Ν. Δημητρόφ: «ψάχναμε απαντήσεις σε λάθος αιώνα, στην εποχή του Μ. Αλεξάνδρου, και όχι στο σήμερα».
Ο έλληνας Υπουργός Εξωτερικών Ν. Κοτζιάς λέει ότι «η συμφωνία υπηρετεί το εθνικό συμφέρον και των δύο λαών». Ο σκοπιανός Υπουργός Εξωτερικών Ν. Δημητρόφ λέει: «υπάρχει ισχυρή αποφασιστικότητα και από τις δύο πλευρές». Κατά συνέπεια, υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες για να βρεθεί συμβιβαστική λύση στο ζήτημα του ονόματος του κράτους των Σκοπίων. Οι υπουργοί έκαναν τη δική τους εργασία, στη συνέχεια οι τεχνοκράτες επιχειρούν να αποσαφηνίσουν τις τεχνικές πλευρές της και ύστερα οι πρωθυπουργοί θα δουν το τελικό αποτέλεσμα δίνοντας πράσινο, κόκκινο ή κίτρινο φως στην τελική φάση της διαπραγμάτευσης.
Οι δημοσιογραφικές πληροφορίες κάνουν λόγο για τελική ρύθμιση στο ζήτημα της ονομασίας με τη σύνθεση στο «Βόρεια Μακεδονία», ενώ παραμένει στο τραπέζι το «Νέα» ή «Άνω» Μακεδονία. Συμφωνία επήλθε και το ζήτημα της χρήσης του νέου ονόματος erga omnes, δηλαδή έναντι όλων, κάτι που επιβεβαίωσε ο ίδιος ο πρωθυπουργός των Σκοπίων Ζ. Ζάεφ, ενώ δέχεται, υπό προϋποθέσεις, και μερική αναθεώρηση του συντάγματος στα σημεία που θα συναντάται με την τελική μορφή της συμφωνίας. Είναι επίσης κλειστό το ζήτημα της υπογραφής μιας διεθνούς συμφωνία υπό την αιγίδα του ΟΗΕ έτσι που η συμφωνία να έχει την ισχύ μιας διακρατικής συμφωνίας υπερέχουσας κάθε άλλου εσωτερικού, νομικού κειμένου.
Κάθε εξέλιξη έχει τις δικές της δυσκολίες. Στην Ελλάδα, αν υπάρξει τελική κατάληξη, ο ΣΥΡΙΖΑ θα την στηρίξει στο Κοινοβούλιο κάτι που δεν θα πράξουν οι εταίροι του στην κυβέρνηση, «Ανεξάρτητοι Έλληνες», ενώ η ΝΔ κρατά κλειστά τα χαρτιά της. Το Ποτάμι και το ΚΚΕ θα την υπερψηφίζουν, όπως και η πλειοψηφία της ΚΟ της ΚΙΝΑΛ. Υπάρχει ισχυρό παράδοξο: ο κυβερνητικός εταίρος του ΣΥΡΙΖΑ να θεωρεί «προδοσία» τη χρήση του όρου Μακεδονία στην τελική φόρμουλα, να συνεχίσει να θέλει να συγκυβερνά και ο πρωθυπουργός να ζητά στήριξη από την μείζονα ή ελάσσονα αντιπολίτευση! Βαλκανικές υποθέσεις από τις οποίες κάποτε πρέπει να απαλλαγεί η Ελλάδα! Όχι άλλη ρεβάνς, όχι ελπίδες σε «κέρδη» πάνω σε ήττες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, όχι τρικλοποδιές για να βει κάποιος κερδισμένος στις επόμενες εκλογές. Το ελληνικό πολιτικό σύστημα πρέπει κάποτε να ωριμάσει. Ανεξάρτητα από τους χειρισμούς Καμένου, η αντιπολίτευση μπορεί να στηρίξει το συμβιβασμό και να δώσει την αναγκαία πλειοψηφία σε μια συμφωνία. Ωριμότητα σημαίνει να συμβάλεις στην επίλυση ενός ζητήματος εξωτερικής πολιτικής και ταυτόχρονα να διατηρείς τις απόψεις σου στον αντιπολιτευτικό χώρο, διεκδικώντας την λαϊκή ψήφος πάνω σε πλήθος από άλλα ζητήματα πολιτικής στα οποία τα κόμματα, έχουν, ή λένε ότι έχουν, διαφορές διαχειριστικές, ιδεολογικές ή πολιτικές.
Στα Σκόπια οι δυσκολίες παραμένουν: το δεξιό κόμμα του Ν. Γκρούεφσκι δεν φαίνεται να δίνει, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, πράσιμο φως στον Ζόραν Ζάεφ, ενώ ο πρόεδρος Ιβάνοφ που προέρχεται από το κόμμα Γκρούεφσκι, τηρεί επαμφοτερίζουσα στάση, πιέζοντας για «καλύτερη» λύση. Έτσι το κυβερνόν κόμμα μπορεί να πάρει την τελική έγκριση από την Βουλή για την επικύρωσή της ως το πλειοψηφούν κόμμα, αλλά χρειάζεται την αναγκαία πλειοψηφία των δύο τρίτων για να οδηγήσει σε αυτό το στάδιο τη χώρα σε δημοψήφισμα. Παρά τις βολιδοσκοπήσεις του Βερολίνου προς τον Ν. Γκρούεφσκι δεν έχει μέχρι τώρα συναινέσει σε αλλαγή της πολιτικής του.
Ο ίδιος ο Ζόραν Ζάεφ σημείωσε στις 30 Μαίου «ότι το πλάνο του για την εφαρμογή της συμφωνίας είναι η επικύρωση από το κοινοβούλιο πριν γίνει δημοψήφισμα. Όλοι συμφωνούμε ότι το δημοψήφισμα θα γίνει τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο όταν ο λαός με τις αποφάσεις του θα είναι η πυξίδα για τις επόμενες κινήσεις μας. Ο λαός θέλει να γνωρίζει τις θέσεις των πολιτικών».
Η συγκυρία ενέχει μιαν ειδική σπουδαιότητα και για τις δύο πλευρές: τον Ιούνιο η Σύνοδος Κορυφης της ΕΕ θα δώσει πράσινο φως στο κράτος των Σκοπίων για έναρξη ενταξιακών συνομιλιών αν μέχρι τότε επέλθει συμφωνία με την Αθήνα, ενώ η ανάλογη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο θα αποδεχθεί αίτημα των Σκοπίων για ένταξη στο Βορειοατλαντικό Σύμφωνο. Η Αθήνα, αν υπάρξουν θετικές ειδήσεις, επιτέλους, θα βγει από τον φαύλο κύκλο του σκοπιανού. Αντί να κλείσει το ζήτημα το 1992 (Πακέτο Πινέιρο, «Νέα Μακεδονία»), μια ρύθμιση ταυτόσημη (ή και καλύτερη) από τη σημερινή, επέλεξε τη δημαγωγία που οδήγησε στην καθολική αναγνώριση του κράτους των Σκοπίων ως σκέτης «Δημοκρατίας της Μακεδονίας». Σχεδόν τριάντα χρόνια πεταμένα στον κάλαθο των (διπλωματικών) αχρήστων. Κυβερνήσεις στην Αθήνα δεν έβλεπαν τον έξω κόσμο γιατί φοβόντουσαν τον εσωτερικό εθνικολαϊκισμό, εξαιτίας του οποίου δεν απέκτησαν ούτε ένα διεθνή σύμμαχο, και για το οποίο πλήρωσαν βαρύ κόστος σε κύρος και αξιοπιστία.
Σύνθετη λύση χρειαζόταν χθες. Χάθηκε χρόνος «σε λάθος ραντεβού σε λάθος καφενείο» όπως έχουν πει ο α/φοι Κατσιμίχα. Ας ελπίσουμε ότι θα γίνει κάτι, έστω και τώρα.