Ισχυριζόμαστε ότι δεν διαφαίνονται ευοίωνες προοπτικές για τις κοινωνίες των πολιτών στις επόμενες γενιές. Οι δυσοίωνες αυτές προβλέψεις θα μπορούσαν να αποτραπούν και μόνο εάν από τις κυβερνήσεις καλλιεργηθούν πολιτικές περιορισμού των ανεξέλεγκτων πλουτισμών και των άκρατων υπερβολών. Εάν αυτό δεν επιτευχθεί, το οποίο θα συντείνει στην μείωση των κοινωνικών και των οικονομικών ανισοτήτων, η διαβίωση για τις μελλοντικές γενιές τίθεται σε επισφάλεια!

Ο εντυπωσιακός, όμως συγχρόνως και τραγικός 20^ος αιώνας

Ο 20^Ος αιώνας που μόλις αφήσαμε, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ο αιώνας των μεγάλων αντιφάσεων. Υπήρξε κατά πρώτον η περίοδος της πολύ μεγάλης τεχνολογικής προόδου αλλά και των εντυπωσιακών δημοκρατικών κατακτήσεων προς όφελος των κοινωνιών. Κατά δεύτερον όμως, υπήρξε παράλληλα και η περίοδος όπου συνέβησαν τα τεράστια κοινωνικά και ανθρωπιστικά τραύματα για την ανθρωπότητα, με τους δύο παγκόσμιους και τους δεκάδες διακρατικούς πολέμους, τις γενοκτονίες αλλά ακόμη και τους εμφυλίους με νεκρούς που έφτασαν ίσως και τα 100 εκατομμύρια! Στα θετικά συμβάντα του αιώνα θα μπορούσαν να αναφερθούν :

-- Η ανεξαρτητοποίηση πολλών δεκάδων λαών, καθώς και η ίδρυση του Ο.Η.Ε. το 1945 ως του φορέα αναγνώρισής τους. Έτσι, το πλήθος των ανεξάρτητων χωρών από τον αριθμό των 50-60 που ήταν αρχές του 1900 έφτασε στα 190 μέλη του οργανισμού τέλη του αιώνα!

– Η εδραίωση πολλών δεκάδων δημοκρατιών στον πλανήτη που σήμερα από τις 190 χώρες μέλη του ΟΗΕ, μόνο 6 διατηρούν ως πολίτευμά τους την απόλυτη μοναρχία.

– Η διάδοση της ηλεκτρικής ενέργειας για εμπορική χρήση στη παραγωγή, αλλά και στην υπηρεσία των νοικοκυριών σε όλο τον πλανήτη. -- Η πολύ μεγάλη πρόοδος στις επιστήμες της ιατρικής της φαρμακευτικής και της βιολογίας, η οποία συνετέλεσε στην μεγάλη αύξηση του προσδόκιμου ζωής των πολιτών.

– Η ανάπτυξη της τεχνολογίας και τελευταία της ηλεκτρονικής τεχνολογίας και κυρίως των εφαρμογών της κινητής τηλεφωνίας, προς όφελος των πολιτών. Στα αρνητικά συμβάντα θα μπορούσαν να αναφερθούν:

-- Οι Βαλκανικοί πόλεμοι του ΄12-΄13, η γενοκτονία των Αρμενίων , ο Α΄ παγκόσμιος πόλεμος, η γενοκτονία των Ποντίων, η Μικρασιατική καταστροφή, ο Ισπανικός εμφύλιος πόλεμος, ο Σινο-ιαπωνικός πόλεμος, ο Β΄ παγκόσμιος πόλεμος, ο Ελληνικός εμφύλιος, ο πόλεμος της Αλγερίας- Γαλλίας, ο πόλεμος Ιράν – Ιράκ, η γενοκτονία των Τούτσι στη Ρουάντα και τελευταία ο πόλεμος Σερβίας – Βοσνίας καθώς και η γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα στη Βοσνία. Όλες αυτές οι συγκρούσεις αλλά και άλλες μικρότερης έκτασης στοίχησαν στην ανθρωπότητα τουλάχιστον 100 εκατομμύρια νεκρούς!

– Η εμφάνιση και εξάπλωση των δύο μεγάλων επιδημιών, καταρχήν της πανώλης κατά το πρώτο μισό του 1900 κυρίως στην Ινδία και την Κίνα, καθώς και της Ισπανικής γρίπης τέλη της δεκαετίας του 1910, με τουλάχιστον 65-85 εκατομμύρια θύματα.

Η αποτίμηση

Αλήθεια, αν ρωτιόμασταν όλοι εμείς που έχουμε ζήσει και τις τελευταίες δεκαετίες του 20^ου αιώνα και από τον οποίο διατηρούσαμε προσωπικές μνήμες ή μνήμες από διηγήσεις προσφιλών μας προσώπων, θα τον κρίναμε συνολικά ως μια θετική εξέλιξη της ανθρωπότητας αναλογιζόμενοι τόσο τα θετικά συμβάντα όσο όμως και τις εκατόμβες των θυμάτων του; Εκτίμησή μας είναι ότι οι απαντήσεις θα διατηρούσαν μια πολυφωνία, χωρίς να μπορούμε να προβλέψουμε προς τα πού θα έκλεινε η πλάστιγγα. Προς την θετική ή την αρνητική αποτίμηση. Θα ήταν επιθυμητό δηλαδή να επαναληφθεί ένας αιώνας ωσάν τον προηγούμενο; Επίσης για μια κοινωνιολογική μελέτη εξίσου σημαντικό εύρημα θα ήταν αν δινόταν από τους πολίτες και μια απάντηση στο εξής ερώτημα: Tί κατά τη γνώμη σας θα πρέπει να προσεχθεί ώστε να μην υπάρξουν και τον 21^ο αιώνα οι αρνητικές επιπτώσεις του προηγούμενου; Ζητώντας τους να επιλέξουν από μια συγκεκριμένη γκάμα απαντήσεων, όπως:

1. Περισσότερες ευκαιρίες εκπαίδευσης και μόρφωσης ;

2. Περισσότερες ατομικές ελευθερίες ;

3. Περισσότερη αλληλεγγύη μεταξύ των λαών;

4. Εφαρμογή πολιτικών για μείωση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων;

5. Αποτελεσματικότερη απόδοση δικαιοσύνης;

6. Κάτι άλλο, και ποιό ;

Σε ένα εντελώς φανταστικό σενάριο, μια τέτοια έρευνα θα μπορούσε να διενεργηθεί τουλάχιστον σε επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μάλιστα εντελώς εθελοντικά με μια ηλεκτρονική πλατφόρμα με την ευθύνη των υπουργείων Εσωτερικών ή Παιδείας της κάθε χώρας μέλους. Έτσι θα μπορούσαμε να διαπιστώσουμε τις προσδοκίες των Ευρωπαίων πολιτών αλλά και πώς αυτές διαφοροποιούνται διεθνικά.

Βαδίζοντας στο 2^ο τέταρτο του 21^ου

Όμως σήμερα πια, ήδη βαδίζοντας στο 2^ο τεταρτημόριο του νέου μας αιώνα, δεν διακρίνουμε ιδιαίτερες διαφοροποιήσεις από τον προηγούμενο, εκτός βέβαια από κάποιες αρκετά οφθαλμοφανείς, όπως :

1. Την ακόμη μεγαλύτερη διεύρυνση των κοινωνικών και περισσότερο των οικονομικών ανισοτήτων ενδοεθνικά ή και διεθνικά,

2. Την αδιαλλαξία των ισχυρών του πλανήτη όπως των ΗΠΑ και της Ρωσίας πρωτίστως, όσον αφορά τα οικονομικά τους συμφέροντα στρεφόμενοι ακόμη και εναντίον ξένων χωρών,

3. Την προσπάθεια χειραγώγησης των συνηθειών της καθημερινότητας των πολιτών και κυρίως των νέων, με τη χρήση των επιτευγμάτων της ηλεκτρονικής και της κινητής τηλεφωνίας.

Όλα αυτά κατά τη γνώμη μας, συνθέτουν ένα πλέγμα στοχευμένων παρεμβάσεων το οποίο εφαρμόζεται με ιδιαίτερη επιμέλεια, όπως σχεδιάζεται από τα μεγάλα παγκόσμια κέντρα λήψης των αποφάσεων για όλον τον πλανήτη. Όπως βέβαια και οι οποιεσδήποτε εξελίξεις δεν είναι αφημένες στην τύχη τους!

Οι εμφανείς υπερβολές

Όμως, αν αποτολμήσουμε ανά την υφήλιο μια καταρχήν εκτίμηση της τρέχουσας κατάστασης στο σήμερα, θα εκπλαγούμε τόσο με τον ρυθμό πλουτισμού κάποιων επιχειρηματιών, αλλά και με τον ρυθμό μεγέθυνσης μερικών εταιρειών που έχουν σαν αντικείμενό τους την μικροηλεκτρονική τεχνολογία ή την ανάπτυξη λογισμικού. Την ίδια έκπληξη βέβαια δοκιμάζουμε και με πρωτοβουλίες και ενέργειες σε διεθνές επίπεδο που κυριολεκτικά μας τρομάζουν. Θεωρούμε λοιπόν πως τέτοια συμβάντα και καταστάσεις δικαιολογημένα θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως οι απόλυτες υπερβολές. Ενδεικτικά θα μπορούσαμε να αναφέρουμε τα παραδείγματα:

-- Για πρώτη φορά εμφανίζεται, κατά το περιοδικό Forbes που καταγράφει διεθνώς τους πλουσιότερους του πλανήτη, τρισεκατομμυριούχος στον κόσμο, το 2026 , ο Αμερικανός Ελον Μασκ.

—Οι εταιρείες ‘’οικονομικά μεγαθήρια’’ διαχείρισης λογισμικού ή κατασκευής συστημάτων μικροηλεκτρονικών , όπως η Microsoft , η Oracle, η Broad com , η Google, ASML και άλλες και οι οποίες ελέγχονται από συγκεκριμένα πρόσωπα που είναι και οι κύριοι μέτοχοί τους, αποτιμώνται σε μέγεθος κεφαλαίων όσο είναι το ΑΕΠ ολόκληρων χωρών μεσαίων οικονομικών μεγεθών όπως για παράδειγμα είναι και η χώρα μας.

– Ο απέραντος πλουτισμός χωρών και των βασιλικών τους οικογενειών, όπως της Σαουδικής Αραβίας, του Ομάν , του Μπρουνέϊ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ και ίσως και άλλων.

– Η δυνατότητα ηλεκτρονικής παρακολούθησης οποιουδήποτε πολίτη του κόσμου σε οποιοδήποτε σημείο και αν βρίσκεται από τις μυστικές υπηρεσίες κάποιων χωρών, ακόμη και ξένων .

-- Η συνήθης τακτική του να συνοδεύουν τον πρόεδρο Τραμπ χίλια άτομα για την ασφάλειά του, όπως στην πρόσφατη μετακίνησή του στην Άγκυρα της Τουρκίας για την ετήσια σύνοδο του ΝΑΤΟ του Ιουλίου του 2026.

—Το ότι ένας πίνακας ζωγραφικής να μπορεί να αγοράζεται, όπως ο πίνακας ‘’ Salvador Mundi ‘’ που αποδίδεται στον Λεονάρντο ντα Βίντσι , το 2017, 450 εκατομμύρια δολάρια! Αλλά και ο πίνακας ‘’ Interchange’’ του Βίλεμ ντε Κούνινγκ αγοράστηκε το 2015, 300 εκατομ. δολάρια, όπως και ο πίνακας του Πωλ Σεζάν ‘’ card players ‘’ το 2011, 250 εκατομ. δολάρια. Ή ακόμη και ο πίνακας ‘’Το πορτραίτο της Ελίζαμπεθ Λέντερερ’’ του Αυστριακού ζωγράφου Γούσταβ Κλιμτ , που πωλήθηκε το 2025, 236 εκατομ. δολάρια!

– Όπως βέβαια και τα αστρονομικά ποσά που πληρώνονται για την αγορά κάποιων κορυφαίων ποδοσφαιριστών, όπως του Neyamar το 2017 από τη Barcelona στη Paris Sain – Germain αντί του ποσού των 222 εκατομμυρίων ευρώ!

—Όλες οι παραπάνω μεμονομένες βέβαια και όχι συλλογικές τρομακτικές οικονομικές επιτυχίες, θεωρούμε ότι κατά ένα τρόπο, σίγουρα δυσεξήγητο, ενισχύουν την φτώχεια των υπανάπτυκτων λαών. Το αποτέλεσμα αυτής της οικονομικής ανέχειας, είναι το να δημιουργούνται ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές, είτε από τη Κεντρική και τη Λατινική Αμερική προς τις ΗΠΑ και τον Καναδά, είτε από την Ασία και την Αφρική προς την Ευρώπη.

Στον αντίποδα αυτής της απίστευτης συσσώρευσης πλούτου και των αλόγιστων σπαταλών, καταγράφονται καθημερινά στον πλανήτη δεκάδες περιπτώσεις λιμοκτονίας και θάνατοι παιδιών από πείνα. Συνολικά, σύμφωνα με τη UNICEF τουλάχιστον 3 εκατομμύρια παιδιά κάτω των 5 ετών πεθαίνουν κάθε χρόνο εξ αιτίας της έλλειψης επαρκούς τροφής και καθαρού νερού.

Υπάρχουν όρια;

Αναρωτιόμαστε λοιπόν ως πού θα φτάσει αυτή ‘’η απληστία πλουτισμού’’, η εδραίωση απεριόριστης οικονομικής δύναμης αλλά και η ασυδοσία σε σπατάλες! Είναι φανερό πια, ότι όρια δεν υπάρχουν. Και αυτό, καθότι στο όνομα της ελευθερίας για την ατομική έκφραση και συμπεριφορά, οι κυβερνήσεις του ώριμου καπιταλισμού είτε δεν το επιθυμούν είτε σε δεύτερη σκέψη διστάζουν να το διαχειριστούν. Φανταζόμαστε λοιπόν με πόσους τρομακτικούς ρυθμούς διευρύνονται πια οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες στο σύγχρονο κόσμο. Θεωρούμε ότι έχει αρχίσει να απειλείται η παγκόσμια ειρήνη και εξ αιτίας αυτού του φαινομένου του άκρατου πλουτισμού. Για παράδειγμα, αναφέρουμε την περίπτωση του προέδρου Τραμπ και την τρομερή αναστάτωση που ήδη προκαλεί στον πλανήτη. Αλήθεια θα μπορούσε ο Τραμπ να εκλεγεί πρόεδρος των ΗΠΑ αν δεν διέθετε και ο ίδιος αυτή την τεράστια περιουσία των δισεκατομμυρίων, όσο όμως και τα διάφορα οικονομικά κέντρα που τον στηρίζουν; Αυτό εξάλλου ήταν και το μεγάλο ατού στην επικράτησή του ως υποψήφιος σε συνδυασμό βέβαια και με το απολίτικο κλίμα που κυριαρχεί στον λαό των ΗΠΑ τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια.

Οι προβλέψεις

Συνοψίζοντας λοιπόν τους παραπάνω συλλογισμούς μας, καταλήγουμε ότι δεν υπάρχουν καθόλου ευοίωνες προβλέψεις για τις κοινωνίες των πολιτών και τις επόμενες γενιές. Οι δυσοίωνες αυτές προβλέψεις θα μπορούσαν να αποτραπούν και μόνο εάν από τις κυβερνήσεις καλλιεργηθούν πολιτικές περιορισμού των ανεξέλεγκτων πλουτισμών και των άκρατων υπερβολών. Εάν αυτό δεν επιτευχθεί, το οποίο θα συντείνει στην μείωση των κοινωνικών και των οικονομικών ανισοτήτων, η διαβίωση για τις μελλοντικές γενιές τίθεται σε επισφάλεια! Η επισφάλεια βέβαια αυτή, δεν θα περιορίζεται σε οικονομική δυσπραγία και μόνον, αλλά θα επεκτείνεται και θέματα συνέχισης των κατακτήσεων σε ανθρωπιστικό επίπεδο που έχουν έως τώρα υπάρξει.

Μια νέα χάρτα ανθρωπίνων κατακτήσεων αλλά και υποχρεώσεων Στον αντίποδα της κατάστασης των άκρατων σημερινών υπερβολών, θα προτείναμε να αναληφθεί μια νέα πρωτοβουλία για μια νέα κάρτα ‘’ ανθρωπίνων κατακτήσεων αλλά και υποχρεώσεων’’, όπως το 1945 αναλήφθηκε η πρωτοβουλία για την ίδρυση του ΟΗΕ.

Ο ρόλος του ΟΗΕ είναι πάντα κορυφαίος, παρόλη την χειραγώγηση που υφίσταται από τις υπερδυνάμεις και την αδυναμία που προκύπτει στην εφαρμογή των ψηφισμάτων του, εξ αιτίας αυτής της χειραγώγησης. Και μάλιστα εμείς ως Ελλαδικός χώρος έχουμε άμεση γνώση για αυτό, εφόσον αδυνατούν στην πραγματικότητα να εφαρμοστούν τα ψηφίσματα του ΟΗΕ για την κατοχή της Κύπρου από το 1974. Η πρωτοβουλία λοιπόν αυτή θα συνίσταται, στην δημιουργία ενός παράλληλου οργανισμού εντελώς ανεξάρτητου από τον ΟΗΕ και με εντελώς διαφορετική αποστολή. Σκοπός του θα είναι ο συντονισμός πανεθνικών πολιτικών για όλα τα έθνη μέλη του ώστε να επιτυγχάνονται κοινωνικές κυρίως συγκλίσεις, για την προστασία και την αποφυγή ακραίων απειλών για τους πολίτες τους. Θα είναι δηλαδή σαν ένας ΟΗΕ κοινωνικής επιτήρησης και προστασίας, χωρίς να διαχειρίζεται οικονομικά κεφάλαια ανθρωπιστικής βοήθειας προς τους πληγέντες πληθυσμούς που αυτός είναι ρόλος που έχει αναληφθεί και σήμερα επιτελείται μέσα στα πλαίσια του ΟΗΕ. Σαν παράδειγμα δράσης θα μπορούμε να αναφέρουμε ότι θα μπορεί να δρα και προληπτικά ή και διαμεσολαβητικά για να αποφεύγονται εμφύλιες συγκρούσεις, λιμοκτονίες, επιθετικές ενέργειες ξένων δυνάμεων, ή ακόμη και για την υποστήριξη δημοκρατιών από δικτατορική επιβουλή. Εκτίμησή μας είναι το ότι εάν υπήρχε ο οργανισμός αυτός το 1974 και αναλάμβανε δυναμική πρωτοβουλία παρέμβασης, πιθανόν να αποτρέπετο και η τραγωδία της Κύπρου.

Ο οδικός χάρτης

Εύκολα θα μπορεί να ισχυριστεί κανείς, ότι ένας τέτοιος διεθνής φορέας με ένα τέτοιο σκοπό θα είναι ένα ακατόρθωτο εγχείρημα. Ωστόσο αν αναλογιστεί κανείς τις τεράστιες επιπτώσεις που έχουν αυτά τα συμβάντα, που θα μπορούσαν να διευθετούνται μέσω αυτού του οργανισμού, θα το σκεφτόταν διαφορετικά. Ας αναλογιστούμε μόνον το πόσες ενέργειες και διεθνείς συσκέψεις κορυφής γίνονται καθώς και πόσα τεράστια ποσά δαπανούνται ή χάνονται όταν συμβεί ένα τέτοιο γεγονός. Και προπαντός ας αναλογιστούμε την ανθρωπιστική προσφορά μιας τέτοιας της αποτροπής. Ο οργανισμός αυτός μπορεί να ονομαστεί για παράδειγμα ως ‘’ UNITED THOUGHT CITIZENS ‘’ (Σκέψη Ενωμένων Πολιτών). Στην δημιουργία του, προτείνεται να αναληφθεί μια πρωτοβουλία από τουλάχιστον 10 ιδρυτικά μέλη κράτη και στα οποία θα υπάρχουν οι ανάλογες δημοκρατικές κυβερνήσεις που θα δύνανται να στηρίξουν την ιδέα. Ως τέτοιες χώρες οι οποίες θα πρέπει να διακατέχονται και από ιδιαίτερες δημοκρατικές ευαισθησίες κατά την ιστορική τους διαδρομή, καθώς και την πρόθεσή τους για διεθνιστική αλληλεγγύη, προτείνονται : Η Ισπανία, η Γαλλία, η Σουηδία, η Δανία, η Νορβηγία, η Κύπρος, η Πορτογαλία , η Αίγυπτος, η Τσεχία, Καναδάς, η Βραζιλία, η Ινδία, η Σερβία, η Πολωνία και η Ελλάδα . Σαφέστατα στην ιδρυτική σύσταση θα μπορούν να συμμετάσχουν και όποιες άλλες χώρες το επιθυμούν αρκεί να διαθέτουν τη συγκεκριμένη τουλάχιστον χρονική συγκυρία κυβέρνηση η οποία θα εγγυάται τον σεβασμό στις διεθνικές αρχές και ειλικρινή θέση για την βούληση της πάταξης των ανισοτήτων μεταξύ των λαών και των πολιτών. ( Με περισσότερες λεπτομέρειες για τον σκοπό και τη λειτουργία του προτεινόμενου οργανισμού θα αναφερθούμε σε επόμενη δημοσίευσή μας)