Με τον στίχο του Οδυσσέα Ελύτη «αυτός ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας» από το Αξιον Εστί ξεκίνησε την ομιλία του στο ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, θέλοντας να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του δυτικού κόσμου στην γενέτειρα των ιδεωδών της δημοκρατίας.
«Αυτό είναι το τελευταίο μου ταξίδι ως πρόεδρος των ΗΠΑ και ήθελα να το κάνω στην Ελλάδα. Έμαθα για τη θρυλική φιλοξενία του ελληνικού λαού, ήθελα να δω την Ακρόπολη και τον Παρθενώνα και να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου για όλα εκείνα που έχει προσφέρει η Ελλάδα στον κόσμο» είπε ο Ομπαμα.
Πολλοί Ελληνοαμερικανοί μας τιμούν με την φιλία του στο Σικάγο, είπε. Γιορτάζουμε κάθε χρόνο στο Λευκό Οίκο την 25η Μαρτίου με σπανακόπιτα και ούζο. Αναφέρθηκε και στον μπασκετομπολίστα Γιάννη Αντεντοκούμπο που «κάθε χρόνο βελτιώνεται»
«Έχουμε χρέος στην Ελλάδα, για την αλήθεια, την πίστη. Εδώ πριν από 25 αιώνες, στους βράχους αυτής της πόλης δημιουργήθηκε μια νέα ιδέα, η Δημοκρατία και το κράτος. Ο Περικλής ενέπνευσε με το Σύνταγμα, είπε ότι τα δικαιώματα πρέπει να είναι γραμμένα… Καθόλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας η φλόγα άναψε εδώ στην Αθήνα και ποτέ δεν έσβησε» είπε σε μία ομιλία – ύμνο προς της Δημοκρατία, την οποία χαρακτηρίζει ως το «σοφότερο πολίτευμα».
«Κάποιες χώρες ενώ υπάρχουν εκλογές δεν έχουν πραγματικά δημοκρατικό πολίτευμα. Εμείς ως χώρα πιστεύουμε στις ιδέες και τις αξίες που γεννήθηκαν εδώ πριν από αιώνες. Η ιστορία μας έχει δείξει ότι οι χώρες με δημοκρατικές κυβερνήσεις είναι πιο δίκαιες και πιο σταθερές… Η Δημοκρατία μας έδειξε ότι είμαστε πιο ισχυροί από τους τρομοκράτες. Εκείνοι προσπάθησαν να αλλάξουν την ζωή των ανθρώπων διά της βίας και να μας κάνουν να παρεκκλίνουμε από τις δικές μας αξίες. Η Δημοκρατία είναι ισχυρότερη» συνέχισε ο Αμερικανός πρόεδρος.
«Κάποιοι σήμερα αμφισβητούν αυτές τις αξίες. Μετά από 8 χρόνια πιστεύω ότι η ζωή με αξιοπρέπεια και η επιθυμία ο καθένας να είναι μέλος μιας ευρύτερης κοινότητας, αυτά τα μαθήματα σαν σύνολο είναι παγκόσμια και καίνε μέσα σε κάθε καρδιά».
Εμείς ως χώρα στηρίξαμε τις ιδέες της δημοκρατίας που γεννήθηκαν εδώ. Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν τη δημοκρατία. Η ιστορία μας έχει δείξει ότι οι χώρες με δημοκρατικές κυβερνήσεις είναι πιο δίκαιες και πιο σταθερές. Σημαίνουν ευημερία». «Τότε μπορεί να ανθίσει η καινοτομία και η δημιουργικότητα. Αντιθέτως εκεί που δεν υπάρχουν δημοκρατικές ελευθερίες οι πολίτες γνωρίζουν ότι δεν υπάρχουν αυτές οι δυνατότητες. Η ιστορία των τελευταίων δύο αιώνων δείχνει ότι οι δημοκρατίες δεν θα πολεμήσουν η μία την άλλη. Οι καλύτεροι φίλοι της Αμερικής είναι δημοκρατικά καθεστώτα». «Τότε μπορεί να ανθίσει η καινοτομία και η δημιουργικότητα. Αντιθέτως εκεί που δεν υπάρχουν δημοκρατικές ελευθερίες οι πολίτες γνωρίζουν ότι δεν υπάρχουν αυτές οι δυνατότητες. Η ιστορία των τελευταίων δύο αιώνων δείχνει ότι οι δημοκρατίες δεν θα πολεμήσουν η μία την άλλη. Οι καλύτεροι φίλοι της Αμερικής είναι δημοκρατικά καθεστώτα». «Η δημοκρατία είναι ισχυρότερη από οργανώσεις όπως ο ISIS. Οι δημοκρατίες βοηθούν τους πρόσφυγες που είναι σε ανάγκη. Και πουθενά στον κόσμο δεν έχουμε διαπιστώσει τέτοια συμπόνοια όπως στην Ελλάδα. Η γενναιοδωρία των Ελλήνων στους πρόσφυγες ενέπνευσε τον κόσμο. Αυτό δε σημαίνει ότι θα αφεθείτε μόνοι σας.
Η Ελλάδα δε μπορεί να επωμιστεί μόνη της το βάρος. «Βρεθήκαμε στο πλευρό της Ελλάδας στην πιο σημαντική συμφωνία για την προστασία του πλανήτη, για την κλιματική αλλαγή». «Μετά το εκλογικό αποτέλεσμα η δημοκρατία εξαρτάται από μια ομαλή μετάβαση εξουσίας ακόμη και αν το αποτέλεσμα δεν είναι το επιθυμητό. Ο επόμενος πρόεδρος και εγώ έχουμε μεγάλες διαφορές. Η αμερικανική δημοκρατία είναι ισχυρότερη από κάθε άτομο. Έχουμε όμως μια διαδικασία. Η κυβέρνησή μου θα κάνει ό,τι μπορεί για να διασφαλίσει την ομαλότερη μετάβαση». «Η δημοκρατία όπως όλοι οι ανθρώπινοι θεσμοί είναι ατελής, αργή, δύσκολη στην υλοποίηση. Οι πολιτικοί είναι συνήθως αντιδημοφιλείς. Δεν καταφέρνεις 100% αυτό που θες. Απαιτούνται συμβιβασμοί. Ο Τσώρτσιλ είπε ότι όλα τα άλλα πολιτεύματα είναι χειρότερα από τη δημοκρατία». «Η δημοκρατία είναι το ισχυρότερο και σοφότερο πολίτευμα που έχει επινοήσει ο άνθρωπος». «Τελευταία έχουμε δύο παράδοξα. Οι δυνάμεις της παγκοσμιοποίησης και της τεχνολογίας που έφεραν τόσο πλούτο, έγιναν οι δυνάμεις που επέδειξαν πολλά ελαττώματα. Λέω στους νέους ότι αν επιλέγατε πότε θα γεννηθείτε, θα έλεγα τώρα.
Τώρα έχουμε την λιγότερη βία, παρά τα όσα δείχνουν οι ειδήσεις». Η παγκοσμιοποιημένη τάση αυξάνει τις ανισότητες. Οι παγκόσμιες ελίτ και οι μεγάλες εταιρίες ζουν με διαφορετικούς κανόνες, γλιτώνουν φόρους , χρησιμοποιούν παραθυράκια και οι μεσαίες τάξεις παλεύουν καθημερινά και γεννά αδικίες. Οι ανισότητες είναι η μεγαλύτερη πρόκληση. Τώρα όλοι έχουν ένα κινητό για να δουν τι συμβαίνει στον κόσμο και μπορούν να δουν πώς ζουν οι άνθρωποι στη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο». «Θέλουμε οι άνθρωποι να ανταμείβονται για τα επιτεύγματά τους.Αν ένας διευθύνων σύμβουλος σε μία μέρα παίρνει όσα ένας εργαζόμενος το χρόνο, όταν ένα εργοστάσιο κλείνει τότε προκαλεί το συναίσθημα ότι η παγκοσμιοποίηση ευνοεί μόνο τις ελίτ. Τότε δημιουργείται μη υγιής ανταγωνισμός μεταξύ χωρών».
Κάποιοι αισθάνονται ότι χάνουν το μέλλον τους. Το είδαμε στην Ελλάδα, το είδαμε στην περίπτωση του Brexit. Δεν είναι δυνατόν να αποκοπούμε ο ένας από τον άλλον. Η καλύτερη ελπίδα για πρόοδο σχετίζεται με ανοιχτές αγορές και δημοκρατία».
«Χρειαζόμαστε γενναίους πολιτικούς για δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Θέλουμε μεγαλύτερους μισθούς για να έχουν οι εργαζόμενοι περισσότερα χρήματα να δαπανήσουν. Να ενθαρρύνουμε την επιχειρηματικότητα. Να δυναμώσουμε ένα κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας».
Να διασφαλίσουμε ότι τα συνδικάτα δεν θα είναι εναντίον μας. Να διασφαλίσουμε τα στάνταρτς για τους εργαζόμενους. Να μην βλέπουν μόνο πλεονεκτήματα για τις μεγάλες πολυεθνικές».
«Ζητήσαμε από τους πιο πλούσιους Αμερικανούς να πληρώσουν λίγο μεγαλύτερους φόρους. Είχαμε τη μεγαλύτερη αύξηση μισθών από το 1960. Δείξαμε ότι η υγεία είναι ένα δικαίωμα για όλους».
«Δε λύσαμε όλα τα προβλήματα. Αλλά οι πολιτικές που περιέγραψα δείχνουν το δρόμο. Όταν οι άνθρωποι βλέπουν ελπίδα δε θα στραφούν σε κάποιες από τις πιο σκοτεινές δυνάμεις».
«Στην Ελλάδα το πρώτο βήμα ήταν τα θεμέλια για την ανάπτυξη. Ένα μείγμα εξωτερικών και εσωτερικών δυνάμεων, οικονομία και χρέος έγιναν μη βιώσιμα. Πρόβλημα με ανεργία. Για να παραμείνει η Ελλάδα ανταγωνιστική θα έπρεπε να υπάρχει διαδικασία μεταρρυθμίσεων. Ο κόσμος δεν κατανοεί τις θυσίες αυτές. Είμαι περήφανος για την προσπάθειά μου για όλους τους Έλληνες. Ένα μέρος της επίσκεψής μου ήταν για να δείξω σε όλο τον κόσμο τι έκανε η Ελλάδα. Να συγχαρώ τον πρωθυπουργό Τσίπρα για τις δύσκολες μεταρρυθμίσεις ώστε να ανακάμψει η οικονομία».
«Θα συνεχίσω να λέω στους πιστωτές ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα που θα βοηθήσουν την Ελλάδα να έχει μια βιώσιμη οικονομία. Το ΔΝΤ δήλωσε ότι το χρέος είναι κλειδί να ανακάμψει η Ελλάδα. Έχουν δίκιο. Οι Έλληνες πρέπει να δουν ότι υπάρχει ελπίδα. Να μην μεταναστεύετε αλλού για θέσεις εργασίας, να μείνετε εδώ και να ευημερήσετε. Η Ελλάδα θα δει καλύτερες μέρες. Τίποτα δε λύγισε το πνεύμα σας».
«Θα πρέπει να έχουμε μια οικονομία χωρίς αποκλεισμούς. Να έχουμε πιο αποτελεσματική διακυβέρνηση. Οι θεσμοί να απαντούν στις ανησυχίες των πολιτών. Στην Ευρώπη η πρόοδος που έχει συντελεστεί είναι πολύ σημαντική. Η ΕΕ από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα στην ανθρώπινη ιστορία. Ο κόσμος χρειάζεται μια ευημερούσα και δημοκρατική Ευρώπη».
«Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι κυβερνήσεις προστατεύουν τους πολίτες και όχι το αντίθετο».
«Ο κόσμος μας διέρχεται από μια περίοδο αλλαγής. Υπάρχει αβεβαιότητα και αδικία. Η πρόοδος πρέπει να κερδηθεί από κάθε γενιά. 25 αιώνες από τη στιγμή που η Αθήνα μας έδειξε το δρόμο, 250 έτη ως αμερικανικό έθνος η πίστη μου στα δημοκρατικά ιδεώδη παραμένουν αταλάντευτα. Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ είχε δίκιο. Η δικαιοσύνη είναι το κλειδί».
«Με ενέπνευσαν άνθρωποι σε κάθε γωνιά του κόσμου που ήθελαν να αλλάξουν τον κόσμο. Γυναίκες και άνδρες όπως αυτοί που φτάνουν στην Ελλάδα μου δίνουν ελπίδα. Πιστεύω ότι ότι σε όλες τις κοινωνίες υπάρχει φιλότιμο». Το λέει και δεύτερη φορά: «Μου δίνει ελπίδα».
Ο πιο σημαντικός θώκος δεν είναι του προέδρου αλλά του πολίτη. Πάντοτε οι πολίτες θα είναι εκείνοι που θα αποφασίσουν το είδος της χώρας που θα είμαστε. Σε αυτό το ατελές σύστημα η ισχύς θα εκπορεύεται από τον δήμο.
Με τη φράση «Ζήτω η Ελλάς» έκλεισε την ομιλία του ο Μπάρακ Ομπάμα.
Ολόκληρη η ομιλία
Mε ελληνική μετάφραση
Χωρίς μετάφραση