Έκθεση που απεικονίζει τις δυσλειτουργίες του εκπαιδευτικού συστήματος και επικρίνει επιλογές προηγούμενων πολιτικών ηγεσιών του υπουργείου Παιδείας συνέταξε η Επιτροπή. Στην έκθεση διαπιστώνεται σαφής οπισθοχώρηση στον χώρο της εκπαίδευσης στην Ελλάδα, τη στιγμή που η Παιδεία αποτελεί μέρος της εθνικής αναπτυξιακής στρατηγικής.
Mε τίτλο, Έκθεση παρακολούθησης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, 2016 η Κομισιόν αναφέρεται σε θέματα που απασχολούν την Παιδεία μας, ορισμένα από τα οποία αφορούν τις νομοθετικές πρωτοβουλίες του τέως υπουργού Νίκου Φίλη.
Ενδεικτικά, τονίζεται:
• Κακώς έχει σταματήσει η αξιολόγηση σχολικών μονάδων και εκπαιδευτικών. «Δεδομένης της θετικής επίδρασης που μπορούν να έχουν η αυτονομία και η λογοδοσία στις εκπαιδευτικές επιδόσεις, θεωρείται ανησυχητικό ότι έχουν ανασταλεί οι διαδικασίες για την αξιολόγηση (αυτοαξιολόγηση για τα σχολεία και ατομική αξιολόγηση εκπαιδευτικών), ακόμη και στην ιδιωτική εκπαίδευση».
• Ο νέος τύπος ολοήμερων σχολείων, που εφαρμόστηκε πρώτη φορά φέτος, αποτελεί υποβάθμιση. «Εφαρμόζεται σε μεγαλύτερο αριθμό σχολείων, στην πραγματικότητα ωστόσο πρόκειται για λιγότερο φιλόδοξη εκδοχή του νέου ολοήμερου σχολείου που προβλεπόταν παλαιότερα. Ο νόμος δεν προβλέπει την οργάνωση ολοκληρωμένων απογευματινών δραστηριοτήτων μετά τη λήξη της πρωινής ζώνης, όπως είχε προβλεφθεί αρχικά».
• Οι νέοι πάσχουν σε δεξιότητες όπως ανάγνωση και μαθηματικά. «Οι επιδόσεις τους είναι απογοητευτικές, όπως αποτυπώνονται στους διεθνείς διαγωνισμούς PISA». Επίσης, η Ελλάδα κατατάσσεται 26η στο σύνολο των 28 κρατών-μελών της Ε.Ε. στον δείκτη ψηφιακής οικονομίας και κοινωνίας για το 2016 και η συμμετοχή των ενηλίκων στην εκπαίδευση ανήλθε σε 5,7% το 2015, απέχοντας πολύ από τον μέσο όρο 10,7% της Ε.Ε.
• Οι εκπαιδευτικοί είναι γηρασμένοι και κακοπληρωμένοι. «Οι μισοί (49%) στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση είναι άνω των 50 ετών, ενώ λιγότεροι από το 1% είναι κάτω των 30. Στη δευτεροβάθμια, το 39% έχει ηλικία από 40 έως 49 ετών. Οι μισθοί είναι χαμηλότεροι σε πραγματικούς όρους από ό,τι σε πολλές άλλες χώρες του ΟΟΣΑ και μέχρι το τέλος του 2017 θα παραμείνουν αμετάβλητοι με σκοπό την εξοικονόμηση δαπανών.
• Το σχέδιο αναδιάρθρωσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης απέτυχε, αφού στην πράξη δεν οδήγησε στον αναμενόμενο οικονομικό εξορθολογισμό.
• Περιορίστηκε σημαντικά η αυτονομία της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ υποβαθμίστηκε ο ρόλος των Συμβουλίων.
• Οι δαπάνες της γενικής κυβέρνησης για την εκπαίδευση ανήλθαν στο 4,4% του ΑΕΠ το 2014, έναντι 4,9% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Ευτυχώς που το ποσοστό της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου μειώθηκε από 9% το 2014 σε 7,9% το 2015, πολύ κάτω από τον μέσο όρο του 11% της Ε.Ε. των «28» το 2015, για να υπάρχει μία θετική νότα.
Η απάντηση του υπουργείου Παιδείας
Σε στοιχεία παλαιότερων ετών, ισχυρίζεται το υπουργείο Παιδείας ότι βασίζεται η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην οποία αναφέρθηκε σήμερα μεγάλη μερίδα του Τύπου.
Το υπουργείο Παιδείας, με αφορμή τα δημοσιεύματα αυτά εξέδωσε ανακοίνωση, στην οποία προβαίνει σε διευκρινίσεις σχετικά με την υποβάθμιση της εκπαίδευσης στην Ελλάδα, που διαπιστώνει η εν λόγω έκθεση, τονίζοντας παράλληλα ότι για την υποβάθμιση αυτή «οι ευθύνες είναι συγκεκριμένες και αφορούν τα πρώτα πέντε χρόνια των μνημονίων».
«Η σημερινή κυβέρνηση κατόρθωσε να ανακόψει την καθοδική πορεία του εκπαιδευτικού συστήματος, με σειρά μέτρων», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Ειδικότερα, σχετικά με την αυτοαξιολόγηση των σχολικών μονάδων, το υπουργείο ισχυρίζεται ότι αυτή συμπεριλαμβάνεται στο τριετές σχέδιο που συμφωνήθηκε με τους θεσμούς, και ότι η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία θα αναληφθεί μετά από διάλογο με τους εμπλεκόμενους φορείς.
Για τον ενιαίο τύπο ολοήμερου δημοτικού σχολείου, αναφέρεται ότι από τον Σεπτέμβρη του 2016, 3.555 δημοτικά σε όλη τη χώρα λειτουργούν με το πρόγραμμα αυτό, αντί των 1.337 που λειτουργούσαν ως ΕΑΕΠ μέχρι πέρσι.
Για τη γήρανση του εκπαιδευτικού προσωπικού, το υπουργείο αναφέρει ότι το γεγονός αποτελεί και το βασικό επιχείρημα για την αναγκαιότητα του διορισμού 20.000 μονίμων εκπαιδευτικών, που προβάλλει το υπουργείο με το τριετές σχέδιο-αναγκαιότητα με την οποία οι θεσμοί συμφώνησαν για πρώτη φορά.
Όσον αφορά στα ΑΕΙ, το υπουργείο επισημαίνει ότι με σειρά νομοθετικών ρυθμίσεων και υπουργικών αποφάσεων, τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα έχουν πλέον τη δυνατότητα να λειτουργήσουν με μεγαλύτερη ευελιξία, αξιοποιώντας τη συνταγματική πρόβλεψη για το αυτοδιοίκητο των ιδρυμάτων στη σημερινή δυσμενή οικονομική συγκυρία. Και μάλιστα, τονίζει ότι σε αυτό το πλαίσιο δόθηκε: