Οι ευρωεκλογές του 2024 επιφύλασσαν μια δυσάρεστη έκπληξη για το κυβερνών κόμμα: Έχασε 4,8 συγκριτικά με τις ευρωεκλογές 2019 (33,1), υποχωρώντας στο 28,3. Παρά το γεγονός ότι η διαφορά μεταξύ ΝΔ και του δεύτερου στην κατάταξη ΣΥΡΙΖΑ (14,9), ήταν χαώδης (13,4, η μεγαλύτερη που καταγράφηκε ποτέ σε ευρωεκλογές μεταξύ πρώτου και δεύτερου κόμματος), ωστόσο το γεγονός είναι ότι για πρώτη φορά από το 2019, σε εκλογική αναμέτρηση, καταγράφεται μείωση των ποσοστών της, παρά τις προβλέψεις του Προέδρου της (ο οποίος έχει κλείσει ήδη 10 χρόνια στην ηγεσία του κόμματος. Παραλληλα, ο Κ.Μητσοτακης είναι ο μακροβιότερος, από όλους τους αρχηγούς της ΝΔ, σε άσκηση πρωθυπουργικών καθηκόντων, καθώς τον Ιούλιο 2026, έκλεισε 7 συνεχή έτη στο πρωθυπουργικό αξίωμα. Κανείς άλλος από τους ηγέτες της ΝΔ δεν κατόρθωσε να παραμείνει τόσα έτη στην πρωθυπουργία. Μοναδικο επιτεύγμα), οι οποίες δεν αποδείχτηκαν ως προς το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών: «Κι επειδή όπως έχετε διαπιστώσει είμαι αρκετά εύστοχος στις αθλητικές μου προβλέψεις, θα κάνω και εδώ, από τον Πύργο μια πρόβλεψη: Την επόμενη Κυριακή, η ΝΔ θα πετύχει και θα ξεπεράσει τον στόχο τον οποίο έχει θέσει στις ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου, ώστε να τριτώσουν οι νίκες, μετά την πολύ μεγάλη μας εκλογική επικράτηση τον Μάϊο και τον Ιούνιο 2023» (Απόσπασμα από την ομιλία του Κ. Μητσοτάκη στον Πύργο Ηλείας, Παραπολιτικά 30/5/24).
Στο παρόν σημείωμα θα προσπαθήσουμε να ανιχνεύσουμε κάποια από τα αίτια της πτώσης της ΝΔ στις ευρωεκλογές 2024, εξετάζοντας την εκλογική της συμπεριφορά, έτσι όπως αυτή καταγράφηκε σε διάφορες εμβληματικές, από την άποψη της κοινωνικοταξικής σύνθεσης, περιοχές του λεκανοπεδίου Αττικής.
Εισαγωγικά, πάντως να αναφέρουμε ότι για να κρίνει κανείς αντικειμενικά το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών 2024, εις ό,τι αφορά τη ΝΔ, θα πρέπει να έχει τρεις πολύ σημαντικούς παράγοντες υπ' όψιν του:
1) Κατά την προεκλογική περίοδο των ευρωεκλογών 2019, η ΝΔ κινητοποιήθηκε με ρυθμούς που ταίριαζαν περισσότερο σε βουλευτικές εκλογές, πάρα σε ευρωεκλογές. Αυτό συνέβη διότι οι ευρωεκλογές 2019 (οι οποίες διεξάγονταν ταυτόχρονα με τον α’ γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών σε όλες τις Περιφέρειες και τους Δήμους της χώρας) ήταν η πρώτη, εθνικού χαρακτήρα, αναμέτρηση από τις βουλευτικές εκλογές της 20/9/2015. Η ΝΔ έδινε τον χαρακτήρα που περιγράψαμε σε εκείνη την αναμέτρηση, διότι ήθελε να αποδείξει ότι το εκλογικό σώμα αποδοκίμαζε την κυβέρνηση Τσίπρα και ότι στρεφόταν προς την ίδια αφενός, ενώ δημιουργούσε όλες εκείνες τις προϋποθέσεις οι οποίες θα επέφεραν την πτώση της κυβέρνησης Τσίπρα και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών, αφετέρου. Τα αποτελέσματα όχι μόνο των ευρωεκλογών, αλλά και των αυτοδιοικητικών εκλογών, επιβεβαίωσαν πλήρως αυτή την επιλογή.
Στις ευρωεκλογές της 9/6/24, η ΝΔ έκλεινε 5 χρόνια στην κυβέρνηση, έχοντας παράλληλα υποστεί μια μικρή αλλά υπαρκτή διάσπαση στα δεξιά, με την ίδρυση, το 2023, του κόμματος Φωνή Λογικής υπό την Α.Λατινοπούλου, διαγραφείσας πολιτεύτριας της ΝΔ στην Α Θεσσαλονίκης.
2) Ο δεύτερος παράγοντας που θα πρέπει να έχουμε υπ' όψιν μας και στον οποίο ήδη αναφερθήκαμε, είναι η συμμετοχή του κόμματος Φωνή Λογικής υπό την Α. Λατινοπούλου για πρώτη φορά σε ευρωεκλογές, το 2024. Η Α. Λατινοπούλου ήταν πολιτεύτρια της ΝΔ στην Α’ Θεσσαλονίκης το 2019,όπως προαναφέραμε. Συνεπώς το 33,1 της ΝΔ στις ευρωεκλογές 2019, επιτεύχθηκε και με την συμμετοχή της Α. Λατινοπούλου στις τάξεις της. Το 2023 η Α. Λατινοπούλου ίδρυσε το κόμμα Φωνή Λογικής, το οποίο κατήλθε στις βουλευτικές εκλογές της 25/6/23, λαμβάνοντας 0,4, μη προκαλώντας κάποιο πρόβλημα στην εκλογική επιρροή της ΝΔ. Απ' ο,τι φάνηκε, στη ΝΔ υποτίμησαν τον κίνδυνο της Φωνής Λογικής, ακριβώς λόγω του πενιχρού ποσοστού που είχε λάβει στις βουλευτικές εκλογές της 25-6-23. Το ποσοστό που έλαβε η Φωνή Λογικής στις ευρωεκλογές 2024 ήταν 3,04. Συνεπώς αν αθροίσουμε το 28,31 που έλαβε η ΝΔ στις ευρωεκλογές 2024, με το 3,04 που έλαβε η Φωνή Λογικής, τότε το άθροισμα είναι 31,35, μόλις 1,7 λιγότερο από το 33,1 των ευρωεκλογών του 2019.
3) Ο τρίτος παράγοντας ήταν ο πρώην πρωθυπουργός Α. Σαμαράς. Κατά τις ευρωεκλογές 2024 ο Α. Σαμαράς δεν είχε διαγραφεί ακόμα από τη ΝΔ (διαγράφηκε τον Νοέμβριο 2024). Ωστόσο, με αλλεπάλληλες δημόσιες τοποθετήσεις του, διαρκώς απομακρυνόταν από το κυβερνών κόμμα, ασκώντας του, εκ δεξιών, σφοδρότατη κριτική. Το πιθανότερο είναι ότι κατά τις ευρωεκλογές 2024 ο πρώην πρωθυπουργός να μην στήριξε την ΝΔ, παρότι ανήκε στην κοινοβουλευτική ομάδα της. Κατά την κεντρική προεκλογική συγκέντρωση στην Καλαμάτα (ο νομός Μεσσηνίας αποτελεί τον τόπο καταγωγής του πρώην πρωθυπουργού) δεν παρέστη, ούτε ο πρωθυπουργός εκφώνησε ομιλία. Την ημέρα διεξαγωγής των ευρωεκλογών, ουδεμία δήλωση στήριξης έκανε. Δημοσιογραφικές πληροφορίες αναφέρουν ότι ο μηχανισμός Σαμαρά στήριξε στην Μεσσηνία τους Δημοκράτες του Α. Λοβέρδου (οι οποίοι έλαβαν στον νομό αυτό το υψηλότερο ποσοστό τους πανελλαδικά) και τον υποψήφιο της Νίκης Α.Τσελεντη (Παραπολιτικά 6/6/24). Σημειωτέον ότι η ΝΔ στο Νομό Μεσσηνίας, έλαβε 30, καταγράφοντας ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά πτώσης της πανελλαδικά (7,8 σαφώς ανώτερο από το εθνικό ποσοστό που απώλεσε στις ευρωεκλογές 2024-4,8) συγκριτικά με τις ευρωεκλογές 2019 (37,8).
Tο μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η πλειοψηφία του εκλογικού σώματος, έτσι όπως το εντοπίζουν οι δημοσκοπήσεις, ειδικά μετά τις βουλευτικές εκλογές του 2023, είναι το πρόβλημα της ακρίβειας, το οποίο χτυπά πρωτίστως τις χαμηλότερες εισοδηματικά τάξεις.
Από την άποψη αυτή, θα εξετάσουμε συγκριτικά, την εκλογική συμπεριφορά των ψηφοφόρων της ΝΔ στις ευρωεκλογές 2024, σε δύο εμβληματικούς δήμους: Τους δήμους Νίκαιας-Αγίου Ιωάννη Ρέντη και Κηφισιάς -Νέας Ερυθραίας-Εκάλης. Οι δύο αυτοί δήμοι αποτελούν τους μεγαλύτερους δήμους της Β’ εκλογικής περιφέρειας Πειραιώς και του Βόρειου τομέα -Β1 εκλογικής περιφέρειας Αττικής (τις δύο αυτές εκλογικές περιφέρειες θα τις εξετάσουμε στη συνέχεια του σημειώματος), αντίστοιχα. Το σημαντικότερο όμως είναι η κοινωνικοταξική σύνθεση αυτών: Στον δήμο Νίκαιας -Αγίου Ιωάννη Ρέντη οι δημότες του ανήκουν κυρίως (όχι όμως αποκλειστικά) σε χαμηλά εισοδηματικά στρώματα με έντονη την εκπροσώπηση της εργατικής τάξης. Τα ποσοστά ανεργίας είναι σχετικά υψηλά (ιδιαίτερα στους δημότες νεαρής ηλικίας). Η αξία της γης είναι μάλλον χαμηλή. Παρόλα αυτά ο δήμος τα τελευταία χρόνια έχει αναβαθμιστεί. Μεγάλο ρόλο σε αυτό έπαιξε η λειτουργία σταθμού μετρό στην Νίκαια (2020) της οποίας ο σταθμός μαζί με αυτόν του Κορυδαλλού που λειτούργησε την ίδια χρονιά, αποτελούν τους δύο μοναδικούς σταθμούς της Β' εκλογικής περιφέρειας Πειραιώς. Ο δήμος αυτός (ο οποίος ιδρύθηκε από πρόσφυγες που ήρθαν από την Μικρά Ασία μετά το 1922), μαζί με την ευρύτερη εκλογική περιφέρεια στην οποία ανήκει, έχει πολύ μεγάλη παράδοση ταξικών αγώνων. Σε αυτόν η Αριστερά παραδοσιακά καταγράφει πάντα υψηλά ποσοστά, υψηλότερα του εθνικού μέσου όρου της.(Θα πρέπει όμως να προσθέσουμε ότι τα χρόνια εκλογικής εκτόξευσης της Χρυσής Αυγής /2009-2015/, η Β' Πειραιώς αποτελούσε ένα από τα μεγαλύτερα εκλογικά της κάστρα, καθώς στον Δήμο Νίκαιας -Αγίου Ιωάννη Ρέντη βρισκόταν ο ισχυρότερος -οργανωτικά-πυρήνας της πανελλαδικά, λαμβάνοντας επίσης ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά της πανελλαδικά, σαφώς ανώτερα του εθνικού της μέσου όρου). Αποτελεί μαρτυρική πόλη, λόγω του μπλόκου εκ μέρους των Γερμανών κατακτητών και των συνεργατών τους, που έλαβε χώρα τον Αύγουστο 1944 και των εκτελέσεων που ακολούθησαν.
Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι για πρώτη φορά από την Μεταπολίτευση, η ΝΔ εμφανίζεται με ενισχυμένες θέσεις σχεδόν σε όλους τους δήμους της Β’ Πειραιώς, γεγονός που καταγράφηκε στις τελευταίες δημοτικές εκλογές του 2023 (πχ εκλογή του υποστηριζόμενου από τη ΝΔ Ν. Χρουσαλά στην θέση του δημάρχου Κορυδαλλού). Ιστορική νίκη όμως δεν κατέγραψε η ΝΔ μόνο στις δημοτικές εκλογές του 2023 σε διάφορους δήμους της Β' Πειραιώς αλλά και στις ευρωεκλογές του 2024: Για πρώτη φορά από το 1981 που διεξάγονται ευρωεκλογές στην Ελλάδα, μέχρι σήμερα, η ΝΔ κατέλαβε την πρώτη θέση στον δήμο Νίκαιας -Αγίου Ιωάννη Ρέντη αλλά και στην Β' Πειραιώς. Αυτό το γεγονός δεν επισημάνθηκε καθόλου ούτε από την ίδια τη ΝΔ: Μέσα σε ένα εκλογικό περιβάλλον ήττας- μείωσης των ποσοστών της, κατέλαβε για πρώτη φορά σε ευρωεκλογές την πρώτη θέση σε έναν δήμο και σε μια εκλογική περιφέρεια (Β’ Πειραιώς), όπου οι συσχετισμοί από άποψη κοινωνικοταξικής σύνθεσης και ιστορικής παράδοσης, δεν είναι καθόλου ευνοϊκοί γι' αυτήν. (Παραδοσιακά, η ΝΔ λαμβάνει ποσοστά κατώτερα του εθνικού της ποσοστού, σε όλες ανεξαιρέτως τις εκλογές μετά το 1974. Μόνο δύο φορές σε βουλευτικές εκλογές κατόρθωσε να έρθει πρώτη, το 1974 και το 1977, πάντα όμως με ποσοστά κατώτερα του εθνικού της ποσοστού: Το 1974 κατέλαβε την πρώτη θέση λόγω της ιστορικής συγκυρίας-θριαμβευτική επάνοδος του Κ. Καραμανλή στην πολιτική ζωή της χώρας. Η δυναμική Καραμανλή διατηρήθηκε και το 1977, αλλά σε καθαρά πτωτική τροχιά. Μεγάλο ρόλο στην επιρροή της ΝΔ στην Β’ Πειραιώς έπαιξε η παρουσία της οικογένειας Μπουγά στα ψηφοδέλτια της ΝΔ, μιας οικογένειας η οποία συνδεόταν με την συντηρητική παράταξη από τα χρόνια του Λαϊκού Κόμματος). Αν μάλιστα στην παραπάνω εικόνα, προσθέσουμε την πρωτιά της ΝΔ στον ίδιο δήμο και την ίδια εκλογική περιφέρεια, στις βουλευτικές εκλογές της 21/5/23 και της 25/6/23, τότε θα έχουμε μπροστά μας μια σοβαρή διείσδυση της ΝΔ στα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα, πράγμα που συμβαίνει για πρώτη φορά μεταπολιτευτικά. Διότι μπορεί η ΝΔ να ήταν πρώτη στην Β’ Πειραιώς το 1974 και το 1977, όμως τότε ήταν μια πολιτική δύναμη σε πτώση (παρότι τα ποσοστά που έλαβε πανελλαδικά στις εκλογές του 1974-54,4 και 1977-41,8, ήταν σαφώς ανώτερα των ποσοστών που έλαβε στις βουλευτικές εκλογές Μαΐου -Ιουνίου 2023 - 40,8 και 40,6 αντιστοίχως) και με εξαιρετικά ισχνή αυτοδιοικητική επιρροή στους δήμους της Β’ Πειραιώς. Στην παρούσα φάση η ΝΔ αν και σε πτώση, είναι πρώτη δύναμη σε επίπεδο βουλευτικών εκλογών - ευρωεκλογών, και σε αυτοδιοικητικό επίπεδο έχει ισχυρή παρουσία.
Τα αποτελέσματα στον δήμο Νίκαιας -Αγίου Ιωάννη Ρέντη στις ευρωεκλογές 2024, έχουν ως εξής (εντός παρενθέσεως, οι ψήφοι και τα ποσοστά που έλαβε κάθε κόμμα στις ευρωεκλογές 2019):
ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΈΝΟΙ :88665(92990)
ΣΥΜΜΕΤΟΧΉ:35,4-31363(50,9-47319)
ΕΓΚΥΡΑ:97,5-30590(96-45423)
ΑΚΥΡΑ:1,8-558(2,7-1290)
ΛΕΥΚΑ:0,7-215(1,3-606)
1)ΝΔ. 22,3 -6812(23,4-10634)
2) ΣΥΡΙΖΑ. 19 -5823(28,7-13014)
3) ΚΚΕ. 16,1-4938(10-4521)
4) ΕΛ.ΛΥΣΗ. 8,7-2649(4,5-2038)
5)ΠΑΣΟΚ. 8,6-2617(5,5-2493)
6)ΠΛ.ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ 4,9-1499(2,3-1020)
7)ΝΙΚΗ. 3,2-985(-)
8)ΦΩΝΗ ΛΟΓΙΚΗΣ. 3-921(-)
9)ΜΕΡΑ. 25 2,7-826(3,6-1625)
10)ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΆ. 2,3-695(-)
11) ΠΑΤΡΙΏΤΕΣ. 1,5-456(-)
12)ΚΟΣΜΟΣ. 1,3-392(-)
13) ΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ. 1,3-382(-)
14)Χ.ΑΥΓΗ. (5,9-2698)
15)ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΏΩΝ (1,7-756)
16)ΠΟΤΑΜΙ. (1,6-718)
17) ΛΟΙΠΌΙ. 5,1-1595(12,8-5906)
Πριν προχωρήσουμε στην ανάλυση της εκλογικής επιρροής της ΝΔ, θα πρέπει να επισημάνουμε την υψηλή αποχή. Η συμμετοχή στις ευρωεκλογές 2024 μειώθηκε κατά 15,5, συγκριτικά με το 2019, πράγμα που αποδεικνύει ότι τα χαμηλά-μικρομεσαία εισοδηματικά στρώματα γύρισαν την πλάτη στις τελευταίες ευρωεκλογές. Ως προς τις ψήφους που έλαβε η ΝΔ, έχασε 3822, συγκριτικά με το 2019. Σημειωτέο ότι η Φωνή Λογικής έλαβε 921 ψήφους. Η ΝΔ, σίγουρα υποχωρεί κατά 1,1 συγκριτικά με το 2019, όμως μάλλον μπορούμε να ισχυριστούμε ότι συγκρατεί δυνάμεις, παρά το ότι ηττάται.
Η πρωτιά - με ελάχιστες απώλειες- της ΝΔ στον δήμο αυτό, έχει και άλλες διαστάσεις: Το 2024η ΝΔ διήνυε ήδη τον πέμπτο χρόνο στην κυβέρνηση, οπότε είναι απολύτως φυσιολογική η φθορά, συνυπολογιζόμενου ότι οι ευρωεκλογές είναι πάντα εκλογές δευτέρας τάξεως, πράγμα που συνεπάγεται την χαλαρότητα της ψήφου (δεν τίθεται θέμα ως προς την διακυβέρνηση) και οδηγεί στην μείωση της επιρροής των μεγαλύτερων κομμάτων και την ενίσχυση των μικρότερων. Επίσης οι ευρωεκλογές είναι μια ευκαιρία να αποδοκιμαστεί η κυβερνητική πολιτική. Από το 1981 (οπότε και διεξήχθησαν οι πρώτες ευρωεκλογές στην Ελλάδα) μέχρι και το 2024 τα ποσοστά που συγκεντρώνει όχι μόνο η ΝΔ, αλλά γενικότερα, τα μεγάλα κόμματα είναι πάντα μικρότερα των βουλευτικών εκλογών. Επιπλεον το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει το ελληνικό εκλογικό σώμα, σύμφωνα με όλες ανεξαιρέτως τις δημοσκοπήσεις, είναι η ακρίβεια, η οποία πλήττει κυρίως περιοχές όπως η Νίκαια. Θα ανέμενε λοιπόν κάποιος αντικειμενικός τρίτος, την εκλογική καθίζηση της ΝΔ, πράγμα που όπως παρατηρήσαμε δεν συνέβη. Και όχι μόνο αυτό. Όπως επισημάναμε, το 2023 ιδρύθηκε η Φωνή Λογικής, η αρχηγός της οποίας, καθώς και αρκετοί ψηφοφόροι της, προερχόνταν από την ΝΔ. Αν λοιπόν στο 22,3 που έλαβε η ΝΔ στον δήμο, προσθέσουμε το 3 (πράγμα που ως ένα βαθμό είναι αυθαίρετο, διότι οι βουλευτικές εκλογές δεν είναι μαθηματικά, ωστόσο ένα μεγάλο ποσοστό ψηφοφόρων της Φωνής Λογικής προέρχεται από τη ΝΔ) που έλαβε η Φωνή Λογικής, τότε το ποσοστό που θα λάμβανε η ΝΔ, σε περίπτωση μη ίδρυσης της Φωνης Λογικής, θα ήταν 25,3, δηλαδή η ΝΔ θα υπερέβαινε κατά 1,9 το ποσοστό που είχε λάβει το 2019, και άρα θα σημείωνε άνοδο, σε έναν δήμο, εκλογικά άγονο για αυτήν. Αυτό και μόνο το γεγονός, αποδεικνύει την υψηλή ανθεκτικότητα που διαθέτει το εκλογικό ακροατήριο της ΝΔ στον συγκεκριμένο δήμο. Πάρα τις όντως υπαρκτές οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα στον δήμο, παρά την ακρίβεια (η οποία κατά βάσης είναι εισαγόμενη, όπως ανέφερε ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γ. Στουρνάρας, κατά την τοποθέτηση του στο 1ο διεθνές συνέδριο του ΤΜΕΔΕ με τίτλο "Σχεδιάζοντας τις βιώσιμες στρατηγικές του αύριο"- που έλαβε χώρα λίγες μέρες μετά τις ευρωεκλογές της 9/6/24 - στο διήμερο 13-14/6/24: "Για την ακρίβεια, ανέφερε πως το πρόβλημα είναι κατά 80% εισαγόμενο και κατά 20% οφείλεται σε εγχώρια ζητήματα ανταγωνισμού στην εγχώρια αγορά, ενώ δήλωσε ότι πρέπει να ανοίξουμε τις πύλες του ανταγωνισμού, προαναγγέλλοντας πως η ΤτΕ θα παρουσιάσει μελέτη το ερχόμενο διάστημα για τις αιτίες των ανατιμήσεων" -Παρουσίαση ομιλίας Γ. Στουρνάρα στο προαναφερθέν συνέδριο από τον ιστότοπο του ΤΜΕΔΕ, tmedeproperties.gr) και την ανεργία, η οποία χτυπά δήμους, όπως η Νίκαια (παρότι τα τελευταία χρόνια βαίνει συνεχώς μειούμενη) οι ψηφοφόροι της ΝΔ, στην μεγάλη τους πλειοψηφία, παρέμειναν ακλόνητοι, συγκρινόμενοι πχ με τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ. Με άλλα λόγια, η ΝΔ παρά την διάσπαση που οδήγησε στην ίδρυση της Φωνής Λογικής συγκράτησε το 95 του ποσοστού των ευρωεκλογών 2019 και όλα αυτά σε έναν δήμο καθόλου ευνοϊκό για αυτήν από κοινωνικοταξική σύνθεση κι ενώ στην ιεράρχηση των προβλημάτων των ψηφοφόρων η ακρίβεια, που πλήττει κυρίως περιοχές όπως η Νίκαια, ήταν μακράν πρώτη και με διαφορά, συγκριτικά με τα υπόλοιπα προβλήματα. Σε ποσοστά λοιπόν, η ΝΔ μάλλον ανήκει στους κερδισμένους, παρά την μικρή κάμψη κι αυτό γιατί αναδείχθηκε η ανθεκτικότητα των ψηφοφόρων της, σε ένα καθόλου ευνοϊκό περιβάλλον. Οι αιτίες για αυτή την συμπεριφορά του εκλογικού σώματος στον δήμο, είναι πολλές. Η πολιτική των επιδομάτων και το καλάθι του νοικοκυριού έχουν απαλύνει ως ένα βαθμό τις συνέπειες της ακρίβειας. Η κρατική επιδότηση στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος επίσης. Το μεγάλο όμως πλεονέκτημα της ΝΔ, ήταν η καταπολέμηση της ανεργίας. Η αύξηση της απασχόλησης από το 2019 και έπειτα, ήταν έργο κυρίως δικό της (όχι μόνο δικό της, αλλά κυρίως δικό της), με αποτέλεσμα ο δημότης περιοχών όπως η Νίκαια, να έχει έναν πολύ σημαντικό σύμμαχο στην ανεύρεση εργασίας, η οποία έχει καταστεί ευκολότερη συγκριτικά με το παρελθόν. Όταν ακούει λοιπόν κάποιος δημότης της Νίκαιας τα περί "νεοφιλελεύθερων και ανάλγητων πολιτικών της δεξιάς διακυβέρνησης" , των κομμάτων της Αριστεράς, ασφαλώς και δεν μπορεί να τα δεχθεί τόσο εύκολα, διότι γνωρίζοντας την ευάλωτη ταξική του θέση, κατανοεί ότι τα προαναφερθέντα μέτρα, συντελούν στην βελτίωση ή έστω στη μη χειροτέρευση της κοινωνικοοικονομικής του θέσης, σε μια συγκυρία εξαιρετικά δύσκολη τόσο για την χώρα όσο και διεθνώς.
Η σύγκριση είναι εύκολη με το πρόσφατο παρελθόν: Διότι για πρώτη φορά στην νεώτερη ιστορία δοκιμάστηκαν τα κυβερνητικά πεπραγμένα της Αριστεράς και συγκριτικά, αποδείχτηκαν ελλιπή. Αναμφισβήτητα οι δημότες της Νίκαιας-Ρέντη δεν περνούν καλά. Όμως ενώ θα έπρεπε το πρόσφατο κυβερνητικό παρελθόν του ΣΥΡΙΖΑ να έχει δημιουργήσει ευχάριστες αναμνήσεις στους εξ ορισμού ψηφοφόρους του, αφού η εκλογική του επιρροή βασιζόταν κυρίως σε αυτά τα στρώματα, ώστοσο κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Ο ΣΥΡΙΖΑ στις ευρωεκλογές 2024 έλαβε στον δήμο ποσοστό πολύ ανώτερο του εθνικού μέσου όρου του (19), όμως αυτό είναι χαμηλότερο κατά 8,7 συγκριτικά με το 2019 και μάλιστα αυτό το ποσοστό το έλαβε σε έναν δήμο ευνοϊκό από κοινωνικοταξική άποψη προς αυτόν, χάνοντας την πρωτιά από την ΝΔ, έχοντας μάλιστα απόσταση 3,3, ενώ το 2019 προπορευόταν της ΝΔ κατά 5,3. Όμως, η μεγάλη ανατροπή που σημειώθηκε δεν οφείλεται σε κάποια άνοδο της ΝΔ, αλλά κυρίως στην τεράστια πτώση του ΣΥΡΙΖΑ, που παρατηρήσαμε ανωτέρω. Ωστόσο η μικρή πτώση - σταθερότητα που επέδειξε η ΝΔ, έπαιξε κι αυτή τον ρόλο της στην μεγάλη ανατροπή των συσχετισμών στον δήμο: Ενώ πανελλαδικά η ΝΔ σημείωσε πτώση 4,8, συγκριτικά με το 2019, στη Νίκαια-Ρέντη η πτώση ήταν μόλις 1,1. Δηλαδή ενώ το ποσοστό που έλαβε η ΝΔ στον δήμο ήταν από τα χαμηλότερα πανελλαδικά, η πτώση που σημείωσε ήταν από τις πιο ανεπαίσθητες πανελλαδικά, αποδεικνύοντας την ανθεκτικότητα της στα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα. Κατά τους ως άνω περιγραφόμενους τρόπους, έλαβε χώρα η μεγάλη ανατροπή υπέρ της ΝΔ, για πρώτη φορά στην ιστορία των ευρωεκλογών στη Νίκαια -Ρέντη.
Με βάση το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών 2024 στον Δήμο Νίκαιας - Ρέντη, μπορούμε να εξάγουμε το συμπέρασμα ότι τα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα παρά την δεινή θέση που βρίσκονται και παρά την σημαντική πτώση της ΝΔ πανελλαδικά, έμειναν στο μεγαλύτερο τους ποσοστό, συσπειρωμενα, μη αίροντας την εμπιστοσύνη τους στη ΝΔ, η οποία καταγράφει μικρή πτώση, αλλά και ιστορική νίκη γοήτρου στον μεγαλύτερο δήμο της Β' Πειραιώς, μια γνήσια εργατούπολη, σε μια άγονη ,εκλογικά , περιφέρεια, για την ίδια, παρά την κάθοδο της Φωνής Λογικής και τον πόλεμο Σαμαρά που υπέστη. Δεν στήριξε μόνο η ΝΔ (στο μέτρο των δυνατοτήτων της, παρά τις σοβαρές ελλείψεις και τα λάθη της), τα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα, αλλά την στήριξαν και αυτά δια της ψήφου τους, απορρίπτοντας τον λαϊκισμό της Αριστεράς. Ιστορικές αλλαγές στον μεγαλύτερο δήμο της Β' Πειραιώς στις ευρωεκλογές 2024.
Σχεδόν ίδια εικόνα με τον Δήμο Νίκαιας -Αγίου Ιωάννη Ρέντη παρουσίασε η ΝΔ και στην Β' Πειραιώς συνολικά. Τα αποτελέσματα (εντός παρενθέσεως οι ψήφοι και τα ποσοστά στις ευρωεκλογές 2019):
ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΈΝΟΙ:269283(275286)
ΣΥΜΜΕΤΟΧΉ:37,8-101668(55,4-152394)
ΕΓΚΥΡΑ:97,7-99286(95,8-146012)
ΑΚΥΡΑ:1,6-1661(2,8-4291)
ΛΕΥΚΑ:0,7-721(1,4-2091)
1)ΝΔ 24-23850(24,9-36397)
2) ΣΥΡΙΖΑ. 18,3-18198(27,5-40153)
3)ΚΚΕ. 14,2-14076(8,5-12378)
4)Ε.ΛΥΣΗ. 9,3-9256(4,7-6886)
5) ΠΑΣΟΚ. 8,4-8345(5,1-4760)
6)ΠΛ.ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. 4,6-4531(2,3-3296)
7)ΝΙΚΗ. 3,7-3703(-)
8)Φ.ΛΟΓΙΚΗΣ. 3,2-3161(-)
9)ΜΕΡΑ 25. 2,6-2593(3,7-5415)
10)Ν.ΑΡΙΣΤΕΡΑ. 2,1-2125(-)
11) ΠΑΤΡΙΏΤΕΣ. 1,6-1561(-)
12) ΚΌΣΜΟΣ. 1,2-1229(-)
13) ΔΗΜΟΚΡΆΤΕΣ 1,2-1204(-)
14)Χ.ΑΥΓΗ. -(6,3-9129)
15)Ε.ΚΕΝΤΡΩΩΝ. - (1,7-2422)
16)ΠΟΤΑΜΙ. -(1,5-2239)
17)ΛΑΟΣ. -(1,5-2232)
18) ΠΟΛΊΤΕΣ. -(1,5-2145)
19)ΑΛΛΟΣ ΔΡΌΜΟΣ. -(1-1428)
20) ΛΟΙΠΌΙ. 5,5-5454(9,8-14044)
Η αποχή στην Β' Πειραιώς αυξήθηκε κατά 17,6, συγκριτικά με το 2019, μεγαλύτερη από τον Δήμο Νίκαιας -Αγίου Ιωάννη Ρέντη. Το ποσοστό της ΝΔ μειώθηκε οριακά, μόλις 0,9 συγκριτικά με το 2019 και βέβαια και σε αυτήν την περίπτωση έχουμε ιστορική αλλαγή : Για πρώτη φορά από το 1981, έρχεται πρώτη στην Β' Πειραιώς, σε ευρωεκλογές. Οι μονάδες που την χωρίζουν από τον δεύτερο ΣΥΡΙΖΑ είναι 5,3, ενώ το 2019 βρισκόταν 2,6 πίσω από τον ΣΥΡΙΖΑ. Πρόκειται για μεγάλη ανατροπή. Αν μάλιστα συνυπολογιστεί το ποσοστό της Φωνής Λογικής, τότε η ΝΔ θα είχε άνοδο και διάφορα 9 περίπου μονάδων από τον δεύτερο ΣΥΡΙΖΑ, σε μια άγονη εκλογική περιφέρεια και καθόλου ευνοϊκή για αυτήν από κοινωνικοταξικής άποψης. Οι κοινωνικές τάξεις που διαβιούν στην Β' Πειραιώς ανταμείβουν ως ένα σημείο ,την πολιτική της ΝΔ. Από την άλλη πλευρά όμως η ΝΔ θα πρέπει να προσέξει πολύ, διότι η αποχή στην συγκεκριμένη εκλογική περιφέρεια είναι άνευ προηγουμένου αφενός, παράλληλα οι ψήφοι που χάνει συγκριτικά με το 2019, είναι 12847 αφετέρου. Η ΝΔ δηλαδή έχασε το 1/3 των ψηφοφόρων της, συγκριτικά με το 2019, πράγμα ιδιαιτέρως ανησυχητικό. Κατέλαβε δε την πρώτη θέση, όχι γιατί αύξησε τις δυνάμεις της, αλλά γιατί οι αντίπαλοι της είχαν μεγαλύτερες διαρροές ψήφων και απώλειες ποσοστών. Ο ΣΥΡΙΖΑ πχ, έπεσε 9,2 μονάδες συγκριτικά με το 2019, ενώ παράλληλα είχε απώλειες 21955 ψήφων. Η κατίσχυση της ΝΔ δηλ.βασίζεται κυρίως στην πολύ χειρότερη εικόνα του ΣΥΡΙΖΑ, συγκριτικά με την ΝΔ. Ασφαλώς ρόλο στην πρωτιά της ΝΔ έπαιξε η υψηλότερη ανθεκτικότητα των ψηφοφόρων της συγκριτικά με αυτούς του ΣΥΡΙΖΑ. Κι αυτό, παρά το γεγονός ότι η Β' Πειραιώς ήταν μια από τις ελάχιστες εκλογικές περιφέρειες στην οποία ο ΣΥΡΙΖΑ κατέλαβε την πρώτη θέση στις ευρωεκλογές 2019. Θα περίμενε λοιπόν κανείς οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ να επιδείκνυαν υψηλότερη ανθεκτικότητα, λόγω του ότι η Β' Πειραιώς αποτελούσε ήδη από τις ευρωεκλογές 2014, ένα από τα εκλογικά του κάστρα. Όμως κάτι τέτοιο δεν συνέβη. Δεν ήταν μόνο η πρωτιά της ΝΔ, ιστορική στην Β' Πειραιώς. Αλλά ήταν ιστορική κυρίως η ήττα της Αριστεράς. Γι αυτόν ακριβώς τον λόγο άλλαξαν οι συσχετισμοί στην Β' Πειραιώς το 2024. Οι ευρωεκλογές 2024 στην Β' Πειραιώς ήταν λιγότερο νίκη της ΝΔ και περισσότερο ήττα του ΣΥΡΙΖΑ. Σε κάθε περίπτωση πάντως, την πρωτιά της η ΝΔ στην Β' Πειραιώς δεν μπορεί να την στηρίζει στην απόχη και στις μεγαλύτερες απώλειες των αντιπάλων της, αλλά στην δική της άνοδο. (Σημαντική βοήθεια για την διατήρηση της ΝΔ στην πρώτη θέση θα αποτελέσει το 1,2 που έλαβαν οι Δημοκράτες του Α. Λοβέρδου στις ευρωεκλογές 2024, στην Β' Πειραιώς οι οποίοι πλέον εντάχθηκαν στη ΝΔ).
Παράλληλα όμως θα πρέπει να επισημάνουμε ότι τα κοινωνικά στρώματα που ψηφίζουν στην Β' Πειραιώς είναι πολύ ευάλωτα όχι μόνο οικονομικά, αλλά και επιρρεπή στον λαϊκισμό είτε τον αριστερό είτε τον δεξιό. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο η συγκεκριμένη εκλογική περιφέρεια αποτέλεσε κατά το πρόσφατο παρελθόν ισχυρό προπύργιο της Χρυσής Αυγής και εδώ και δεκαετίες και του ΚΚΕ.
Στην παρούσα περίοδο, ο κίνδυνος για την απώλεια της πρωτιάς της ΝΔ στην Β' Πειραιώς προέρχεται από το ΚΚΕ, το οποίο ήταν το κόμμα με την μεγαλύτερη άνοδο (+5,7) στις ευρωεκλογές 2024 στην εξεταζόμενη εκλογική περιφέρεια (Ιστορικά να θυμίσουμε ότι στην Β’ Πειραιώς στις ευρωεκλογές 1981 το ΚΚΕ για πρώτη και μοναδική φορά στην ιστορία των ευρωεκλογών κατόρθωσε να ξεπεράσει άνετα τη ΝΔ, καταλαμβάνοντας την δεύτερη θέση με 24,2, έναντι 19,9 της ΝΔ - διαφορά 4,3 υπέρ του ΚΚΕ. Επρόκειτο για έναν ανεπανάληπτο θρίαμβο του ΚΚΕ και για μια απόλυτη συντριβή της ΝΔ. Διότι δεν είναι μόνο το γεγονός ότι η ΝΔ ξεπεράστηκε από το ΚΚΕ σε μια εκλογική περιφέρεια. Είναι κυρίως το γεγονός ότι ουδέποτε, καθ’ όλη την μεταπολιτευτική εκλογική ιστορία της χώρας μέχρι το 2012, υπήρξε εκλογική περιφέρεια, στην οποία το ΚΚΕ να ξεπεράσει τη ΝΔ και αυτή να ήρθε τρίτη. Σε όλες ανεξαιρέτως τις εκλογικές περιφέρειες της Ελλάδας, η ΝΔ από το 1974 μέχρι το 2012, κατελάμβανε την πρώτη ή την δεύτερη θέση, με μοναδική εξαίρεση την Β' Πειραιλως στις ευρωεκλογές 1981, όπου ήρθε τρίτη). Εάν στις επόμενες ευρωεκλογές (2029) το ποσοστό της ΝΔ μειωθεί και του ΚΚΕ αυξηθεί, είναι πιθανό να κινδυνεύσει η πρωτιά της ΝΔ, με δεδομένο ότι μετά από 10 χρόνια κυβερνητικής εξουσίας (εφόσον κερδίσει τις επόμενες βουλευτικές εκλογές) θα είναι απολύτως φυσιολογικό να υποστεί απώλειες και αντίστοιχα το ΚΚΕ, επειδή κινείται σε μια ευνοϊκή γι' αυτό εκλογική περιφέρεια, όπου το δεύτερο κόμμα είναι δημοκοπικά απαξιωμένο (ΣΥΡΙΖΑ), ενδεχομένως να διεκδικήσει για πρώτη φορά από την Μεταπολίτευση και εντεύθεν, την πρώτη θέση, επεκτεινόμενο εκλογικά στους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ, κάτι που συνέβη μερικώς, στις ευρωεκλογές 2024, αφού η πτώση του ΣΥΡΙΖΑ τροφοδότησε σαφώς την άνοδο του ΚΚΕ, στην Β’ Πειραιώς.
Ολα αυτά όμως σύμφωνα με την εικόνα που μας έδωσαν οι ευρωεκλογές 2024.
Διότι θα πρέπει να τονίσουμε ότι στις δημοσκοπήσεις του 2026 (που όλες αφορούν βουλευτικές εκλογές) όλων των εταιρειών, έχουν προστεθεί το τελευταίο δίμηνο, τα δυο προσφάτως ιδρυθέντα κόμματα, ΕΛΑΣ και ΕΛΠΊΔΑ, κόμματα που δεν υπήρχαν στις ευρωεκλογές 2024 και ενδεχομένως να προστεθεί και τρίτο, το υπό ίδρυση κόμμα του πρώην πρωθυπουργού Α. Σαμαρά. Έχοντας υπ' όψιν όλα τα παραπάνω και επειδή τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων, δίνουν μια εικόνα περίπου επανάληψης του αποτελέσματος των ευρωεκλογών 2024, πανελλαδικά εις ό,τι αφορά τουλάχιστον τα κόμματα ΝΔ, ΕΛΑΣ (η οποία είναι η κληρονόμος της μεγάλης πλειοψηφίας των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ, μετά την δημοσκοπική καταβαράθρωση και τις αλλεπάλληλες αποχωρήσεις βουλευτών του τελευταίου) και ΠΑΣΟΚ, είναι πιθανό την θέση και το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ των ευρωεκλογών 2024 να καταλάβει η ΕΛΑΣ. Έτσι, μπορεί αυτή τη στιγμή η ΕΛΑΣ να βρίσκεται στην δεύτερη θέση στην Β’ Πειραιώς και ίσως να διεκδικεί με αξιώσεις την πρώτη θέση από την ΝΔ, μη ξεχνώντας όμως ότι το τρίτο στην Β’ Πειραιώς στις ευρωεκλογές 2024, ΚΚΕ, είχε λάβει 14,2 και άρα ενδεχομένως να διεκδικήσει και αυτό την πρώτη θέση. Σημειώνουμε πάντως την, σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις, διείσδυση της ΕΛΑΣ στο εκλογικό ακροατήριο του ΚΚΕ.
Συμπερασματικά, τόσο στην Β’ Πειραιώς όσο και στον δήμο Νίκαιας -Αγίου Ιωάννη Ρέντη, κατά τις ευρωεκλογές 2024, οι ψηφοφόροι της ΝΔ, επέδειξαν μεγάλη ανθεκτικότητα, πάντα συγκριτικά με τους ψηφοφόρους των υπολοίπων κομμάτων, παρά το γεγονός της καθόλου ευνοϊκής για την ίδια κοινωνικοταξικής σύνθεσης, αλλά και της ιστορικότητας. Η ΝΔ κατά τις ευρωεκλογές 2024, μέσα σ' ένα περιβάλλον ήττας- υποχώρησης και διάσπασης στα δεξιά της, λόγω της ίδρυσης της Φωνής Λογικής, κατάφερε να ανατρέψει τους συσχετισμούς και να καταλάβει την πρώτη θέση για πρώτη φορά στην ιστορία των ευρωεκλογών, επιτυγχάνοντας μια ιστορική νίκη. Η ίδρυση της ΕΛΑΣ ίσως επηρεάσει την μάχη των συσχετισμών τόσο στον δήμο Νίκαιας -Αγίου Ιωάννη Ρέντη όσο και ευρύτερα, στην Β' Πειραιώς.