Εκτίμησή μας είναι, ότι εφαρμόζοντες ένα πρόγραμμα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ως της ‘’Ιπποκράτειας εκπαίδευσης’’, θα δημιουργηθεί ένας προσωπικός όσο όμως και συλλογικός - κοινωνικός μηχανισμός προστασίας των Ελλήνων πολιτών. Αυτός θα τους αποτρέπει απότο να τυχαίνουν εκμετάλλευσης από ασυνείδητους και μη ειδικούς, σε θέματα υγείας και θεραπειών.
«Παραϊατρικά» συμβάντα
Η αφορμή για αυτό το άρθρο, μας δόθηκε με το τραγικό περιστατικό του θανάτου του δημοφιλούς τραγουδιστή, του Γιώργου Μαζωνάκη. Είναι μια υπόθεση,που με πολύ θλίψη την παρακολούθησε ολόκληρη η Ελλάδα και για την οποία βέβαια ήδη έχει επιληφθεί η δικαιοσύνη. Από τις δικαστικές αρχές, διερευνώνται οι τυχόν ευθύνες των γιατρών που συμμετείχαν στις πράξεις θεραπείας του. Σίγουρα, όπως και δημόσια έχουν διατυπωθεί προτάσεις θα πρέπει να υπάρχει ένας στενότερος κρατικός έλεγχος στην λειτουργία των ιδιωτικών ιατρείων και στις πράξεις και στις μεθοδολογία των θεραπειών ή και των οποιοδήποτε άλλων παρεμβάσεων που εκείνα επιχειρούν.Επίσης δεν είναι σπάνιο στη χώρα μας και περιστατικά όπου εμφανίζονται διάφοροι δήθεν θαυματουργοί οι οποίοι χορηγούν διάφορα γιατροσόφια, παραπλανώντας πολίτες και καταναλωτές.
Το παράδειγμα της FDA στην Αμερική
O FDA είναι ο οργανισμός τροφίμων και φαρμάκων των Η.Π.Α. Η λέξη είναι συντομογραφία και προκύπτει από τα αρχικά των λέξεων Food and Drug Administration.Ο FDA ανήκει στο υπουργείο υγείας των Ηνωμένων Πολιτειών και είναι υπεύθυνος για την έγκριση τροφίμων και φαρμάκων. Όλα τα προϊόντα αυτής της κατηγορίας (φάρμακα και τρόφιμα) για να είναι νόμιμα θα πρέπει να έχουν εγκριθεί από τον FDA.Ο σκοπός του FDA είναι να προστατέψει τους αμερικανούς πολίτες από την κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες καθώς και από τη λήψη ακατάλληλων για τη δημόσια υγεία φαρμάκων και ιατρικών σκευασμάτων.Επίσης ο FDA είναι υπεύθυνος για την έγκριση ή μη των εμβολίων. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η έγκριση του εμβολίου της pfizer κατά του κορονοϊού που αρχικά εγκρίθηκε προσωρινά από τον FDA και έπειτα από κάποιο καιρό δόθηκε μόνιμη έγκριση για τη χρήση του εμβολίου.Επίσης ο FDAελέγχει και εγκρίνει τα οποιαδήποτε ιατρικά μηχανήματα που χρησιμοποιούνται στις οποιεσδήποτε ιατρικές πράξεις και θεραπείες. Δηλαδή, ρυθμίζει και ελέγχει τα ιατρικά μηχανήματα (ιατροτεχνολογικά προϊόντα) για να διασφαλίσει ότι είναι ασφαλή και αποτελεσματικά.Ο FDA ορίζει ως ιατρική συσκευή κάθε όργανο, εργαλείο, μηχανή ή εμφύτευμα που προορίζεται για τη διάγνωση, πρόληψη, θεραπεία ή παρακολούθηση ασθενειών καιταξινομεί τα μηχανήματα σε τρεις κλάσεις ανάλογα με τον κίνδυνο χρήσης και λειτουργίας τους :-κλάση I: Χαμηλού κινδύνου (π.χ. ιατρικές γάζες, γλωσσοπίεστρα) - Κλάση II: Μέτριου κινδύνου, τα οποία απαιτούν ειδικούς ελέγχους (π.χ. αξονικοί τομογράφοι, πιεσόμετρα). -Κλάση III: Υψηλού κινδύνου, που συνήθως υποστηρίζουν τη ζωή (π.χ. βηματοδότες, εμφυτεύματα), και απαιτούν αυστηρή προέγκριση.Παρατηρούμε λοιπόν με πόση προσοχή χειρίζεται το Αμερικανικό κράτος (ΗΠΑ) την κυκλοφορία των τροφίμων των φαρμάκων και των ιατρικών μηχανημάτων για την προστασία των Αμερικάνων πολιτών. Δυστυχώς στην χώρα μας δεν υπάρχει μια ενιαία και απόλυτα αποτελεσματική τέτοια υπηρεσία, όπως στις ΗΠΑ.Οι αρμοδιότητες της FDAπου ανήκει στο υπουργείο υγείας των ΗΠΑ, στην Ελλάδα βρίσκονται κατακερματισμένες ανάμεσα στο τέως υπουργείο εμπορίου ( και νυν ανάπτυξης), του υπουργείου υγείας και στους ιατρικούς συλλόγους.
Η ανάλογη λειτουργία των κλινικών εργαστηρίων στις ΗΠΑ
Παρόμοιο ρόλο ελέγχου των κλινικών εργαστηρίων και των διενεργούμενων σε αυτά εξετάσεων, διαδραματίζει ο φορέας C.L.I.A. (ClinicalLaboratoryImprovementAmendments). Ο φορέας αυτός διοικείται απόκοινού από 3 ομοσπονδιακές υπηρεσίες. ΤηνFDAπουαναφέραμε, τηνC.M.S. ( CentersforMedicare&MeddicaidServices) καιαπότηνC.D.C. (CentersforDiseaseControlandPrevention). Αυτός ο φορέας πιστοποιεί το σύνολο των κλινικών εργαστηρίων και φυσικά των μηχανημάτων τους. Χωρίς την έγκρισή του δεν μπορούν να πάρουν άδεια λειτουργίας. Επιπρόσθετα ο ίδιος φορέας διενεργεί ελέγχους σε αυτά για την λειτουργία τους , ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Βλέπουμε λοιπόν με πόση προσοχή είναι οργανωμένο το σύστημα λειτουργίας των ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας στις ΗΠΑ.
Ένας Ελληνικός φορέας ελέγχου, της χρήσης και της λειτουργίας Θεωρούμελοιπόν το πόσο αποτελεσματικότερο, για την προστασία των πολιτών, θα ήταν η ύπαρξη μιας ανάλογης υπηρεσίας ελέγχου της χρήσης και λειτουργίας των ιατρικών μηχανημάτων στα ιδιωτικά ιατρεία και εργαστήρια και στη χώρα μας.Θα ήταν σίγουρα μια μεγάλη καινοτομίαστον τομέα των ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας, η δκμιουργία ενός ανάλογου ελεγκτικού φορέα και στην Ελλάδα και η οποία που θα την αναβάθμιζε στον τομέα των υπηρεσιών υγείας, σε όλο τον ευρύτερο χώρο της νοτιοανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων.
Ο διάσημος ψυχολόγος Βίλχεμ Ραϊχ και ο FDA
Στην ιστορία έχει μείνει η διένεξη του Βίλχεμ Ράϊχ, Αυστριακού ψυχολόγου – ψυχαναλυτή μαθητή του Φρόυντ και από τις πιο ριζοσπαστικές προσωπικότητες στον χώρο της ψυχιατρικής ( 1897-1957)και τουFDA. OΒίλχελμ Ράιχ εισήγαγε την έννοια της οργόνης (orgone), μιας υποτιθέμενης αρχέγονης κοσμικής ενέργειας που πίστευε ότι διαπερνά το σύμπαν και τα ζωντανά όντα. Τι είναι η Οργόνη (Organon / Orgone)
- Κοσμική Ενέργεια: Ο Ράιχ την όρισε ως μια φυσική, απτή, πανταχού παρούσα ενέργεια που σχετίζεται με τη λίμπιντο, τα συναισθήματα και τις βιολογικές λειτουργίες.
- Συσσωρευτής Οργόνης:Κατασκεύασε ειδικά κουτιά (συσσωρευτές) από εναλλασσόμενα στρώματα οργανικού και ανόργανου υλικού, υποστηρίζοντας ότι παγιδεύουν και συγκεντρώνουν αυτή την ενέργεια.
- Επιστημονική Αποδοχή:Η οργονική θεωρία του Ράιχ απορρίφθηκε από την επιστημονική κοινότητα ως ψευδοεπιστήμη, ενώ η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) απαγόρευσε τη χρήση των συσκευών του.
- Επιρροή: Παρά την αμφισβήτηση των φυσικών του θεωριών, το έργο του επηρέασε θεμελιωδώς τη σύγχρονη σωματική ψυχοθεραπεία και τη Ραϊχική ανάλυση χαρακτήρα.
Αναφερθήκαμε στο περιστατικό αυτό για να επικυρώσουμε την ειλικρίνεια και την αμεροληψία με οποία λειτουργεί η FDA.Παρόλο που ο Βίλχεμ Ράϊχ ήταν τόσο σπουδαίος ψυχολόγος και με πολύ μεγάλη επιρροή στην Αμερικανική κοινωνία , η FDAδεν ενέκρινε τα θεραπευτικά του σχέδια, εφόσον δεν πείσθηκε ότι ήταν αποτελεσματικά και ότι ήταν ωφέλημα για τους Αμερικανούς πολίτες!
Ο ρόλος των ασθενών ή των χρηστών ιατρικής θεραπείας
Πέραν των υποχρεώσεων που αναφέραμε της Ελληνικής πολιτείας για τους ελέγχους στην λειτουργία των ιδιωτικών ιατρείων, καθώς και στην λειτουργία και στην χρήση των χρησιμοποιούμενων ιατρικών μηχανημάτων, θεωρούμε πως και μια άλλη παράμετρος θα ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματική για την προστασία των ασθενών και εκείνων που υποβάλλονται σε διάφορες ιατρικές πράξεις και θεραπείες. Η παράμετρος αυτή θα ήταν η κάποια έστω και μικρή γνώση θεμάτων υγείας και θεραπειών από το σύνολο των Ελλήνων πολιτών. Εκτιμούμε ότι όσο πιο ενημερωμένοι για θέματα υγείας είναι οι πολίτες, τόσο μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα μπορεί να έχει η θεραπεία στην οποία υποβάλλονται. Επίσης θα μπορούν έστω και σε κάποιο μικρό βαθμό να εκτιμήσουν την επικινδυνότητα μιας ιατρικής πράξης η οποία τους συστήνεται.
Η Γυμνασιακή και Λυκειακή εκπαίδευση
Και βέβαια δεν ισχυριζόμαστε ότι όλοι οι Έλληνες θα πρέπει να γίνουν και λίγο γιατροί. Όμωςσίγουρα θα μπορούσαν να αποκτήσουν κάποιες χρήσιμες γνώσεις για την ανθρώπινη υγεία αλλά και για τους κανόνες δημόσιας υγιεινής.
Οι γνώσεις αυτές θα μπορούν να παρέχονται στην διδακτέα ύλη των μαθητών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Θα μπορούν να γίνουν κάποιες μελέτες για το ποιες ιατρικές γνώσεις θα είναι οι περισσότερον ωφέλιμες και παράλληλα εύκολα κατανοητές, ώστε να διαπιστωθεί ποια είναι η πλέον κατάλληλη ηλικία για να διδαχτούν αυτές. Εκτίμησή μας είναι ότι η πλέον κατάλληλη ηλικία θα ήταν όταν οι μαθητές βρίσκονται στην 3η τάξη του Γυμνασίου και στις Λυκειακές τάξεις. Στον προσδιορισμό βέβαια αυτόν θα μπορεί να συμβάλλει και η διερεύνηση σε διεθνές επίπεδο αν εφαρμόζονται τέτοια προγράμματα σε άλλες χώρες και με ποιόν τρόπο και με ποια διδακτέα ύλη. Οι διδάσκοντες βέβαια της διδακτέας αυτής ύλης, θα πρέπει να είναι και μόνον γιατροί, οι οποίοι θα διαθέτουν και την 4μηνη διδακτική πιστοποίηση η οποία ήδη έχει καθιερωθεί από το υπουργείο παιδείας για τις μη εκπαιδευτικές επιστημονικές ειδικότητες.
Για να μην πέφτουμε θύματα από ασυνείδητους επιτήδειους
Εκτίμησή μας λοιπόν είναι, ότι εφαρμόζοντες ένα τέτοιο πρόγραμμα εκπαίδευσης, θα δημιουργηθεί ένας προσωπικός όσο όμως και συλλογικός - κοινωνικός μηχανισμός προστασίας από την παραπλάνηση για θέματα υγείας από ασυνείδητους και μη ειδικούς. Το πρόγραμμα αυτό αφενός από τη φύση του κρίνεται δόκιμο και αφετέρου θα μπορέσουν να γίνουν κοινωνοί όλοι οι Έλληνες πολίτες, σταδιακά και σε βάθος χρόνου. Ο εκπαιδευτικός αυτός θεσμός, θα προτείναμε να ονομαστεί ως ‘’πρόγραμμα Ιπποκράτειος εκπαίδευση’’ προς τιμή του θεμελιωτή της ιατρικής επιστήμης, του Ιπποκράτη!