Βασικά χαρακτηριστικά της πολιτικής και κοινωνικής διαχείρισης της εξέλιξης είναι η βραχυπρόθεσμη οπτική σχεδιασμού και εφαρμογής του στην πορεία της κοινωνίας από τα κόμματα στο επίπεδο της διακυβέρνησης αλλά και στην αντιπολιτευτική λειτουργία και η ανάλογη στάση των πολιτών στην κοινωνική δραστηριοποίηση τους. Τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο δεν λαμβάνονται υπόψη οι πιθανές αρνητικές επιπτώσεις, ακόμη και αν στην προοπτική του χρόνου διαμορφώνουν συνθήκες υψηλής διακινδύνευσης.
Αυτό επιβεβαιώνεται και από την έκθεση Childrens Climate Risk Report 2026 της Unicef, σύμφωνα με την οποία 1,1 δισεκατομμύρια παιδιά σε παγκόσμιο επίπεδο είναι εκτεθειμένα σε τρεις κινδύνους, που παράγει η κλιματική αλλαγή. Οι κίνδυνοι αυτοί σχετίζονται με την υγεία, την εκπαίδευση και την επιβίωση. Προκαλούνται δε από τις επιπτώσεις των ξηρασιών, των πολύ υψηλών θερμοκρασιών, των πυρκαγιών, των καυσώνων, των πλημμυρών, της σκόνης στην ατμόσφαιρα και των τροπικών θυελλών.
Και όμως σε παγκόσμιο επίπεδο τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο δεν καταγράφεται ενεργοποίηση για την άρση αυτής της προοπτικής για την πορεία των κοινωνιών. Η πραγματικότητα είναι αποκαλυπτική και αναδεικνύει τα γενεσιουργά αίτια, που οριοθετούν την βραχυπρόθεσμη διαχείριση της εξέλιξης τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο.
Στο πολιτικό επίπεδο οι παράμετροι, που οριοθετούν την διαχείριση της εξέλιξης, είναι πολυδιάστατες και επιδρούν σε πολλά επίπεδα. Πολύ σημαντικό ρόλο παίζει η αποκόμιση εκλογικού οφέλους για την παραμονή στην εξουσία ή την διεκδίκηση της ανάληψης της. Αυτή η οπτική οδηγεί στην βραχυπρόθεσμη επικοινωνιακή διαχείριση της επίτευξης υλικής ευημερίας, ώστε να έχει άμεσα εκλογικά αποτελέσματα, διότι συμπορεύεται και με την κοινωνική οπτική του υλικού ευδαιμονισμού στα όρια του βιολογικού χρόνου.
Παρενέργεια βέβαια είναι η μη λήψη αποφάσεων σε λειτουργικό χρόνο, εάν πρέπει να γίνουν αλλαγές στο σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας ή προκαλούν αρνητική αντίδραση στους πολίτες, επειδή θίγουν τον τρόπο ζωής τους και έχουν επιπτώσεις στην εκλογική τους στάση.
Σημαντική παράμετρος για την πολιτική διαχείριση της εξέλιξης είναι επίσης η βραχυπρόθεσμη προώθηση οικονομικών συμφερόντων στο πλαίσιο της οπτικής του συστημικού πραγματισμού, δηλαδή της οικονομικής απόδοσης και λειτουργικότητας των κοινωνικών συστημάτων, χωρίς να συνυπολογίζονται οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Δυσκολίες για την λειτουργική πολιτική διαχείριση της εξέλιξης με την λήψη των αναγκαίων αποφάσεων στο σωστό χρόνο οικοδομεί και η μεγάλη ταχύτητα της αναπτυσσόμενης δυναμικής λόγω της γρήγορης εξέλιξης της τεχνολογίας και κυρίως της ψηφιακής και της τεχνητής νοημοσύνης στο πλαίσιο της αξιοποίησης τους στα διάφορα κοινωνικά συστήματα και της ταχύτατης συσσώρευσης πληροφοριών, οι οποίες πρέπει να αναλύονται και να λαμβάνονται υπόψη στον σχεδιασμό της πορείας προς το μέλλον.
Μεγάλο πρόβλημα επίσης είναι και η μη αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων των παραγόμενων ανισορροπιών στην βιωνόμενη πραγματικότητα σε συνδυασμό με την βραχυπρόθεσμη διαχείριση των επιπτώσεων τους. Δεν λαμβάνεται υπόψη, ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα δημιουργεί τις ανισορροπίες, οι οποίες μπορεί να φτάσουν μέχρι το σημείο να απειλούν ακόμη και την βιωσιμότητα του ανθρώπου, όπως είναι η κλιματική αλλαγή.
Ενισχυτικά στην βραχυπρόθεσμη πολιτική διαχείριση της εξέλιξης λειτουργεί και η επικοινωνιακή διαχείριση της πολιτικής, η οποία δεν στηρίζεται στην ενεργοποίηση του ορθολογισμού για την κατανόηση της πραγματικότητας αλλά σε φαντασιώσεις για την επίτευξη βραχυπρόθεσμης ευημερίας. Δυστυχώς το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να υπερβεί την οπτική εργαλειοποίησης των πολιτών στο πλαίσιο της διεκπεραίωσης των διαφόρων κοινωνικών ρόλων με στόχο την αποκόμιση εκλογικού οφέλους και την με κάθε τρόπο αναπαραγωγή του συστήματος οργάνωσης και λειτουργίας της κοινωνίας.
Πολύ ανησυχητικό είναι επίσης, ότι καταγράφεται αδυναμία των κομμάτων να κάνουν διάλογο για την οικοδόμηση πολιτικών σύγκλισης ως προς την κατεύθυνση της κοινωνικής πορείας και πρόσδωση προοπτικής, ακόμη και αν αλλάζουν οι κυβερνήσεις. Υπάρχουν τομείς, στους οποίους δεν παίζει ρόλο ο ιδεολογικός προσανατολισμός, όπως είναι η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της ρύπανσης της ατμόσφαιρας. Τα κόμματα όμως δεν το κατανοούν.
Βέβαια η Ελλάδα είναι και μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία οι αποφάσεις, που λαμβάνονται, δεν συμπορεύονται και πολύ περισσότερο δεν προπορεύονται της δυναμικής της εξέλιξης. Για αυτό έχουν βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα, χωρίς να οριοθετούν λειτουργικά το κοινό μέλλον των κρατών μελών, το οποίο είναι αβέβαιο και δεν συμβάλλει στην οικοδόμηση της αναγκαίας ευρωπαϊκής συνείδησης και ευθύνης, ώστε να μην αναπαράγονται οι ανισότητες και οι εθνικισμοί μιας «κοινοπραξίας συμφερόντων», που υποτίθεται, ότι έχουν εθνικό φορτίο.
Η βραχυπρόθεσμη οπτική διαχείρισης της εξέλιξης οριοθετείται εκτός από την πολιτική και από την κοινωνική λειτουργία. Πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η λογική της άμεσης επίτευξης ατομικής υλικής ευημερίας καθώς και ανάλογες κοινωνικές αξίες, που στηρίζονται στην οπτική της κοινωνίας του θεάματος ως μέσου για την πρόσδωση νοήματος στη ζωή και επιβολής στην κοινωνική δραστηριοποίηση.
Παράλληλα η κοινωνική διαχείριση της εξέλιξης εξαρτάται από την οικοδόμηση κοινωνικής συνείδησης και ευθύνης στους πολίτες, που πρέπει να καλλιεργούνται από την παιδική ηλικία όχι μόνο στην καθημερινότητα της οικογενειακής λειτουργίας αλλά και στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού συστήματος. Αυτό όμως δεν γίνεται.
Σημαντικό ρόλο επίσης παίζει η ύπαρξη συνεκτικών θεσμών, όπως είναι η Δικαιοσύνη, το εκπαιδευτικό σύστημα και άλλοι, οι οποίοι καλλιεργούν ανάλογες οπτικές στους πολίτες. Για να γίνει αυτό βέβαια πρέπει να υπηρετούν το κοινωνικό και το ανθρώπινο συμφέρον και όχι το συστημικό (μονοδιάστατος προσανατολισμός η λειτουργικότητα και οικονομική απόδοση των κοινωνικών συστημάτων) και το ατομικό. Και αυτό στην Ελλάδα και όχι μόνο σε αυτήν, δεν είναι ορατό (π.χ. έλλειψη εμπιστοσύνης στην Δικαιοσύνη από τους πολίτες αλλά και στο πολιτικό σύστημα με την συμμετοχή στις εκλογές μόνο του 40% περίπου του εκλογικού σώματος).
Αρνητικά λειτουργούν και οι κοινωνικές ανισότητες, οι οποίες συνεχώς διευρύνονται με αποτέλεσμα την παραγωγή πολλών ανισορροπιών, που δεν συμβάλλουν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης στην δυναμική της εξέλιξης και στην προοπτική του μέλλοντος ως προς την ατομική πορεία.
Σε σχέση δε με την συμμετοχή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προωθείται η οικοδόμηση της διαπολιτισμικής προσέγγισης και όσμωσης στο πλαίσιο κοινής αξιακής πορείας, ώστε να επιτυγχάνεται η κοινωνική συνοχή σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η μη προώθηση δε της πολιτικής ενοποίησης και διαμόρφωσης οπτικής ευρωπαϊκού συμφέροντος οδηγεί στην βραχυπρόθεσμη διαχείριση της εξέλιξης και στην κυριαρχία του εθνικού συμφέροντος στις κυβερνήσεις και στις κοινωνίες στο πλαίσιο της οπτικής της «ευρωπαϊκής κοινοπραξίας συμφερόντων».
Όμως αυτές οι συνθήκες τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο σε σχέση με την διαχείριση της εξέλιξης οδηγούν στην λήψη μη λειτουργικών αποφάσεων και στην μη προώθηση της βιωσιμότητας της κοινωνίας και της ανθρώπινης οντότητας στην προοπτική του χρόνου, ούτε συμβάλλουν στην αντιμετώπιση και άρση των παραγόμενων ανισορροπιών στο πλαίσιο του συστήματος κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας.
Η διαχείριση της εξέλιξης επείγει να αλλάξει άμεσα προσανατολισμό και να αποκτήσει μακροπρόθεσμη προοπτική, η οποία διασφαλίζει το μέλλον της κοινωνίας χωρίς την συνεχή παραγωγή ανισορροπιών και ανισοτήτων τόσο μεταξύ των πολιτών όσο και μεταξύ των κοινωνιών, που οδηγούν στην διαμόρφωση συνθηκών διακινδύνευσης και συγκρούσεων. Η ευθύνη για την πραγματοποίηση των αναγκαίων αλλαγών πρέπει να αναληφθεί τόσο από το πολιτικό σύστημα όσο και από την κοινωνία πολιτών.