Τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο παράγονται επικίνδυνες ανισορροπίες, οι οποίες διαμορφώνουν συνθήκες χωρίς λειτουργική και βιώσιμη προοπτική όχι μόνο για τον άνθρωπο αλλά και για το φυσικό περιβάλλον, χωρίς να συνειδητοποιείται τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο η πολύ αρνητική δυναμική της εξέλιξης, που δρομολογείται, ούτε να αντιμετωπίζονται τα γενεσιουργά τους αίτια, τα οποία έχουν σχέση με την ακολουθούμενη πορεία.
Η βιωνόμενη πραγματικότητα είναι αποκαλυπτική. Για παράδειγμα οι πολεμικές συνθήκες, που έχουν διαμορφωθεί μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και του Ιράν και οι επιπτώσεις στα Στενά του Ορμούζ και στην διακίνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχουν συμβάλλει στην αύξηση των τιμών, που πληρώνουν οι πολίτες για την κάλυψη των ενεργειακών τους αναγκών σε παγκόσμιο επίπεδο.
Και ενώ οι καταναλωτές επιβαρύνονται με πολύ οδυνηρές οικονομικές επιπτώσεις, οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες καταγράφουν τεράστια κέρδη. Σύμφωνα με στοιχεία από το γερμανικό Tagesschau (4.8.2026) η BP αύξησε τα καθαρά κέρδη της στα 5,7 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Shell τριπλασίασε τα κέρδη της σε 10,8 δισεκατομμύρια δολάρια. Η ExxonMobil διπλασίασε τα κέρδη της σε 14,5 δισεκατομμύρια δολάρια και η Chevron πενταπλασίασε τα κέρδη της σε 12,1 δισεκατομμύρια δολάρια.
Με αυτά τα δεδομένα είναι ακατανόητο να λαμβάνονται μέτρα από τις κυβερνήσεις για την στήριξη των πολιτών καταναλωτών, τα οποία παρέχουν μικρή οικονομική βοήθεια, ενώ τα χρήματα προέρχονται από τον κρατικό προϋπολογισμό, δηλαδή από τους φόρους, που πληρώνουν οι πολίτες, αλλά δεν επιβάλλονται ειδικοί φόροι στις πετρελαϊκές εταιρείες, οι οποίες κερδοσκοπούν. Με αυτή την πολιτική οπτική όμως διευρύνονται οι κοινωνικές ανισότητες και συρρικνώνεται η κοινωνική συνοχή.
Παράλληλα η κλιματική αλλαγή με τα ακραία καιρικά φαινόμενα βιώνεται όλο και πιο έντονα με πολύ επικίνδυνες επιπτώσεις. Το World Economic Forum στο Davos σε πρόσφατη έκθεση του προειδοποιεί, ότι τα επόμενα 10 χρόνια τα ακραία καιρικά φαινόμενα θα προκαλέσουν πολύ μεγαλύτερους κινδύνους, όπως είναι η καταστροφή της βιοποικιλότητας, η κατάρρευση οικοσυστημάτων και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας.
Επισημαίνει δε, ότι το κόστος θα είναι υψηλότερο ακόμη και από αυτό, που προκαλούν πολεμικές συγκρούσεις ή γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις. Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής έχει χαμηλότερο κόστος (Tagesschau, 23.7.2026). Αυτό γίνεται ακόμη πιο εμφανές, αν συνυπολογισθούν και οι θάνατοι, που προκαλούνται από τις επιπτώσεις της, όπως είναι οι καύσωνες. Για παράδειγμα στην Γερμανία από τον Ιανουάριο μέχρι τα μέσα Αυγούστου 2026 καταγράφηκαν 14.000 θάνατοι λόγω των καυσώνων και στην Ισπανία σχεδόν 4.500.
Και όμως η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής συνεχίζει να επενδύει στην εξόρυξη ορυκτών καυσίμων, όπως 900 εκατομμύρια δολάρια για την εξόρυξη υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Louisiana, ενώ παράλληλα αναγκάζει την γερμανική εταιρεία RWE να αποσυρθεί από όλα τα έργα αιολικής ενέργειας ανοικτά των ακτών αυτής της χώρας και καταβάλλει 1,22 δισεκατομμύρια δολάρια στην RWE ως αποζημίωση. Σε αυτή την περίπτωση όχι μόνο δεν αντιμετωπίζονται τα γενεσιουργά αίτια της μεγάλης και επικίνδυνης ανισορροπίας της κλιματικής αλλαγής, αλλά διευρύνονται ακόμη περισσότερο.
Οι προειδοποιήσεις του World Economic Forum επιβεβαιώνονται σε παγκόσμιο επίπεδο. Για παράδειγμα η Γερμανική Ένωση Αγροτών αναμένει σημαντικές απώλειες καλλιεργειών το 2026 λόγω της ξηρασίας, η οποία πλήττει το σιτάρι, τις πατάτες και τα ζαχαρότευτλα. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Αγροτών Joachim Rukwied η ξηρασία «στα νότια τμήματα της Γερμανίας θα μπορούσε να επιφέρει ολική απώλεια αποδόσεων των καλλιεργειών». Ανάλογα προβλήματα πλήττουν και τους αγρότες στην Ελλάδα.
Οι ανισορροπίες γίνονται ορατές σε περισσότερους τομείς, χωρίς βέβαια να αντιμετωπίζονται τα γενεσιουργά τους αίτια. Η Ρουμανία έθεσε εκτός λειτουργίας το μοναδικό εργοστάσιο παραγωγής πυρηνικής ενέργειας, που έχει, λόγω της μείωσης του νερού στον Δούναβη, το οποίο κάλυπτε το 1/5 της παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος.
Από το ένα μέρος είναι θετικό, ότι δεν παράγονται τώρα πυρηνικά απόβλητα, από το άλλο μέρος όμως δεν θα καλύπτονται οι ανάγκες ενός σημαντικού ποσοστού του πληθυσμού λόγω της ανεπάρκειας του πολιτικού συστήματος ως προς την οικοδόμηση λειτουργικών και βιώσιμων συνθηκών στην προοπτική του χρόνου με την ριζική αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων της κλιματικής αλλαγής, που διαμορφώνουν συνθήκες ξηρασίας.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η προειδοποίηση της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης Greenpeace, ότι στο Oman λόγω ενός κατεστραμμένου δεξαμενόπλοιου θα μπορούσε να προκληθεί περιβαλλοντική καταστροφή λόγω της μόλυνσης από το πετρέλαιο στη θάλασσα, η οποία εκτείνεται σε 1.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ενώ περίπου μια εβδομάδα πιο πριν ήταν 600 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Τα εμπλεκόμενα κράτη στην γεωπολιτική κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν αντιδρούν, αλλά συνεχίζουν να απειλούν με περισσότερα τέτοιου είδους περιστατικά στο μέλλον.
Γενικότερα το πολιτικό σύστημα ως εκφραστής της κοινωνικής πλειοψηφίας στο επίπεδο διακυβέρνησης δεν αντιμετωπίζει λειτουργικά και με βιώσιμη προοπτική τις παραγόμενες ανισορροπίες με την άρση των γενεσιουργών τους αιτίων, ενώ οι πολίτες λειτουργούν ως θεατές και όχι ως ατομικά και συλλογικά υποκείμενα, τα οποία διαλέγονται τόσο με το πολιτικό σύστημα όσο και με τους πολίτες στις τοπικές κοινωνίες για την ανάδειξη του κοινωνικού και του ανθρώπινου συμφέροντος.
Για παράδειγμα σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για την φτώχεια στην Ευρωπαϊκή Ένωση το υψηλότερο ποσοστό πολιτών, που απειλούνται από την φτώχεια, καταγράφεται στην Βουλγαρία με 29% και ακολουθούν η Ελλάδα με 27,5% και η Ρουμανία με 27,4%. Σύμφωνα δε με έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος το 24,2% των νέων ηλικίας 18 έως 24 ετών απειλείται από κίνδυνο φτώχειας. Είναι επίσης γνωστό, ότι η πλειοψηφία των νέων έως 30 ετών μένουν στους γονείς τους.
Αυτομάτως τίθεται το ερώτημα, εάν συνειδητοποιείται ιδιαιτέρως από το πολιτικό σύστημα, τι σημαίνουν αυτές οι συνθήκες για την κοινωνική συνοχή και την συνεχή μείωση του ελληνικού πληθυσμού. Ουσιαστικά ενισχύεται η διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και του δημογραφικού προβλήματος. Και όμως δεν κατατίθεται μακροπρόθεσμος σχεδιασμός για την πραγματοποίηση των αναγκαίων αλλαγών στο σύστημα κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας με στόχο την οικοδόμηση προοπτικής, ο οποίος έχει γίνει αντικείμενο συζήτησης με την κοινωνία πολιτών και διασφαλίζει την προώθηση και πραγμάτωση του κοινωνικού συμφέροντος με την στήριξη και των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων και όχι ως καταναλωτών πολιτικών μηνυμάτων με επικοινωνιακό φορτίο, που στοχεύει στην ενεργοποίηση φαντασιώσεων σε σχέση με το μέλλον.
Με αυτά τα δεδομένα τόσο στο πολιτικό όσο και στο κοινωνικό πεδίο η δυναμική της εξέλιξης θα οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερες και πιο επικίνδυνες ανισορροπίες, οι οποίες συνεχώς θα διευρύνονται. Παράλληλα δεν θα είναι εφικτή η επικοινωνιακή διαχείριση τους, διότι θα δρομολογηθούν κοινωνικές αναταράξεις, οι οποίες θα ενισχύονται και από την γενικότερη γεωπολιτική ρευστότητα. Και αυτό σημαίνει ακόμη μεγαλύτερη αποστασιοποίηση των πολιτών από την πολιτική και την δημοκρατική λειτουργία.