Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης συνοδεύτηκε από έναν εκτενή απολογισμό της κυβέρνησης για τις παρεμβάσεις στην Υγεία και παιδεία. Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν είναι πραγματικά. Εκατομμύρια πολίτες συμμετείχαν σε προληπτικές εξετάσεις, δεκάδες Κέντρα Υγείας αναβαθμίστηκαν, η τηλεϊατρική επεκτάθηκε, και χιλιάδες παιδιά έλαβαν υποστήριξη σε θέματα υγείας, διατροφής και ψυχικής ενδυνάμωσης.
Ωστόσο, η ουσία παραμένει. Η Ελλάδα αξιοποίησε το Ταμείο Ανάκαμψης (ΤΑ) για να βελτιώσει επιμέρους λειτουργίες, αλλά όχι για να μετασχηματίσει δομικά το σύστημα υγείας και παιδείας. Και αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα.
Τι έγινε-τι δεν έγινε
Υγεία: Πρόοδος στην πρόληψη, υστέρηση στις δομικές μεταρρυθμίσεις. Η Ελλάδα έκανε βήματα στην πρόληψη και στην ψηφιοποίηση. Όμως, το ΕΣΥ εξακολουθεί να υστερεί σε κρίσιμους δείκτες σε σχέση με την Ευρώπη: 
Δαπάνη υγείας ως % του ΑΕΠ, Ελλάδα: ~8% ΕΕ-27: ~10%, Γερμανία: ~12,8%. Η χώρα επενδύει κατά 20–30% λιγότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Αριθμός νοσηλευτών ανά 1.000 κατοίκους, Ελλάδα: 3,3, ΕΕ-27: 8,4, Φινλανδία: 15. Η Ελλάδα έχει τους λιγότερους νοσηλευτές στην Ευρώπη.
Αριθμός γενικών ιατρών / οικογενειακών γιατρών, Ελλάδα: <1 ανά 1.000 κατοίκους, Ολλανδία: 3,7, Πορτογαλία: 2,9. Η απουσία οικογενειακού γιατρού οδηγεί σε υπερφόρτωση νοσοκομείων.
Ψυχική υγεία ενηλίκων, Η Ελλάδα διαθέτει το χαμηλότερο ποσοστό κοινοτικών δομών ψυχικής υγείας στην ΕΕ.
Παρά τις παρεμβάσεις του ΤΑ, οι δομικές αδυναμίες παραμένουν, υποστελέχωση, γήρανση προσωπικού, ελλιπής πρωτοβάθμια φροντίδα, αργή ψηφιοποίηση νοσοκομείων, απουσία γηριατρικής φροντίδας.
Παιδεία: Ο μεγάλος απών του Ταμείου Ανάκαμψης. Η παιδεία δεν αποτέλεσε κεντρικό άξονα του ΤΑ, παρά το ότι η Ελλάδα υστερεί σημαντικά σε κρίσιμους δείκτες:
Επενδύσεις στην εκπαίδευση ως % του ΑΕΠ, Ελλάδα: 3,6%, ΕΕ-27: 4,8%, Δανία: 6,3%. Η χώρα επενδύει 25% λιγότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ψηφιακή ετοιμότητα σχολείων (EU Digital Education Index), Ελλάδα: 0,38, Εσθονία: 0,82, Φινλανδία: 0,79. Η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία τριάδα της ΕΕ.
Εργαστήρια STEM ανά σχολική μονάδα, Ελλάδα: <20%, Ολλανδία: >80%, Σιγκαπούρη: 100%. Η χώρα δεν έχει επενδύσει συστηματικά στις δεξιότητες του μέλλοντος. STEM-Science, Technology, Engineering, Mathematics-αποτελεί σήμερα τον πιο αξιόπιστο δείκτη για το αν ένα εκπαιδευτικό σύστημα προετοιμάζει τους μαθητές για την οικονομία του 2030. Και εδώ όπως φαίνεται η Ελλάδα υστερεί δραματικά σε σχέση με τις προηγμένες χώρες.
Κατάρτιση εκπαιδευτικών σε ψηφιακές δεξιότητες, Ελλάδα: 1 στους 5, Εσθονία: 4 στους 5, Ιρλανδία: 3 στους 4. 
Το Ταμείο Ανάκαμψης δεν αξιοποίησε τις δυνατότητές του για να καλύψει αυτά τα κενά.
Γιατί δεν έγιναν όσα έπρεπε; Πρώτον υπήρχαν Περιορισμοί του Ταμείου Ανάκαμψης καθώς το ΤΑ δεν χρηματοδοτεί μόνιμες προσλήψεις, λειτουργικά έξοδα ή γενικές κτιριακές ανακαινίσεις. Δεύτερον στη χώρα δυστυχώς υπάρχει διοικητική αδυναμία να σχεδιάσει και να υλοποιήσει μεγάλα έργα. Και τρίτον η κυβέρνηση επέλεξε να επενδύσει κυρίως στην ψηφιοποίηση και στην πρόληψη, όχι στις βαθιές μεταρρυθμίσεις.
Τι να επιδιώξομε να χρηματοδοτηθεί στο μέλλον από την ΕΕ
Καθώς Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανοίγει νέους χρηματοδοτικούς κύκλους (ESPA 2027–2034, InvestEU, Horizon Europe, EU4Health). Η Ελλάδα μπορεί, και πρέπει, να διεκδικήσει χρηματοδοτήσεις σε:
Υγεία. Για εθνικό δίκτυο γηριατρικής φροντίδας. Για πλήρης ψηφιοποίηση νοσοκομείων. Για ενίσχυση ψυχικής υγείας ενηλίκων. Για κέντρα αριστείας για ιατρική έρευνα. Για αναβάθμιση επειγόντων και διασύνδεση με τηλεϊατρική.
Παιδεία. Για πανεθνικό πρόγραμμα ψηφιακής εκπαίδευσης σε κάθε σχολείο. Για STEM εργαστήρια σε όλα τα σχολεία. Για νέο μοντέλο κατάρτισης και αξιολόγησης εκπαιδευτικών. Για ενίσχυση ειδικής αγωγής. Για προγράμματα μείωσης σχολικής διαρροής. Για κέντρα καινοτομίας σε πανεπιστήμια.
Πέραν των παραπάνω σε ένα αναλυτικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων που θα πρέπει να επιδιώξει η Ελλάδα να εφαρμόσει άμεσα για το μέλλον, είναι αναγκαίο να συμπεριλάβει ακόμη. Για την υγεία θεσμοθέτηση οικογενειακού γιατρού και gatekeeping. Εθνικό σχέδιο στελέχωσης με κίνητρα για νέους επιστήμονες και αναβάθμιση επειγόντων. Για την παιδεία σύνδεση πανεπιστημίων με την αγορά και την έρευνα και εθνικό πρόγραμμα για την παιδική φτώχεια. 
Η Ελλάδα δεν πρέπει να συμβιβαστεί με τη μετριότητα
Το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν μια ιστορική ευκαιρία. Κάποια πράγματα έγιναν, και έγιναν σωστά. Όμως, η Ελλάδα δεν αξιοποίησε πλήρως τις δυνατότητες που της δόθηκαν.
Η υγεία και η παιδεία δεν είναι απλώς δύο τομείς πολιτικής. Είναι οι δύο πυλώνες πάνω στους οποίους χτίζεται μια σύγχρονη, δίκαιη, παραγωγική και ευρωπαϊκή χώρα.
Αν θέλουμε μια Ελλάδα που να μην ακολουθεί τις εξελίξεις αλλά να τις δημιουργεί, τότε πρέπει να διεκδικήσουμε περισσότερα, να σχεδιάσουμε καλύτερα και να υλοποιήσουμε γρηγορότερα.
Η επόμενη δεκαετία δεν πρέπει να χαθεί. Η Ελλάδα μπορεί, και πρέπει να πετάξει μπροστά.

ΠΗΓΕΣ / ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 
Eurostat - Health & Education Indicators
OECD - Health System Reviews
WHO - Primary Health Care Reports
European Commission - Recovery and Resilience Facility
EU4Health Programme
European Digital Education Index
Υπουργείο Υγείας - Απολογισμός ΤΑ
Υπουργείο Παιδείας - Στρατηγικό Σχέδιο Ψηφιακού Μετασχηματισμού