΠΑ είχαν πάντα προτεραιότητα, επισημαίνει ακριβοδίκαια ο Κέλερ. Όμως τώρα, ο Τραμπ, όπως «δεν αποδέχεται πια τους περιορισμούς των ελέγχων και των ισορροπιών (checks and balances) στο εσωτερικό», έτσι «δεν θέλει πια να έχει καμιά σχέση ούτε καν με ιδέες και ρητορικές περί πρωτοκαθεδρίας του διεθνούς δικαίου».

«Ο Τραμπ [...] παραχωρεί στον Πούτιν το ίδιο δικαίωμα το οποίο και αυτός διεκδικεί σε τελευταία ανάλυση για την Αμερική: Το δικαίωμα να έχει και εκείνος μια σφαίρα επιρροής, στο εσωτερικό της οποίας μόνον η βούληση της εκάστοτε υπερδύναμης μετράει. Το απλωμένο αρπακτικό χέρι του Τραμπ στην Γροιλανδία δεν το κινεί κανένα άλλο πνεύμα, αλλά το ίδιο το πνεύμα που εμπνέει το όνειρο του Πούτιν για μια Μεγάλη Ρωσία, γράφει ο Κόλερ. «Η Αμερική του Τραμπ ανήκει πια σ' αυτόν τον κύκλο δυνάμεων, γι' αυτό και είναι δικαιολογημένο να μιλάμε για δεύτερη ιστορική καμπή».

Τούτων δοθέντων, το “ας ενωθούμε!” και η ανάληψη πρωτοβουλίας από τον Γαλλογερμανικό πυρήνα, είναι μονόδρομος για την ΕΕ, άν η Ευρώπη δεν θέλει να γίνει «μια από τις μπάλες τις οποίες θα κλωτσούν στο «μεγάλο παιχνίδι» μεταξύ τους, η Αμερική, η Κίνα και η Ρωσία».

Αξιοπρόσεκτο είναι το σκεπτικό και το «δια ταύτα» του «βαθύτατα συντηρητικού» δημοσιολογούντος Κόλερ και της FAZ, άν ληφθεί υπόψη ότι ο άλλος πυλώνας των «συντηρητικών» ΜΜΕ στην Γερμανία, δηλαδή το πετρελαιοκίνητο συγκρότημα Axel Spinger SE με την λαϊκίστικη Bild, την Welt και το Politico, είναι επίμονος εισαγωγέας του Τραμπισμού στην Ευρώπη. Φρόντισε πέρισυ να προβάλει στους αναγνώστες της Welt σε προεκλογική περίοδο την προπαγάνδα του Έλον Μασκ υπέρ της ακροδεξιάς AfD, αλλά επίσης ο CEO του, και ένας εκ των μεγαλομετόχων, Mathias Döpfner, πρόσφατα μας διαβεβαίωσε ότι «ο Τραμπ θέλει μια ισχυρή Ευρώπη και πρέπει να τον ακούσουμε !» (Trump will ein starkes Europa – Wir sollten auf ihn hörenDie Welt, 17.12.2025).

Ακόμη πιο αξιοπρόσεκτο γίνεται, άν ληφθούν υπόψη οι σπασμωδικές ευρωπαϊκές - γεωπολιτικές παλινδρομήσεις του ίδιου του καγκελάριου Μερτς, παρεμπιπτόντως πρώην προέδρου του εποπτικού συμβουλίου της γερμανικής θυγατρικής του αμερικανικού μεγαλοεπενδυτικού οίκου Black Rock. Μέλλει να δούμε, άν o Μερτς βλέπει τον ιταλικό ήπιο ευρωσκεπτικισμό της Μελόνι ως τοξικό ευνουχιστικό αντίδοτο στο “ας ενωθούμε!” του Κόλερ, των Γάλλων, Πολωνών, Ισπανών αλλά επίσης Βρετανών, Καναδών και άλλων, οι οποίοι δεν θέλουν να γίνουν κλωτσοσκούφι του Τραμπ, του Πούτιν, των πετρελαιάδων τους και των libertarian τεχνικο-φασιστών bro-ολιγαρχών της Silicon Valley. Η Ένωση CDU/CSU, και αυτό που αποκαλούν ψευδώνυμα γερμανικό «συντηρητισμό» γενικότερα, θα αναγκασθούν να αποφασίσουν τι θέλουν για την Ευρώπη.

Συνέχεια