Πέρασαν ήδη 15 ολόκληρα χρόνια από το θάνατο του ιστορικού ηγέτη της Αριστεράς Λεωνίδα Κύρκου. Με βαθιά συγκίνηση τον είχαμε τότε αποχαιρετίσει όχι μόνο οι φίλοι και συναγωνιστές του στη μακρά και πολυκύμαντη πολιτική του διαδρομή, αλλά με βαθύτατο σεβασμό εκπρόσωποι από όλο το πολιτικό φάσμα της χώρας. Δεν ήταν καθόλου τυχαίο.
Πόσες και πόσες φορές έχω αναρωτηθεί τα χρόνια που πέρασαν χωρίς τον Λεωνίδα, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της παρουσίας μου στη Βουλή, ως βουλευτής και Αντιπρόεδρος (2012-2019), τι θα σκεφτόταν, ποιες θα ήταν οι εκτιμήσεις του, τι θα έλεγε, τι θα έγραφε, τι θα συμβούλευε για τα μεγάλα θέματα που κυριάρχησαν εκείνον τον καιρό στη χώρα και την κοινωνία. Πώς θα αντιμετώπιζε την οικονομική κρίση της χώρας και των θεσμών της, την κρίση προσανατολισμού της στο διεθνή χώρο, τη συγκυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, της «πρώτης φοράς Αριστερά», με ένα ακροδεξιό, λαϊκίστικο κόμμα (2015-2019). Πώς θα σχολίαζε τις δραματικές στιγμές που πέρασε η χώρα.
O ίδιος άφησε ένα ιδιόχειρο Σημείωμα για να διαβαστεί ως επικήδειος, ως ύστατος αποχαιρετισμός. Πυκνό πολιτικών νοημάτων, ταπεινό και λιτό, όταν η ορφανή φυσαρμόνικά του έπαιζε το τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη «Δρόμοι Παλιοί» που τόσο αγαπούσε. Όταν ένα βιολί έπαιζε την “Ωδή στη Χαρά” από την Ενάτη Συμφωνία του Μπετόβεν κι ένα Άγημα απέδωσε τιμές. Αποτελεί μεν την Πολιτική του Διαθήκη, αλλά, φυσικά, δεν εξαντλεί τον πλούτο, το βάθος της πολιτικής του σκέψης. Δεν απεικονίζει το συνταρακτικό πολιτικό του βίο, την ευρύτερη πολιτική και ηθική απήχηση και παρακαταθήκη του πολιτικού του λόγου.
Το παραθέτω ολόκληρο και αυτούσιο.
«Φεύγω. Ζήσαμε – η γενιά μου – μια συναρπαστική περιπέτεια, γνώρισα από κοντά τη φτώχεια, τους κατατρεγμούς, τη φρίκη. Αλλά σε διαλείμματα και τη χαρά. Και έβαλα το λιθαράκι μου στον αγώνα για το φως, το δίκαιο και την ανθρωπιά. Ένιωσα συντετριμμένος όταν έσβησε το κόκκινο αστέρι στην κορυφή του Κρεμλίνου βουτηγμένο στη βία, στο ψέμα και στη ντροπή. Άλλα πίστεψαν οι άνθρωποι, άλλα λάλησαν οι προφήτες. Όπως άλλος ήταν ο σοσιαλισμός για τον οποίο αγωνιστήκαμε και γι’ αυτόν τον σοσιαλισμό, με δημοκρατία, ελευθερία και σεβασμό στον κάθε άνθρωπο να συνεχίσετε τον αγώνα, γιατί δεν έχει άλλη λύση ο κόσμος. Φεύγω, σας χαιρετώ όλους, και εσάς που πορευτήκαμε μαζί και εσάς τους άλλους της κάθε φορά αντίπερα όχθης, και έχω μόνο ένα να σας πω: σύγκρουση ιδεών, όχι βία και μισαλλοδοξία, δεν οδηγούν πουθενά, γεια σας».
Η καθαρή του σκέψη, η αδογμάτιστη κρίση του, η βαθιά του πίστη στην ουσιαστική και κόσμια πολιτική αντιπαράθεση, η άρνησή του στην πολιτική βία, η βαθιά του προσήλωση στους δημοκρατικούς θεσμούς της φιλελεύθερης δημοκρατίας, ο γνήσιος ευρωπαϊσμός του. Κι ακόμα η συνεχής επίμονη προτροπή του για την συγκρότηση και αναγέννηση της μεγάλης «Δημοκρατικής Παράταξης» μέσα από την συνάντηση της σύγχρονης Αριστεράς, όπως αυτός την καθόριζε, με τις προοδευτικές σοσιαλδημοκρατικές, «κεντροαριστερές» και κεντρώες δυνάμεις, διαμόρφωσαν πολιτικά όσους περπατήσαμε κοντά του και όσους συνεχίσαμε να τιμούμε με σεβασμό τη μνήμη του όχι μόνο στα λόγια αλλά στην πολιτική μας πράξη.
Μπορεί κανείς άνετα να αντιπαραθέσει το πιστεύω του Κύρκου με την εξέλιξη μιας ψευδεπίγραφης, κίβδηλης «Ανανεωτικής Αριστεράς». Όχι, βέβαια, αυτής του Δρακόπουλου, του Παπαγιαννάκη, του Γιάνναρου κι όσων προσπαθήσαμε να συνεχίσουμε το έργο του, να δράσουμε πολιτικά με βάση την πολιτική του παρακαταθήκη, τις αξίες και τις αρχές του το όραμά του για τη χώρα. Αλλά εκείνης που σφετερίστηκε μια παράδοση που δεν της ανήκει και δεν είχε καμιά σχέση με την ιδεολογία και πολιτική της πράξη και πρακτική της «Ανανεωτικής Αριστεράς» του Κύρκου. Αντι-δημοκρατικής, λαϊκίστικής, αντι-ευρωπαϊκής, αντι-μεταρρυθμιστικής, ρωσόφιλης, αντισημιτικής, υπέρ της πολιτικής βίας, με εμφυλιοπολεμικό και διχαστικό πολιτικό λόγο («ή τους τελειώνουμε ή μας τελειώνουν»), συχνά αλαζονικής και χυδαίας. Μάλιστα, ωθήθηκε στην κυβέρνηση σε έκτακτες συνθήκες βαθύτατης οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής κρίσης, συγκυβέρνησε με ένα ακροδεξιό λαϊκίστικό κόμμα, οδήγησε αφρόνως τη χώρα στο χείλος της αβύσσου.
Ο Λεωνίδας δεν είχε καμιά σχέση με μια τέτοια «Αριστερά». Συχνά, μάλιστα, εκδήλωνε την απέχθειά του.
Γι’ αυτό δέχτηκε απίστευτες, αλλά αναμενόμενες, ύβρεις και προπηλακισμούς όχι μόνο από το ΚΚΕ αλλά και υποτιθέμενους συνοδοιπόρους του, της «Ανανεωτικής Αριστεράς». Δε δίστασαν να τον στιγματίσουν. «Είμαι ένα πρόσωπο που αγαπήθηκε πάρα πολύ αλλά την ίδια στιγμή μισήθηκε όσο λίγοι από τους παλιούς συντρόφους, το ΠΑΣΟΚ, τη Δεξιά είχε ο ίδιος πει (8/6/1992).
Ο Περισσός τον χαρακτήρισε «μεταλλαγμένο κομμουνιστή της ψευτοανανέωσης…φορέα της ταξικής λαϊκής υποταγής και υποστηρικτή των στρατηγικών επιλογών και συμφερόντων της πλουτοκρατίας». Ο Τσίπρας, ο εκλεκτός πληθώρας επιχειρηματικών και μιντιακών κέντρων ισχύος, τον επέκρινε διότι παραβρέθηκε σε γεύμα με επιχειρηματίες!! Για να μην αναφερθώ σε άλλες χυδαιότητες. Έξεστι Κλαζομενίοις ασχημονείν.
Δεν δικαιώθηκαν βεβαίως οι αγώνες του. Η πολιτική και η κοινωνία κινήθηκαν με διαφορετικό τρόπο, σε διαφορετικές κατευθύνσεις από αυτές που εκείνες προσδοκούσε και για τις οποίες αγωνιζόταν με πάθος.
«Έχασα τη μάχη μέσα στο κόμμα μου ….» κι ακόμα «…ευτυχώς δε νίκησε η επανάστασή μας», είχε πει ο ίδιος καταλήγοντας σε συνέντευξή του προς τον Αλέξη Παπαχελά που μεταδόθηκε, κατόπιν δικής του επιθυμίας, μετά θάνατο στη τηλεόραση του ΣΚΑΪ και στην Εκπομπή Νέοι Φάκελοι (21/5/2012).
Καλύτερη καταγραφή αυτής της αδικαίωτης πορείας του δεν θα μπορούσε να υπάρξει από το εκπληκτικό σκίτσο του εξαίρετου Δημήτρη Χατζόπουλου το δημοσιευμένο την ημέρα της κηδείας του Λεωνίδα. Παρατίθεται στην αρχή του Σημειώματος αυτού.
Πάντως άφησε σε όλους όσοι τον άκουγαν ή δεν τον άκουγαν, τον θησαυρό του πολιτικού του ήθους.
Να ισχύει άραγε αυτό που του είχε πει, όπως διηγείται ο ίδιος, πριν από αρκετά χρόνια σε μια κατ’ ιδίαν συνομιλία τους ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ιδρυτής της ΝΔ Κωνσταντίνος Καραμανλής: «Κύρκο, θα αποτύχεις. Είσαι σε λάθος τόπο, σε λάθος χρόνο και σε λάθος κόμμα».
Δεν αποκλείεται να είχε δίκαιο. Ωστόσο, πιστεύω ακράδαντα ότι η χώρα είχε και εξακολουθεί, ιδιαίτερα σήμερα, να έχει ανάγκη από μια Αριστερά του Κύρκου. Η απουσία της οδήγησε σε ανείπωτες συμφορές τη χώρα από τους σφετεριστές, κίβδηλους και επικίνδυνους για τη χώρα αριστερούς «Ανανεωτές».
Είχα προειδοποιήσει στη Βουλή, στις 27/6/2015, στη συζήτηση για την απάτη του Δημοψηφίσματος, τονίζοντας επί λέξει «και μην ξεχνάτε πόσο λεπτή είναι η γραμμή που χωρίζει το «πρώτη φορά Αριστερά» με το εφιαλτικό «ποτέ ξανά Αριστερά». Ήταν μια εκτίμηση.
Παρατηρούμε σήμερα, μετά από 10 χρόνια, το οικτρό και ιλαροτραγικό θέαμα των αυτόκλητων ιδιοκτητών κάποιου ανύπαρκτου «ηθικού πλεονεκτήματος», της αυτο-διάλυσης, απαξίωσης και πλήρους αυτο-εξευτελισμού της «ριζοσπαστικής αριστεράς» του ΣΥΡΙΖΑ και του Τσίπρα. Θέρισαν ό,τι έσπειραν. Νέμεσις.
Δεν έγινε δυνατό μια Αριστερά στην πολιτική και αξιακή παράδοση του Κύρκου να αποτυπωθεί σε αξιόλογη πολιτική και εκλογική δύναμη. Είναι μια άλλη συζήτηση. Έχει αφήσει, όμως, μια ισχυρή πολιτική και ηθική παρακαταθήκη στην οποία συγκεκριμένοι βάλαμε το δικό μας λιθαράκι.
Κλείνω το Σημείωμα αυτό επαναλαμβάνοντας την φράση του Γιάννη Βούλγαρη όταν τιμήσαμε εν ζωή οι φίλοι του τον Λεωνίδα, σε μια μεγάλη εκδήλωση:
«Λεωνίδα είμαστε τυχεροί που βρεθήκαμε στο δρόμο σου».
Φυλάω τη φυσαρμόνικά του Λεωνίδα που μου δώρισε πριν πεθάνει ως κόρη οφθαλμού, ως πολιτικό κειμήλιο ανεκτίμητης αξίας.
ΥΓ: Εμπιστοσύνη και αμφισβήτηση: Έχω πει στο παρελθόν ότι «έχω δυο χαρακτηριστικά που, καθώς δεν μπορούσα να απαλλαγώ από αυτά, τα αναβάθμισα σε ηθικές αρχές. Την εμπιστοσύνη στους ανθρώπους και την αμφισβήτηση των βεβαιοτήτων. Και τα δυο αποδείχθηκαν μειονεκτήματα στην πολιτική μου διαδρομή. Αλλά επιμένω». Κάποια επίκτητη σχέση είχαν αυτά με τον Λεωνίδα.
*Ο Σπύρος Λυκούδης διετέλεσε βουλευτής και Αντιπρόεδρος της Βουλής. Ως ιστορικό στέλεχος της Ανανεωτικής Αριστεράς και επικεφαλής της Πολιτικής Κίνησης ΜΕΤΑρρυθμιστές της Αριστεράς για τη Δημοκρατία και την Ανάπτυξη, την οποία είχε ο ίδιος συγκροτήσει τον Οκτώβριο το 2014, όταν αποχώρησε αππό τη θέση του Γενικού Γραμματέα της Δημοκρατικής Αριστεράς (ΔΗΜ.ΑΡ) μαζί με άλλα στελέχη και μέλη του κόμματος, συνεργάστηκε εκλογικά και πολιτικά με το νεότευκτο κόμμα Το Ποτάμι του Σταύρου Θεοδωράκη. Στις βουλευτικές εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015 εξελέγη πρώτος βουλευτής του κόμματος στην Α΄ Αθηνών. Στη συνέχεια εξελέγη Αντιπρόεδρος της Βουλής με 210 ψήφους. Επανεξελέγη βουλευτής στις εκλογές στις 20/9/2015 και εξελέγη εκ νέου Αντιπρόεδρος της Βουλής. Μολονότι δεν πολιτεύτηκε μετά το 2019 διατήρησε ακέραιο το ενδιαφέρον του και τη συμμετοχή του και τις δημόσιες παρεμβάσεις του ως ενεργός και υπεύθυνος πολίτης στα πολιτικά δρώμενα της χώρας.
Πηγή: liberal.gr