Ο Γιάννης, ο Νίκος και τα «χωριά» των ενηλίκων ΑμΕΑ

Νότης Ανανιάδης 10 Μαϊ 2026

Καταρχάς να υπογραμμίσω ότι για το εξαιρετικώς ευαίσθητο θέμα των «χωριών» των ενηλίκων ΑμΕΑ προβληματίστηκα πολύ αν έπρεπε να γράψω κάτι. Υπάρχουν πολλές οπτικές γωνίες για να δει κανείς το θέμα, διαφορετικές ψυχο- κοινωνιολογικές θεωρίες κι άλλες τόσες πολίτικες προσεγγίσεις.

Υπάρχει όμως και η βιωμένη πραγματικότητα, βάσει της οποίας είπα τελικά να καταθέσω την άποψη μου. Ο Γιάννης και ο Νίκος είναι (ο Γιάννης δυστυχώς ήταν) ενήλικα -πρώην παιδιά – του ευρύτερου οικογενειακού μου περιβάλλοντος. Κοινό τους χαρακτηριστικό ότι κινούνταν στο φάσμα του αυτισμού, θεωρούμενα « βαριές περιπτώσεις» και οι δύο. Σοβαρή διαφορά, η οικονομική κατάσταση των γονιών τους. Μετά βίας τα έφερναν βόλτα οι γονείς του Γιάννη. Με μεγάλη οικονομική άνεση η  ζωή των γονιών του Νίκου.

Οι γονείς του Γιάννη μεγάλωσαν και σπούδασαν τις κόρες τους , κατάφεραν να ταξιδέψουν μέχρι την Μόσχα, αναζητώντας ένα ιατρικό θαύμα κι όταν αυτό δεν ήλθε περιόρισαν τον γιο τους σπίτι τους, ελπίζοντας ότι θα γίνει κάποια στιγμή ένα θρησκευτικό θαύμα.

Εν τω μεταξύ τα χρόνια περνούσαν, ο Γιάννης μεγάλωσε κι οι ίδιοι γερνούσαν. Ο ηλικιωμένος πατέρας του, που ουσιαστικά ζούσε δίπλα και για τον Γιάννη, βρέθηκε μια μέρα νεκρός, στο σπίτι του. Και λίγα χρόνια αργότερα η μητέρα του άρχισε να εκδηλώνει συμπτώματα άνοιας. Ο Γιάννης ήταν πλέον 40αρης, οι αδελφές του έψαξαν για δημόσια δομή, που δεν τον δέχθηκε, παρά μόνο για λίγες μέρες, απευθύνθηκαν σε ιδιωτικές, αμφιβόλου ποιότητας και τελικά το «παιδί» που δεν είχε την τύχη ποτέ να παίξει και να χαρεί, πέθανε σε κάποια ιδιωτική δομή – ευτυχώς όχι ξεχασμένος – κάπου στα 45 του…

Ο Νίκος, είπαμε ήταν ο «τυχερός» της ιστορίας. Βιομήχανος και επιτυχημένος έμπορος ο πατέρας του, με ένα καλό εισόδημα η μητέρα του, εν ζωή και δύο. 96(!) ετών ο μεν, 82 η δε και στα 55 του πλέον το «παιδί».  Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι η τραγωδία στο σπίτι τους δεν εξαντλείται στην περίπτωση του Νίκου. Ο πατέρας του είναι ανάπηρος, με κινητικά προβλήματα, από την παιδική του ηλικία στον Βόλο (κάτι που δεν τον εμπόδισε να πλουτίσει), ενώ πριν έξι χρόνια έφυγε από την ζωή ο μεγαλύτερος αδερφός του Νίκου. Καρκίνος στα  52 του. Μέχρι τότε είχαμε και σε αυτήν την περίπτωση ταξίδια στο εξωτερικό (Αγγλία στην περίπτωση του), αλλά και σε διάφορα μοναστήρια της χώρας, μόνο που ούτε η επιστήμη ούτε η θρησκεία έκαναν το θαύμα τους.

Πλην όμως, αν νομίζει κανείς ότι η πρόταση της Νένας Χρονοπούλου, μητέρας του ενήλικου πλέον Αγγέλου (πρόταση που υποστηρίζει ο συντρόφος  της, βετεράνος ποδοσφαιριστής Τάσος Μητρόπουλος) να δημιουργηθούν με την ενίσχυση της ΕΕ «χωριά» για ενήλικα ΑμΕΑ  (αυτή που υιοθέτησε ο ευρωβουλευτής Γ. Αυτιάς και καταγγέλλει η αντιπολίτευση) είναι κάτι νέο, είναι απλώς γελασμένος.

Μια χαρά λειτουργούν τέτοιες ιδιωτικές και πανάκριβες κοινότητες στην Ελλάδα. ( Ανάλογα «χωριά» λειτουργούν και  για ηλικιωμένους – καμιά σχέση με γηροκομεία).  Σε μια εξ αυτών, στην Αττική, τα παιδιά ζουν και κοινωνικοποιούνται μέσα από ειδικά προγράμματα και δραστηριότητες. Κάνουν φίλους, πηγαίνουν εκδρομές και θεωρούν τον χώρο δεύτερο σπίτι τους. Το καταλάβατε, ο Νίκος ζει εκεί.

Δεν είμαι ειδικός, δεν θα μπω σε θεωρητικές προσεγγίσεις, αλλά μόνο θα ρωτήσω. Αφού από τις δυο αυτές ιστορίες προκύπτει το αναμφισβήτητα ταξικό ζήτημα της διαφορετικής τύχης και φροντίδας που δικαιούνται να έχουν οι ενήλικες ΑμΕΑ, δεν θα έπρεπε η Ευρώπη, που γιορτάζει κιόλας, να χρηματοδότηση την άμβλυνση αυτών των αντιθέσεων;

*Οι ιστορίες είναι απολύτως πραγματικές. Τα ονόματα μόνο έχουν αλλάξει.

Πηγή: portnet.gr