Χαττάς στο Αιγαίον;

Λάρκος Λάρκου 25 Αυγ 2026

Εσχάτως κυκλοφορεί το ερώτημα. Θα συμβεί κανένας χαττάς στο Αιγαίον; Τα εξαγγελθέντα θαλάσσια πάρκα τυγχάνουν αμοιβαίας αμφισβήτησης, οι τόνοι ανεβαίνουν, εκλογικοί σχεδιασμοί συγκροτούνται
• Σε κανονικές χώρες το ζήτημα θα ήταν στην αποκλειστική αρμοδιότητα των ειδικών (νομικοί, διεθνολόγοι, εμπειρογνώμενες για το δίκαιο της θάλασσας κλπ), λύσεις με βάση το διεθνές και θαλάσσιο δίκαιο με σεβασμό στις πρακτικές που έχουν καθιερώσει τα ΗΕ- ΔΔ Χάγης. Οι ειδικοί ενημερώνουν την κοινή γνώμη και εκείνη έχει μιαν καλή γνώση των θεμάτων, τα παραδείγματα (Ιταλία, Μάλτα, Λιβύη, Ελλάδα-Ιταλία), βοηθούν.
• Στην Ελλάδα την ατζέντα την θέτουν οι καναλάρχες, αυτοί αποφασίζουν πόσοι απόστρατοι θα παρελάσουν στα μεσημεριανάδικα. Δεν ήταν όμως, όλα, πάντοτε, έτσι. Πίσω στο 2002: «Οι κ. Σκοπελίτης και Ζιγιάλ συναντήθηκαν αθροιστικά 22 φορές στο πλαίσιο των διερευνητικών, με εναρκτήρια ημερομηνία τη 12η Μαρτίου 2002. Αντικείμενο ήταν ο καθορισμός Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο. Η Ελλάδα τασσόταν υπέρ μιας κλιμακωτής επέκτασης (6, 8, 9 και 12), ώστε να μην εμποδίζεται η διεθνής ναυσιπλοΐα, ενώ η τουρκική πλευρά είχε μια διαφορετική ερμηνεία, καθώς εξέφραζε ενστάσεις για την κλιμακωτή επέκταση, τασσόμενη αλλού υπέρ των 6 και αλλού υπέρ των 12 ν.μ. Σε περίπτωση συμφωνίας, αναλόγως θα προσαρμοζόταν και ο Εναέριος Χώρος (ως γνωστόν η Ελλάδα έχει παντού εναέριο χώρο 10 ν.μ.). Παρά τις διαφορές που υπήρχαν, το 2003 είχε διαμορφωθεί μια εικόνα πιθανής συμφωνίας, ώστε να κλείσει για τα Χωρικά Ύδατα, αλλά και να γίνει από κοινού προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για την Υφαλοκρηπίδα. Όπως υπολογίζουν πηγές με γνώση των συζητήσεων, η Ελλάδα από περίπου 40% του Αιγαίου το οποίο υπάγεται στην εθνική επικράτεια (Χωρικά Ύδατα), θα πήγαινε περίπου στο 60%, με την Τουρκία να κινείται, αντιστοίχως, από το περίπου 6% στο 8%-9%. Η υπόλοιπη έκταση θα αποτελούσε τα Διεθνή Ύδατα» (Πηγή: «Οι συζητήσεις με την Άγκυρα από το 2002». «Καθημερινή», 16/6/19)
• Επίσης: «Μια... ανάσα από τη σύνταξη συνυποσχετικού για παραπομπή του θέματος της Υφαλοκρηπίδας στη Χάγη βρέθηκαν Ελλάδα και Τουρκία στα τέλη του 2003, επί κυβερνήσεως Κώστα Σημίτη. Συμφωνήθηκε η φόρμουλα της «επιλεκτικής επέκτασης των Χωρικών της Υδάτων. Αλλού, δηλαδή, θα ήταν 6 μίλια, αλλού 8, αλλού 10, αλλού 12. Ο εθνικός εναέριος χώρος θα διαμορφωνόταν αντιστοίχως». (πηγή: «Τα Νεα», 3/6/06)
• Αλ. Ηρακλείδης, ομότιμος καθηγητής του Παντείου, τρεις παρατηρήσεις/ΕτΣ, 28/3/26
1. «Η ατυχής à la carte ελληνική θέση, της μίας μόνο διαφοράς κάνει μεγάλη ζημία: (α) αποπροσανατολίζει το ελληνικό κοινό (που δεν γνωρίζει διεθνές δίκαιο), με αποτέλεσμα να έχει υπέρμετρες και ανέφικτες προσδοκίες, καθιστώντας έτσι την ειρηνική επίλυση και τον τελικό συμβιβασμό άπιαστο όνειρο, με κυρίως τον φόβο του πολιτικού κόστους να καθορίζει την ελληνική στάση στο Αιγαίο και (β) οδηγεί την Τουρκία στο να σκληραίνει τη στάση της στις περισσότερες διαφορές του Αιγαίου»
2. «Η Ελλάδα δεν δύναται μονομερώς να καθορίσει την ΑΟΖ της αρεσκείας της, αυτό μπορεί να συμβεί μόνο όταν η απόσταση μεταξύ των δύο ηπειρωτικών εδαφών δύο χωρών υπερβαίνει τα 400 μίλια. Αλλιώς θα πρέπει να υπάρξει οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών, όπως μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας»
3. «Η κυρίαρχη ελληνική θέση στα ζητήματα, βλάπτει τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα και οδηγεί την Ελλάδα σε ατραπούς που θολώνουν τη σκέψη και οδηγούν σε επιζήμια αδιέξοδα»
Σύνοψη: η «Κυπροποίηση» του Αιγαιακού (Κ. Καραμανλής, 2004 και μετά, το ΠΑΣΟΚ αλλού) συναντά τον πιο ακριβή ορισμό της: «οδηγεί σε επιζήμια αδιέξοδα»