Ο Κοραής ...ερωτευμένος!

Σάκης Κουρουζίδης 06 Αυγ 2026

Ο Αδαμάντιος Κοραής δεν παντρεύτηκε ποτέ. Ως γνωστόν, έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στο Παρίσι και αφιερώθηκε, σχεδόν ολοκληρωτικά στη φιλολογία, τη συγγραφή, τις εκδόσεις αρχαίων κειμένων και την πνευματική προετοιμασία της ελληνικής εθνικής αναγέννησης.
Οι εύποροι γονείς του επιθυμούσαν να δημιουργήσει οικογένεια, αλλά όταν του προτάθηκε ένας ιδιαίτερα συμφέρων γάμος με πλούσια και όμορφη κληρονόμο, την απέρριψε επειδή θεωρούσε ότι η αποστολή του και η αγάπη του για την ελευθερία και την παιδεία ήταν σημαντικότερες.«Ο έρως της ελευθερίας» τον έκανε να περιφρονήσει «πάσης λογής άλλους έρωτας».
Αυτά λένε οι μελετητές του και ο ίδιος.
Να, όμως, που ο Δ. Γρ. Κ. (Δημήτριος Γρηγορίου Καμπούρογλου), μας αποκαλύπτει έναν κρυφό έρωτα του "σιορ Διαμαντή", που δεν κατέληξε σε γάμο επειδή η νεαρά ήταν άρρωστη και πέθανε και τον άφησε απαρηγόρητο.
Στο περιοδικό Εβδομάς (31/1/1887), αναφέρεται σε σειρά επιστολών "προς τον εν Σμύρνη Ευστάθιον Θωμάν εξ Αμστελοδάμου υπό Σταμάτη τινός", τις οποίες κάποιος φίλος του απέστειλε στον ΔΚ, υπάρχουν οι πληροφορίες για τον ερωτευμένο Κοραή.
"Εν ανεκδότοις επιστολαίς του, απευθυνομέναις προς τον εν Σμύρνη Ευστάθιον Θωμάν εξ Αμστελοδάμου υπό Σταμάτη τινός, ας σεβαστός φίλος ευηρεστήθη να μοι δωρήση, περιέχονται άπειροι πληροφορίαι, διαφωτίζουσαι τον ιδιωτικόν βίον του Κοpαή.
Εν αυταίς, συν τοις άλλοις, ανακαλύπτομεν και τον έρωτά του.
Τινάς περί αυτού ειδήσεις παραθέτομεν, όπως ευρίσκονται εν μια επιστολή, διότι και η αφέλεια του διηγουμένου δύναται να επαυξήση το ενδιαφέρον του αναγνώστου.
«Δια την Σμύρνην προς τον ευγενέστατον αυθέντην σιορ Ευστάθιον Θωμά.
1773 Απριλίου 22 Αμστερδαμ.
23 του απερασμένου σας έγραψα πάλι δια τον σιορ Διαμαντή και σας βεβαιόνω τα προγεγραμμένα δια την αγαπητική του. Σας έγραφα πως ήτο άρρωστη η οποία απέθανε και η αυθεντία του, αντίς να το χαρή, έκλαιγεν απαρηγόρητα. Ο Θεός τον ελυπήθηκε τόσον την αυθεντία του ωσάν και τους γονείς του. Ειδέ, αν εζούσεν, είχεν απόφασι δια να την παντρευτή και σας αφίνω να στοχασθήτε τι κακό ήθελε να του γίνη εις όλην του την ζωήν ήθελε να βασανίζεται απαρηγόρητα. Από ένα τιμημένο υποκείμενο άκουσα πως εις τον Τόμινο, οπού εκατηχίζονταν η αγαπητική του, εκατηχίζονταν και μία φιλινάδα της, της οποίας της έλεγεν τα μυστικά της και της είπεν πως έχει να παντρευτή με τον σιορ Διαμαντή, και πως έχει να γίνη καλβίνος και άλλα πολλά... "
Εάν αι εν τη άνω επιστολή και εν άλλαις αναγραφόμεναι πληροφορίας του αγαθού σιορ Σταμάτη δεν είνε υπερβολικαί, ο θάνατος της κόρης δύναται να θεωρηθή εθνικόν ευτύχημα.
Δ. Γρ.