Η αλλαγή παραγωγικού μοντέλου, από τριτογενή (υπηρεσίες) στη βιομηχανία (μεταποίηση, ενέργεια) την καινοτομία (ψηφιακά ,πράσινη μετάβαση) και τον αγροτικό τομέα (νέες καλλιέργειες), ακόμα και αν τεθεί σε πράξη ,είναι μια μακρόχρονη πορεία νέων επενδύσεων και αναδιαρθρώσεων επιχειρήσεων και υποστηρικτικής στοχευμενης κρατικής συνέργειας .Μια τέτοια προοπτική απαιτεί πολλαπλές διεργασίες για συνολική εθνική συνεγερση και συμφωνία ,και όχι απλή ,συχνά μη ανταποδοτική ενίσχυση των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων.
Ακόμα και έτσι όμως θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια προτεραιοποίηση σε χώρους και κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας και κοινωνικής ενίσχυσης περιφερειών αλλά και αξιοποίησης υψηλών δεξιοτήτων από εγχωρίους ανθρώπινους πόρους Αναμφίβολα η επιτυχημένη -πλην εύθραυστη -μακροοικονομική δημοσιονομική σταθερότητα ,η ψηφιοποιηση και η στροφή στην καινοτομία, προσφέρει ένα σημαντικό πλαίσιο στήριξής της επιχειρηματικότητας. Αυτό όμως δεν συγκροτεί μια επαρκη διαδικασία συνεργειών κράτους επιχειρήσεων, που σε ώριμες καπιταλιστικές χώρες (ΗΠΑ, Γερμανία Γαλλία, Μ. Βρετανία) εχει πολλαπλασιάσει τον δυναμισμό των οικονομίων και την παραγωγή πλούτου
Παραγωγή πλούτου ναι , αλλά ταυτόχρονα σχεδιασμός και ενεργοποίηση ενός πλεονάζοντος αλλά σχολαζοντος ανθρώπινου δυναμικού και αξιοποίηση του υπαρκτού, ανεκμετάλλευτου σε μεγάλο βαθμό, εθνικού θησαυρού. Η επένδυση των 2 περίπου δις της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας στην Τρίπολη δίνει ένα στίγμα μιας τέτοιας συνέργειας του επιχειρείν με το κράτος αλλά ταυτόχρονα κινητοποίησης και μετασχηματισμού μιας ολόκληρης περιοχής με πολλαπλά εμπλεκόμενα τοπικά μέτωπα (μεταφορές, υποδομές, τροφοδοσία, logistics, πανεπιστήμιο, και σε μια υποδειγματικά αναπτυξιακή αξιοποίηση πόρων ΤΑΑ
Σε συνέντευξη τύπου, επερώτηση, και εκτεταμένη έκθεση τεκμηρίωσης που παρουσίασε προ ημερών ο Π. Γερουλάνος γίνεται μια ολοκληρωμένη κριτική αποτίμηση του ΤΑΑ από μέρους του Πασοκ που αποδεικνύει ότι δυστυχώς δεν ακολουθήθηκε συνολικά ένας τέτοιος δρόμος. Τα βασικά πολιτικά επιχειρήματα αφορούν στην αδυναμία διαλόγου, την έλλειψη σχεδιου και στην ανικανότητα υλοποίησης. Πολύ σωστά ο Γερουλάνος μιλά για διαφορά κριτηρίων και προτεραιοτήτων αναλύοντας όλα τα παραπάνω και τα πραγματικά όχι ονομαστικά αποτελέσματα τους στην πραγματική κοινωνία και όχι μόνο στην μακροοικονομική βελτίωση. Είναι κατανοητό ότι ο μόνιμος βραχνάς της απορρόφησης αποσπά την προσοχή απ την προστιθέμενη αξία, απ την ειδοποιό διαφορά, απ την συμπερίληψη και ενίσχυση παράπλευρων ασθενών κλάδων λιανεμπορίου, μεταποίησης, καλύτερης τουριστικής αξιοποίησης κλπ. Αλλά είναι σημαντικό σε μια χώρα ασθενών θεσμών να σχεδιασθούν και να υλοποιηθούν μονοπάτια μνήμης (path dependence ) που αλλάζουν κουλτούρες, δημιουργούν νέες συμπεριφορές, αυτοματοποιούν εκσυγχρονιστικές καλές πρακτικές, απελευθερώνουν ή εισάγουν τοπικές καινοτομίες .
2 Είχε προτείνει το Πασοκ κάτι παράλογο; Η ύπαρξη αναπτυξιακού σαφούς σχεδιου για αλλαγή παραγωγικού μοντέλου δεν ήταν το βασικό μεταμνημονιακα εθνικό αίτημα; Δεν πρέπει να προκύπτει από συγκλίσεις και συναινέσεις, όχι μόνο πολιτικές αλλά και συμμετοχή του χώρου της εργασίας; Δεν είναι αναγκαία η αποδοχή θυσιών και συμβιβασμών από τοπικά παρωχημένες ομάδες συμφερόντων ώστε να δρομολογηθούν αναγκαίες κλαδικές αναδιαρθρώσεις; Είναι δυνατόν η ραχοκοκαλιά των Μικρομεσαίων να λείπει από τον προγραμματισμό και να προστίθεται μόλις στο τέλος ένα ποσό που περίσσεψε (1-1,7 δις) και διάφορα τεχνικά (φορολογικά κ.α.) κίνητρα και διευκολύνσεις, αφού έγινε η κατανομή στους ισχυρούς .
Δεν έπρεπε να αναθεωρηθούν υπό το βάρος των εξελίξεων (Ουκρανία, Ιράν) οι ενεργειακές επιλογές και η τόσο βιαστική εγκατάλειψη του άνθρακα (Πτολεμαΐδα) και την αδυναμία αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ, που επιβαρύνει πολύ την παραγωγικότητα και συνεπώς επιτείνει την χαμηλή ανταγωνιστικότητα στα προϊόντα της εγχωρίας μεταποίησης;
Είναι δυνατόν η ερημοποίηση των περιφερειών να μην αντιμετωπίζεται με ένα Δίκτυο υποδομών επαρκών για αντιστροφή της εγκατάλειψης και την πριμοδότηση με ευρυζωνικότητα ,με έργα για την λειψυδρία; Ποια μέτρα για το δημογραφικό που απειλεί πια την ύπαρξη της χώρας, για την ολοκλήρωση της ΠΦΥ και την πρωτογενή πρόληψη (οικ. γιατρός, ΚΥ, ΤΟΜΜΥ) και όχι την έφοδο στην βιοιατρική τεχνολογία των SMS, την μέριμνα για την κοινωνική κατοικία και φυσικά το πολύπαθο σιδηροδρομικό δίκτυο και την διασύνδεση των νησιών;
Έχοντας ωστόσο κατανείμει με συγκεκριμένο τρόπο -μαξιμοκεντρικα- το σύνολο των 32 εκ όλη αυτή την περίοδο ο Μητσοτάκης καλεί το Πασοκ ως ορθολογική θεσμική αντιπολίτευση σε πιθανή μετεκλογική συμπόρευση σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας. Στα τρία χρόνια που πέρασαν σε κανένα σημείο η κυβέρνηση δεν πήρε -ως όφειλε ορθολογικά- την πρωτοβουλία Δημοσίου διαλόγου αλλά και πιθανών συγκλείσεων σε κοινούς τόπους ειδικά στο ΤΑΑ, με την αξιωματική αντιπολίτευση. Πως είναι δυνατόν να εγκαλείται το Πασοκ για άρνηση ανταπόκρισης και συνεργασίας σε κάτι που δεν προσκλήθηκε αλλά και δεν ενημερώθηκε , και το οποίο ήταν πραγματικά το μείζον σε σχέση με όλα τα άλλα της αντιπαράθεσης;
Πόσο ανειλικρινής, εξαναγκασμένη και υποβολιμαία είναι η πρόσκληση για μετεκλογική συγκυβέρνηση όταν μέχρι σήμερα εχει αγνοηθεί παντελώς η όποια αναπτυξιακή πρόταση, συμπόρευση, συναίνεση σύγκλιση, κοινή πειθώ στους αντιδρώντες; Από την άλλη πόσο πιο σημαντικό είναι το ξεκλείδωμα του μέλλοντος από την διαρκή και άγονη πόλωση στα τρέχοντα (Τέμπη, οπεκεπε, υποκλοπές, γάμος ομοφύλων, ακρίβεια); Ποια προγραμματική συμφωνία μπορεί να προκύψει αίφνης από μια τόσο ασύμπτωτη σχέση; Αρκεί η πίεση της απειλής ακυβερνησίας για εξαναγκασμούς συγκυβέρνησης τύπου 12 ( ΝΔ- Πασοκ) η 15 (Σύριζα -Ανελ) όπου έστω το μνημόνιο ήταν ο καταλύτης;
Παρα την μεταβολή του 70% του αρχικού σχεδιασμού που καταγγέλλεται ευλόγως από τον εισηγητή σαν δείγμα κακών επιλογών και ανικανότητας υλοποίησης, μένει το ερώτημα αν έστω με αλλαγές, απενταξεις και ανασχεδιασμούς προκύπτει το μείζον για την χώρα. Ενα πλαίσιο εθνικής συνεγερσης και συμμετοχής στη σταδιακή μεταβολή του παραγωγικού μοντέλου με πολλαπλασιασμό των συνεργειών, ενεργοποίηση εργαζομένων και κυρίως υπέρβαση παθογενειών, αδρανειών και αντιθέσεων .
Δυστυχώς κάτι τόσο σημαντικό δεν είναι στην πρόθεση της ΝΔ, ούτε προέκυψε από την χρήση των πόρων ΤΑΑ σε στοχευμένο αναπτυξιακό και κυρίως καίριο προγραμματισμό καταλυτικών παρεμβάσεων, που να μπορούν να «ξεκλειδώσουν» την ασθενή οικονομία της χώρας