Χάρηκα τόσο πολύ από την πανηγυρική ανακοίνωση της κυβέρνησης για τις καλύτερες κατατάξεις της χώρας μας φέτος βάση της σημερινής έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αποφάσισα να την διαβάσω ολόκληρη στο πρωτότυπο.
Όμως η Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου δεν κατατάσσει τα κράτη-μέλη ούτε αποδίδει αριθμητική θέση στην Ελλάδα. Δεν υπάρχει πίνακας κατάταξης (ranking) ούτε αναφορά ότι η Ελλάδα είναι «13η», «20ή» ή σε οποιαδήποτε άλλη θέση. Η μεθοδολογία της έκθεσης είναι ποιοτική και αξιολογεί κάθε χώρα ξεχωριστά με βάση συγκεκριμένες εξελίξεις και συστάσεις.
Συγκεκριμένα αυτό που κάνει η Επιτροπή είναι να αξιολογεί την πρόοδο κάθε χώρας σε τέσσερις βασικούς πυλώνες (Δικαιοσύνη, καταπολέμηση διαφθοράς, ελευθερία και πολυφωνία των ΜΜΕ, θεσμικά αντίβαρα), να εξετάζει αν οι προηγούμενες συστάσεις έχουν υλοποιηθεί πλήρως, σε μεγάλο βαθμό, εν μέρει ή αν δεν έχει υπάρξει πρόοδος και να διατυπώνει νέες συστάσεις για το επόμενο έτος.
Η διατύπωση που εμφανίζεται στην κυβερνητική ανακοίνωση ότι η Ελλάδα «βελτιώθηκε σε όλες τις συστάσεις» ή ότι ήταν «ανάμεσα στις καλύτερες επιδόσεις» αποτελεί μια ακόμα φαντασίωση της κυβέρνησης παρά αυτούσιο συμπέρασμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η Έκθεση του 2026 για το Κράτος Δικαίου αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο σε τομείς όπως η καταπολέμηση της διαφθοράς, η διαφάνεια του lobbying, η προστασία των δημοσιογράφων και ο διάλογος με την κοινωνία των πολιτών. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις σχετικά με την αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης, την αντιμετώπιση της διαφθοράς υψηλού επιπέδου, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και την πλήρη εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων.
Η Επιτροπή αξιολογεί κάθε χώρα ξεχωριστά και διατυπώνει συστάσεις και δεν δημοσιεύει βαθμολογία ούτε ranking μεταξύ των 27 κρατών-μελών.
Αν λοιπόν θέλει κανείς να δει πού πραγματικά βρίσκεται η Ελλάδα συγκριτικά με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, πρέπει να στραφεί στους διεθνώς αναγνωρισμένους συγκριτικούς δείκτες.
Εκεί η εικόνα είναι πολύ διαφορετική από το επικοινωνιακό αφήγημα της κυβέρνησης.
Ας δούμε μερικούς δείκτες εδώ.
Στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς της Transparency International, η Ελλάδα βρίσκεται περίπου στην 21η θέση μεταξύ των 27 χωρών της ΕΕ.
Στον Δείκτη Κράτους Δικαίου του World Justice Project βρίσκεται περίπου στην 25η θέση, δηλαδή, στις τελευταίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα κατατάσσεται 27η και τελευταία μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.
Σύμφωνα με τη Eurostat, η Ελλάδα έχει το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το υψηλότερο ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας.
Το 2025, το 5,0% του εργατικού δυναμικού στην Ελλάδα ήταν άνεργο για τουλάχιστον 12 μήνες. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 1,9%. Η Ελλάδα βρίσκεται συνεπώς στην 27η θέση από τις 27.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, επειδή η μακροχρόνια ανεργία συνδέεται με απώλεια δεξιοτήτων, χαμηλότερες πιθανότητες επανένταξης στην εργασία και αυξημένο κίνδυνο φτώχειας.
Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από ανεξάρτητους διεθνείς οργανισμούς και ευρωπαϊκές στατιστικές υπηρεσίες. (European Union)
Κανένα από αυτά τα δεδομένα δεν αναιρεί το γεγονός ότι έγιναν μερικές μεταρρυθμίσεις.
Είναι άλλο πράγμα να αναγνωρίζεται πρόοδος σε συγκεκριμένους τομείς και εντελώς διαφορετικό να παρουσιάζεται η Ελλάδα ως παράδειγμα θεσμικής αριστείας στην Ευρώπη.
Αν υπήρχε ευρωπαϊκή κατάταξη για την πολιτική προπαγάνδα, τη διαστρέβλωση των εκθέσεων και τη δημιουργία μιας εικονικής πραγματικότητας, η κυβέρνηση θα διεκδικούσε με αξιώσεις την πρώτη θέση.