Πέθανε ο ακαδημαϊκός Κωνσταντίνος Τσουκαλάς

18 Αυγ 2026

Πέθανε σε ηλικία 89 ετών ο ακαδημαϊκός Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, αφήνοντας πίσω του ανεκτίμητη παρακαταθήκη. Ο σπουδαίος κοινωνιολόγος και πανεπιστημιακός, δίδαξε σε ελληνικά, αμερικανικά, γαλλικά και μεξικανικά πανεπιστήμια, ενώ είχε διατελέσει, μεταξύ άλλων, πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών και βουλευτής Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ.

Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, η αποτέφρωσή του έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη (19/8) στο αποτεφρωτήριο της Ριτσώνας.

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1937, από οικογένεια που είχε ρίζες στη νομική και την πολιτική. Μετά την αποφοίτησή του από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές Φιλοσοφίας του Δικαίου και Κοινωνιολογίας στα Πανεπιστήμια Χαϊδελβέργης και του Μονάχου στη Γερμανία, του Παρισιού στη Γαλλία και του Γέιλ στις ΗΠΑ. Ήταν ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στη Φιλοσοφία του Δικαίου και την Κοινωνιολογία στα Πανεπιστήμια της Χαϊδελβέργης, του Μονάχου, του Παρισιού και του Γέιλ. Το 1974 αναγορεύτηκε διδάκτορας Γραμμάτων και Ανθρωπιστικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού.

Στα πρώτα χρόνια της επαγγελματικής του πορείας άσκησε τη δικηγορία στην Αθήνα, από το 1961 έως το 1968, ενώ παράλληλα δραστηριοποιήθηκε στην έρευνα, εργαζόμενος στο Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Αθηνών και στο γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS).

Η ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία υπήρξε μακρά και ιδιαίτερα σημαντική. Από το 1968 έως το 1985 διετέλεσε τακτικός καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού, ενώ από το 1985 ανέλαβε θέση τακτικού καθηγητή Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Παράλληλα, υπήρξε επιστημονικός διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) από το 1981 έως το 1989 και αργότερα πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΚΚΕ, από το 1993 έως το 1996.

Διετέλεσε ακόμη πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Κοινωνιολόγων, μέλος του Ανώτατου Συμβουλίου Έρευνας και Τεχνολογίας, καθώς και επισκέπτης καθηγητής σε πανεπιστημιακά ιδρύματα της Ελλάδας, της Γαλλίας, των Ηνωμένων Πολιτειών και του Μεξικού. Πέρα από την πανεπιστημιακή και ερευνητική του δραστηριότητα, ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς ανέλαβε σημαντικές θεσμικές και πολιτιστικές θέσεις.

Ηγήθηκε της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Διάσκεψη Κορυφής του ΟΗΕ για την Κοινωνική Ανάπτυξη την περίοδο 1994-1996, ενώ διετέλεσε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού και πρόεδρος του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ).

Υπήρξε επίσης μέλος της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας και του ερευνητικού συμβουλίου του Ολυμπιακού Μουσείου της Λωζάνης. Από το 2000 έως το 2014 συμμετείχε ως τακτικό μέλος στην Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής. Το 2025 ήρθε ακόμη μία σημαντική αναγνώριση της επιστημονικής και πνευματικής του διαδρομής, όταν εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς υπήρξε ο πρώτος και μοναδικός σύμβουλος έκδοσης της «Εφημερίδας των Συντακτών», διατηρώντας παράλληλα ενεργή παρουσία στον δημόσιο διάλογο. Στη διάρκεια της ζωής του συνδέθηκε στενά και με σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής διανόησης. Μεταξύ αυτών ήταν ο σπουδαίος Έλληνας πολιτικός φιλόσοφος και κοινωνιολόγος Νίκος Πουλαντζάς, με τον οποίο διατηρούσε στενή φιλία.

Με το επιστημονικό, ακαδημαϊκό και δημόσιο έργο του, ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς άφησε ισχυρό αποτύπωμα στην ελληνική κοινωνιολογία και στις κοινωνικές επιστήμες, συμμετέχοντας επί δεκαετίες στον δημόσιο και πνευματικό διάλογο της χώρας. Η πορεία του συνδέθηκε με την πανεπιστημιακή διδασκαλία, την κοινωνική έρευνα και τη μελέτη της ελληνικής κοινωνίας, αφήνοντας πίσω του μια σημαντική πνευματική και επιστημονική παρακαταθήκη.