Σύμφωνα με στοιχεία της Transparency International (Διεθνής Διαφάνεια) η Ελλάδα παραμένει στις τελευταίες θέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς την διαφθορά, η οποία ακολουθεί ανοδική πορεία παγκοσμίως. Η διαφθορά ως κατάχρηση εξουσίας, που έχει ανατεθεί σε πρόσωπα, με στόχο το προσωπικό όφελος ή η αξιοποίηση θεσμών εξουσίας από πολίτες για την επίτευξη προσωπικών στόχων, αποτελεί πλέον δομικό στοιχείο της ελληνικής κοινωνίας.
Αυτό γίνεται εμφανές, αν ληφθούν υπόψη η οπτική του πελατειακού κράτους, που διαπερνά τόσο το πολιτικό σύστημα όσο και τους πολίτες για την εύρεση εργασίας ή την αποκόμιση οικονομικού οφέλους στο πλαίσιο προγραμμάτων χρηματοδότησης διαφόρων δράσεων. Το πολιτικό σύστημα βεβαίως στοχεύει και στην αποκόμιση εκλογικού οφέλους. Σε όλες αυτές τις μορφές έκφρασης της διαφθοράς επικρατεί η αποδοχή της μη εφαρμογής κριτηρίων αξιοκρατίας και απόδοσης δικαιοσύνης.
Παράλληλα η διαφθορά προωθεί την οπτική του βραχυπρόθεσμου υλικού ευδαιμονισμού στο πλαίσιο της ατομικής πορείας και όχι της κοινωνικής. Καλλιεργεί δε ανάλογου προσανατολισμού κοινωνικές αξίες, ακόμη και αν αυτή η οπτική δεν έχει βιώσιμη προοπτική και υποσκάπτει μέχρι και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων.
Αυτό δείχνει, ότι η διαφθορά οδηγεί σε βραχυπρόθεσμη διαχείριση της κοινωνικής δυναμικής όχι μόνο από τους πολίτες αλλά και από το πολιτικό σύστημα, διότι στον σχεδιασμό και στην προώθηση του βασικός στόχος είναι η πραγμάτωση τους στα όρια του χρόνου διακυβέρνησης ή του βιολογικού χρόνου. Και αυτό δεν συμβάλλει στον έλεγχο της δυναμικής της εξέλιξης στην προοπτική της κοινωνικής πορείας.
Η βιωνόμενη πραγματικότητα με την κλιματική αλλαγή, την οποία προκάλεσε η ανθρώπινη δραστηριότητα και οι επιπτώσεις της είναι αποκαλυπτική. Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Ξηρασίας και του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Ένωσης 410 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη (δηλαδή πάνω από τα 2/3 του πληθυσμού της) επηρεάζονται από τους καύσωνες, όπως έγινε την περίοδο 15 έως 30 Ιουνίου 2026.
Στην Γαλλία, στην Ολλανδία και στο Βέλγιο καταγράφηκαν 3.700 θάνατοι, με προοπτική να αυξηθούν σύμφωνα με τις αρμόδιες αρχές. Στην Γαλλία οι θάνατοι έφτασαν τους 2.025, στο Βέλγιο τους 1.200 και στην Ολλανδία τους 480. Προκλήθηκαν επίσης σοβαρά προβλήματα στην παραγωγή ενέργειας, ζημιές σε υποδομές και υπερφόρτωση των συστημάτων υγείας. Ο δε Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (World Meteorological Organization, WMO) προειδοποιεί, ότι το φαινόμενο El Ninio θα ανεβάσει πιο πολύ τις θερμοκρασίες παγκοσμίως, ενώ θα αυξηθεί η συχνότητα ακραίων καιρικών φαινομένων μέχρι και το 2027.
Είναι δε εμφανές, ότι η διαχείριση των επιπτώσεων, όπως γίνεται μέχρι τώρα, δεν επιλύει το πρόβλημα. Πρέπει να αντιμετωπισθούν και να αρθούν τα γενεσιουργά αίτια και να γίνεται βιώσιμος μακροπρόθεσμος σχεδιασμός της εξέλιξης με ανάλογη διαχείριση.
Επίσης όταν μια κοινωνία έχει υψηλό δείκτη διαφθοράς, δεν μπορεί να λειτουργεί ως συλλογικό υποκείμενο, διότι δεν προωθεί ούτε το κοινωνικό ούτε το ανθρώπινο συμφέρον, ενώ παράλληλα δεν παράγει ούτε διαπερνάται από αξίες με ηθικό φορτίο. Και αυτό βέβαια γίνεται ορατό και στην πολιτική λειτουργία και στο πολιτικό σύστημα. Οι συνεχώς παραγόμενες ανισορροπίες με υψηλό βαθμό διακινδύνευσης για τον άνθρωπο το επιβεβαιώνουν με τον καλύτερο τρόπο.
Η πυρκαγιά στο Ωρεόκαστρο στην Θεσσαλονίκη (αρχές Ιουλίου 2026), που έπληξε και εργοστάσια, προκάλεσε την δημιουργία τοξικού νέφους, το οποίο κάλυψε την Θεσσαλονίκη σε ακτίνα άνω των 20 χιλιομέτρων και διαμόρφωσε αποπνικτική ατμόσφαιρα στη δυτική Θεσσαλονίκη και στο κέντρο μέχρι τον Λευκό Πύργο και την Καλαμαριά. Εκφράζεται δε φόβος για επικίνδυνες ουσίες και διοξίνες, που μπορεί να είναι καρκινογόνες, με πολύ αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των πολιτών.
Τόσο οι κρατικοί θεσμοί όσο και το πολιτικό σύστημα αρκούνται στις προειδοποιήσεις για τους κινδύνους του τοξικού νέφους στην ανθρώπινη υγεία, χωρίς να ασχολούνται όμως με την αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων τέτοιων φαινομένων, τα οποία βέβαια σχετίζονται με το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας.
Σε αυτές τις συνθήκες διαφθοράς και μη λειτουργίας των πολιτών ως συλλογικών υποκειμένων σε συνδυασμό με την αποστασιοποίηση των περισσότερων από την πολιτική λειτουργία (μόνο το 40% συμμετέχει σε εκλογικές διαδικασίες, διότι δεν εμπιστεύεται τα κόμματα και το πολιτικό προσωπικό) και την μη έκφραση προοπτικής από το πολιτικό σύστημα, με την οποία θα συμπορεύεται η κοινωνική πλειοψηφία, δεν προωθείται η δημοκρατική λειτουργία.
Η κοινωνική δυναμική δεν είναι προϊόν δημοκρατικού διαλόγου, ο οποίος συμβάλλει στην έκφραση και πραγμάτωση του κοινωνικού συμφέροντος, ούτε βασίζεται στην λειτουργία των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων, που στηρίζουν τις επιλογές τους στην ορθολογική προσέγγιση και ανάλυση της βιωνόμενης πραγματικότητας.
Με αυτά τα εμπειρικά δεδομένα ως προς την έκταση και το βάθος της διαφθοράς, που διαπερνά την κοινωνική δυναμική, η διαφαινόμενη προοπτική για το μέλλον δεν είναι θετική, διότι θα κυριαρχούν η αναξιοκρατία, η έλλειψη εμπιστοσύνης στους πολιτειακούς θεσμούς και η μη οικοδόμηση κοινωνικής συνοχής με παράλληλη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, ενώ δεν θα αξιοποιούνται οι παραγόμενες από τις επιστήμες γνώσεις για την κάλυψη των κοινωνικών αναγκών και την διαμόρφωση συνθηκών ευημερίας χωρίς ανισορροπίες, οι οποίες παράγουν υψηλό βαθμό διακινδύνευσης.
Αυτή η δυναμική βέβαια διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για κοινωνική αποσταθεροποίηση και ανάλογων διαστάσεων κοινωνικές αναταράξεις, οι οποίες δεν θα είναι ελεγχόμενες, εάν δεν ενεργοποιηθεί η κοινωνία πολιτών με στόχο την ανάπτυξη συνεκτικού διαλόγου στις τοπικές κοινωνίες με σημείο αναφοράς την προώθηση και πραγμάτωση του κοινωνικού συμφέροντος.