Η Gloria Steinem υπήρξε πολύ περισσότερο από μια εμβληματική μορφή του παγκόσμιου φεμινιστικού κινήματος.
Υπήρξε δημοσιογράφος, διανοούμενη, ακτιβίστρια και, κυρίως, αρχιτέκτονας μιας νέας κοινωνικής συνείδησης. Μετέτρεψε όσα θεωρούνταν «προσωπικές δυσκολίες» των γυναικών σε δημόσια ζητήματα ισότητας, δικαιοσύνης και δημοκρατίας. Σήμερα, η παρακαταθήκη της παραμένει επιτακτικά επίκαιρη. Η ισότητα δεν έχει ολοκληρωθεί και κανένα δικαίωμα δεν μπορεί να θεωρείται οριστικά κατοχυρωμένο. Οφείλουμε, επομένως, να μετατρέπουμε κάθε προσωπική επιτυχία σε συλλογική ευκαιρία, κάθε κατάκτηση σε θεσμό και κάθε προνόμιο σε ευθύνη.
Γιατί η πρόοδος αποκτά πραγματικό νόημα μόνο όταν δεν αφορά λίγες εξαιρετικές γυναίκες, αλλά διαμορφώνει ισότιμες δυνατότητες για όλες, σε κάθε γενιά και κοινωνία ανεξαιρέτως. Η ανισότητα στην εργασία, στην εκπαίδευση, στις αμοιβές, στην πολιτική εκπροσώπηση και στην αυτοδιάθεση παρουσιαζόταν συχνά ως σειρά προσωπικών ατυχιών.
Η Steinem ανέδειξε ότι επρόκειτο για εκφάνσεις μιας βαθύτερης δομικής ανισορροπίας ισχύος. Συνδέοντας την προσωπική μαρτυρία με τη θεσμική ανάλυση, κατέστησε το αθέατο πολιτικά αδιαμφισβήτητο. Έτσι, η ενδοοικογενειακή βία, η μισθολογική ανισότητα, η αναπαραγωγική ελευθερία και η πολιτική αυτενέργεια των γυναικών μετακινήθηκαν από το περιθώριο στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης.
Το Ms. έγινε χώρος αναγνώρισης όπου οι γυναίκες διαπίστωναν ότι όσα βίωναν ιδιωτικά δεν ήταν μεμονωμένες εμπειρίες, αλλά κοινές κοινωνικές συνθήκες. Η δημοσιοποίηση, ωστόσο, δεν αρκούσε. Η Steinem γνώριζε ότι οι ιδέες αποκτούν διάρκεια μόνο όταν αποκτούν θεσμική υπόσταση. Γι’ αυτό συνέβαλε στη δημιουργία οργανισμών όπως το National Women’s Political Caucus, το Ms. Foundation for Women και το Women’s Media Center. Οι φορείς αυτοί υποστήριξαν γυναίκες που διεκδικούσαν δημόσια αξιώματα, χρηματοδότησαν κινήματα, αμφισβήτησαν τη συστηματική αποσιώπηση των γυναικείων φωνών και δημιούργησαν διαδρομές προς τη δημόσια ζωή. Γνώριζε ότι μια εξαιρετική γυναίκα μπορεί να επιτύχει ακόμη και μέσα σε ένα άνισο σύστημα. Η πραγματική ισότητα, όμως, αρχίζει όταν οι γυναίκες δεν χρειάζεται πλέον να είναι εξαιρετικές για να συμμετέχουν, να εξελίσσονται και να ηγούνται.
Παρότι έγινε το πλέον αναγνωρίσιμο πρόσωπο του αμερικανικού φεμινισμού, η μέθοδός της παρέμεινε συμμετοχική. Η Nancy Pelosi την αποκάλεσε ατρόμητη πρωτοπόρο που μεταμόρφωσε τον αγώνα για ισότητα και ενέπνευσε γενιές γυναικών να αναγνωρίσουν τη δύναμή τους.
Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Zohran Mamdani έγραψε ότι η Steinem δίδαξε στην Αμερική πως ο σεξισμός δεν είναι μια αναπόδραστη πραγματικότητα, αλλά σύμπτωμα ενός συστήματος που μπορεί να αλλάξει. Ανέδειξε έτσι τον πυρήνα της σκέψης της ότι η πρόοδος έρχεται όταν οι πολίτες οργανώνονται, οικοδομούν συλλογική δύναμη και αρνούνται να αποδεχθούν την ανισότητα ως αναπόφευκτη.
Ο Barack Obama ήδη από το 2013, όταν της απένειμε το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας, την είχε επαινέσει για την εξαιρετική ικανότητά της να εντοπίζει όσα η κοινωνία είχε μάθει να θεωρεί φυσιολογικά.
Οι τοποθετήσεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία καθώς επιβεβαιώνουν ότι η ισότητα των γυναικών δεν είναι μια στενά «γυναικεία υπόθεση», αλλά λυδία λίθος της δημοκρατικής ωριμότητας κάθε κοινωνίας.
Η αλληλεγγύη των ανδρών προς αυτόν τον αγώνα δεν αποτελεί πράξη αβροφροσύνης αλλά θεσμική ευθύνη και απαραίτητη προϋπόθεση συλλογικής προόδου.