Η δυναμική της εξέλιξης των σύγχρονων κοινωνιών στους διάφορους τομείς δραστηριοποίησης, από την πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε σχέση με την πολιτική ενοποίηση και την υπέρβαση της οπτικής συγκρότησης κοινοπραξίας οικονομικών συμφερόντων μέχρι την γεωπολιτική δυναμική, την κατεύθυνση της εξέλιξης της ψηφιακής τεχνολογίας και ιδιαιτέρως της τεχνητής νοημοσύνης καθώς και τις αξίες, που διαπερνούν την κοινωνική λειτουργία σε συνδυασμό με την οπτική της πολιτικής διαχείρισης της πραγματικότητας, διαμορφώνει συνθήκες ρευστότητας και αβεβαιότητας, οι οποίες δεν οδηγούν σε θετική, λειτουργική και βιώσιμη προοπτική.
Η βιωνόμενη πραγματικότητα είναι αποκαλυπτική. Οι εξελίξεις στο γεωπολιτικό πεδίο διαμορφώνουν συνθήκες οικονομικής κρίσης σε παγκόσμιο επίπεδο ιδιαιτέρως στις χώρες, που εξαρτώνται ενεργειακά από αυτές, που τις τροφοδοτούν με ορυκτά καύσιμα, διότι η πολεμική σύγκρουση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και του Ιράν δεν επιτρέπει την ελεύθερη ναυσιπλοϊα στα στενά του Ορμούζ. Η κρίση βέβαια δεν περιορίζεται μόνο στον οικονομικό τομέα, αλλά πλήττει ακόμη και την επάρκεια στην παραγωγή τροφίμων, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και την χειροτέρευση της ποιότητας ζωής (π.χ. η άνοδος του ενεργειακού κόστους δεν θα επιτρέπει τον χειμώνα την επαρκή θέρμανση στα σπίτια).
Ταυτοχρόνως διαμορφώνονται συνθήκες μεγάλης ρευστότητας και αβεβαιότητας, με αποτέλεσμα να συρρικνώνεται ακόμη περισσότερο η εμπιστοσύνη των πολιτών στο πολιτικό σύστημα και στην πολιτική διαχείριση της δυναμικής της εξέλιξης. Αυτή η κατάσταση αποκτά ακόμη χειρότερες διαστάσεις, αν ληφθεί υπόψη η οπτική πολιτικών ηγεσιών ισχυρών χωρών, όπως είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, ότι η παραμονή στην εξουσία είναι εξαγοράσιμη και μάλιστα με 5.000 δολάρια για κάθε αμερικανό ψηφοφόρο (Donald Trump). Η αξιακή παρακμή στο πιο ψηλό σημείο.
Γενικότερα οι πολίτες και σε άλλες περιοχές του πλανήτη, όπως είναι η Ευρώπη, έχουν χάσει στην πλειοψηφία τους την εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα και στην διαχείριση της πραγματικότητας από αυτό στην δυναμική προβολή της στο μέλλον.
Σύμφωνα με έρευνα, που έγινε για το European Council on Foreign Relations (ECFR) σε δείγμα 5.800 ατόμων στις ευρωπαϊκές χώρες Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία, Πολωνία και Ηνωμένο Βασίλειο και ανάλυση του τρόπου, που γίνεται ο διάλογος για την προοπτική οικοδόμησης μιας ισχυρής, ενωμένης και ανεξάρτητης Ευρώπης, που επιθυμούν στην πλειοψηφία τους οι πολίτες, αμφισβητείται η επίτευξη αυτού του στόχου.
Η κοινή γνώμη είναι βαθιά απογοητευμένη. Το 68% των ερωτηθέντων μίλησε για Ευρώπη, η οποία βρίσκεται σε κατάσταση επιδείνωσης ή απώλειας της κανονικότητας. Μόνο το 12% βλέπει, ότι αυτή η περίοδος μπορεί να θεωρηθεί ως «αφύπνισης και αναγέννησης της Ευρώπης».
Αβεβαιότητα προκαλεί και η ακολουθούμενη πορεία στην εξέλιξη της ψηφιακής τεχνολογίας και ιδιαιτέρως της τεχνητής νοημοσύνης ως προς τις πολύ αρνητικές επιπτώσεις, που μπορεί να έχει στην ανθρώπινη οντότητα και την βιωσιμότητα της.
Ο Jacob Coxon, ερευνητής στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης τόσο στην εταιρεία OpenAI όσο και αργότερα στην εταιρεία Anthropic, αποχώρησε από τον κλάδο, διότι «καμιά από αυτές τις δυο εταιρείες δεν ενεργεί με υπεύθυνο τρόπο. Κατευθύνονται ολοταχώς προς μια υπερνοημοσύνη, ικανή να αυτοβελτιώνεται και να παίζει με τις ζωές μας». Ενδιαφέρον έχει η πρόταση του Bill Gates, ότι «πρέπει να παρέμβει το κράτος», ώστε να ρυθμιστεί αυτή η επικίνδυνη ανισορροπία με σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον.
Ο Evan Hubinger, στέλεχος της Anthropic αρμόδιος για την ασφάλεια, συμφώνησε επισημαίνοντας, ότι «πράγματι πιστεύουμε ειλικρινά, ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να σκοτώσει όλους τους ανθρώπους». Εκτιμά δε, ότι αυτός ο κίνδυνος είναι πιθανός «πάνω από 10% μέσα στην 10ετία».
Οι συνθήκες διακινδύνευσης διαμορφώνονται, διότι βελτιώνεται η τεχνητή νοημοσύνη χωρίς να χρειάζεται η παρέμβαση του ανθρώπου, δηλαδή η προοπτική λειτουργίας της χωρίς να στηρίζεται σε ηθικό προσανατολισμό με σημείο αναφοράς την ανθρώπινη οντότητα. Ουσιαστικά με αυτό τον κίνδυνο γίνεται εμφανές, ότι ο άνθρωπος με την δραστηριοποίηση του χωρίς αξίες με ηθικό φορτίο εύκολα μπορεί να εργαλειοποιεί τον εαυτό του και να τον μετατρέπει σε «ενεργούμενο» με την χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Αυτή η προοπτική βέβαια είναι αυτοκτονική. Και όμως ανιχνεύεται ευρέως στο πλαίσιο της αξιοποίησης της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και όχι μόνο.
Αν δε συνυπολογισθεί και η οπτική της πολιτικής διαχείρισης της πραγματικότητας, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις παρενέργειες των επιλογών στους διάφορους τομείς δραστηριοποίησης, διότι η δυναμική της εξέλιξης μέχρι τώρα δεν είναι προϊόν μακροπρόθεσμου βιώσιμου σχεδιασμού αλλά της βραχυπρόθεσμης διαχείρισης των επιπτώσεων των λαμβανόμενων αποφάσεων στους διάφορους τομείς από τα Lobby, που τους ελέγχουν, τότε οι συνθήκες ρευστότητας και αβεβαιότητας θα εντείνονται, επειδή δεν οικοδομούνται λειτουργικές ισορροπίες με βιώσιμη προοπτική.
Δυστυχώς το πολιτικό σύστημα δεν συνειδητοποιεί, ότι πρέπει άμεσα να αλλάξει οπτική και αντί να διαχειρίζεται τις επιπτώσεις των προκαλούμενων ανισορροπιών, είναι πολύ πιο λειτουργικό και με ανάλογη θετική προοπτική να δρομολογήσει την αντιμετώπιση και άρση των γενεσιουργών τους αιτίων. Και αυτό είναι εφικτό, αν λαμβάνει αποφάσεις με ηθικό φορτίο και σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον, οι οποίες γίνονται αντικείμενο διαλόγου με την κοινωνία πολιτών, ώστε και οι πολίτες να ανταποκριθούν με ανάλογη οπτική. Χωρίς την δική τους ενεργοποίηση δεν θα υπάρξει θετικό αποτέλεσμα, αλλά θα συνεχισθεί η εργαλειοποίηση τους.
Παράλληλα είναι ζωτικής σημασίας ανάγκη η πραγματοποίηση των απαραίτητων παρεμβάσεων για την απαλλαγή της κοινωνίας από τις συνθήκες μαζοποίησης και την μονοδιάστατη οπτική της κοινωνίας του θεάματος (το θέαμα και η εντύπωση, που προκαλεί, προσδίδουν νόημα στην ζωή) και της μαζικής διοχέτευσης στους πολίτες ανάλογων προτύπων. Πρέπει να παράγονται αξίες στο πλαίσιο της συμβίωσης τους στις τοπικές, ενώ ταυτοχρόνως θα προωθείται και η διαπολιτισμική προσέγγιση των κοινωνιών και ιδιαιτέρως των ευρωπαϊκών.
Η πορεία της παγκόσμιας κοινότητας προς το μέλλον είναι κοινή. Η προσφυγή σε λαϊκιστικές εθνικιστικές λύσεις δεν είναι βιώσιμη, διότι οι κοινωνίες εξαρτώνται η μια από την άλλη (π.χ. παγκόσμιος καταμερισμός εργασίας, διαχείριση της κλιματικής αλλαγής κ.λ.π.). Μόνο εάν πληρούνται αυτές οι προϋποθέσεις θα αρθούν οι συνθήκες ρευστότητας και αβεβαιότητας και θα οικοδομηθεί θετική και βιώσιμη προοπτική.