Σε παγκόσμιο επίπεδο το πολιτικό σύστημα δεν πληροί τις προϋποθέσεις για την διαχείριση της πραγματικότητας με λειτουργική και βιώσιμη προοπτική ως προς την δυναμική της εξέλιξης. Αυτό επαληθεύεται από την εμπειρική προσέγγιση των ανισορροπιών, που βιώνονται πλέον πολύ έντονα από την παγκόσμια κοινότητα. Οι συνθήκες τόσο σε πλανητικό όσο και σε εθνικό επίπεδο και ιδιαιτέρως στην Ελλάδα είναι αποκαλυπτικές ως προς τους κινδύνους, που δρομολογούν, αλλά και τα γενεσιουργά τους αίτια.
Σύμφωνα με έκθεση του World Meteorological Organization, WMO (Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός) τα τελευταία χρόνια μειώθηκαν τα υδάτινα αποθέματα παγκοσμίως. Ερευνητές του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών προειδοποιούν, ότι θα υπάρξουν επιπτώσεις για τον πληθυσμό και την οικονομία. Στην Ευρώπη πλήττονται ιδιαιτέρως οι χώρες στην ανατολική πλευρά, στις οποίες σε σύγκριση με την περίοδο από το 2014 έως το 2024 η μείωση είναι η πιο μεγάλη.
Ο Wayne Jenkinson, διευθυντής του Τμήματος Υδρολογίας και Κρυόσφαιρας του WMO, επισημαίνει, ότι η κλιματική αλλαγή, η αυξανόμενη κατανάλωση λόγω της αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού και οι προκαλούμενες ανισορροπίες στη φύση παίζουν σημαντικό ρόλο ως προς την επάρκεια του νερού. Για παράδειγμα την περίοδο 2023-2025 χάθηκαν 1,4 δισεκατομμύρια τόνοι νερού στους παγετώνες. Αυτό βέβαια αντιπροσωπεύει το 1/3 της παγκόσμιας κατανάλωσης νερού.
Ακόμη και χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά, όπως είναι η Γερμανία, αντιμετωπίζουν ανάλογες συνθήκες. Σύμφωνα με το Industrie und Handelskammer, IHK (Βιομηχανικό και Εμπορικό Επιμελητήριο) η μείωση της ποσότητας νερού στον ποταμό Ρήνο θα μπορούσε να προκαλέσει μεγάλες ζημίες στον οικονομικό τομέα ύψους πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ. Το 2018 σε ανάλογο φαινόμενο στον Ρήνο το κόστος ήταν 2,4 δισεκατομμύρια ευρώ. Το 2026 η επιφάνεια του νερού ήταν πιο χαμηλή από 69 εκατοστά, που καταγράφηκαν το 2018.
Αν συνυπολογισθούν οι γενικότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως είναι οι ξηρασίες, που πλήττουν την γεωργία και την κτηνοτροφία, δηλαδή την επάρκεια τροφίμων, αλλά και οι καύσωνες, οι οποίοι έχουν οδυνηρές παρενέργειες στην ζωή των ανθρώπων (προκαλούν ακόμη και θανάτους) και στο φυσικό περιβάλλον, τότε η πραγματικότητα αποκτά πολύ επικίνδυνες διαστάσεις.
Αντιφατικές και δύσκολα διαχειρίσιμες συνθήκες για το πολιτικό σύστημα και τις κοινωνίες σε πλανητικό επίπεδο διαμορφώνει και η παγκοσμιοποίηση με τον τρόπο, που την διαχειρίζονται τόσο το πολιτικό όσο και το οικονομικό σύστημα. Ενώ οι κοινωνίες πλέον εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό οικονομικά και πολιτικά η μια από την άλλη, η πολιτική διαχείριση δεν το λαμβάνει υπόψη με σημείο αναφοράς το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον, αλλά προωθεί την λειτουργικότητα και την οικονομική απόδοση προς όφελος των οικονομικών Lobby και των ισχυρών χωρών και παράγει μεγάλες ανισότητες και ανισορροπίες στις μη ισχυρές χώρες, ενώ γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης οι φυσικοί τους πόροι.
Παράλληλα τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε εθνικό επίπεδο κυριαρχεί η διαφθορά σε συνδυασμό με την μονοδιάστατη καλλιέργεια καταναλωτικών προτύπων με σημείο αναφοράς την οπτική της κοινωνίας του θεάματος (το θέαμα διασφαλίζει περιεχόμενο και νόημα στην ζωή καθώς και επιβολή στις κοινωνικές σχέσεις). Αυτές οι συνθήκες βέβαια δεν συμβάλλουν στην λειτουργία των πολιτών ως ατομικών και συλλογικών υποκειμένων, αλλά διευκολύνουν την χειραγώγηση τους, ενώ παράλληλα αποδυναμώνουν την κοινωνική συνοχή.
Ιδιαιτέρως στην Ελλάδα η διαφθορά αποτελεί πλέον δομικό στοιχείο της κοινωνικής λειτουργίας σε όλους τους τομείς δραστηριοποίησης, από τον τομέα της εργασίας και το πελατειακό κράτος μέχρι και τον χώρο της υγείας. Είναι δε πολύ λυπηρό και με εγκληματικές διαστάσεις να μετατρέπεται ο χώρος της υγείας σε μέσο πλουτισμού. Οι αποκαλύψεις με αφορμή τον θάνατο ενός πολύ γνωστού τραγουδιστή δείχνουν εμφατικά, ότι έχει απαξιωθεί ακόμη και η ανθρώπινη ζωή. Και αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το εάν ο ασθενής είναι πλούσιος ή φτωχός.
Είναι εμφανές, ότι ο μονοδιάστατος συστημικός πραγματισμός σε συνδυασμό με την εργαλειοποίηση της ανθρώπινης οντότητας και την αξιακή παρακμή (δεν παράγονται συνεκτικές αξίες στο πλαίσιο της συμβίωσης στις τοπικές κοινωνίες λόγω της μαζοποίησης) διαπερνούν τα μαζικά διοχετευόμενα πρότυπα στους πολίτες, ενώ παράλληλα το πολιτικό σύστημα δεν εκφράζει ούτε προωθεί το ανθρώπινο και το κοινωνικό συμφέρον, αλλά επενδύει στο ατομικό και το συστημικό (λειτουργικότητα και οικονομική απόδοση του συστήματος).
Οι συνθήκες γίνονται ακόμη πιο δύσκολες και χωρίς λειτουργικές και βιώσιμες ισορροπίες, αν συνυπολογισθεί, ότι προωθούνται πολιτικές στο εθνικό επίπεδο, οι οποίες δεν είναι συμβατές με την πλανητική δυναμική και την αναγκαία συνεργασία στο πλαίσιο της κοινής παγκόσμιας πορείας, ώστε να αντιμετωπίζονται τα προβλήματα, που παράγει η ανθρώπινη δραστηριότητα και να είναι διαχειρίσιμη η δυναμική της εξέλιξης, χωρίς να προκαλούνται επικίνδυνες ανισορροπίες με παγκόσμιες επιπτώσεις.
Πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πολεμική σύγκρουση Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και Ιράν στα στενά του Ορμούζ και η παραγόμενη ενεργειακή κρίση σε παγκόσμιο επίπεδο με πολύ αρνητικές παρενέργειες σε πολλούς τομείς ανάπτυξης δραστηριότητας, από τον οικονομικό μέχρι την ποιότητα ζωής των ανθρώπων.
Επίσης ανάλογες προβληματικές συνθήκες διαμορφώνει και η αδυναμία του πολιτικού συστήματος σε παγκόσμιο επίπεδο να σχεδιάζει και να διαχειρίζεται λειτουργικά και με βιώσιμη προοπτική τον χρόνο στην λήψη και υλοποίηση των αποφάσεων ως προς την δυναμική της εξέλιξης. Ενώ θα έπρεπε αυτή η σημαντική λειτουργία να προπορεύεται των εξελίξεων, ώστε να προλαμβάνονται και να αποφεύγονται επικίνδυνες ανισορροπίες, δυστυχώς έπονται της δυναμικής, που αναπτύσσεται, με αποτέλεσμα να γίνεται διαχείριση των παρενεργειών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κλιματική αλλαγή και η λήψη μέτρων, τα οποία δεν αντιμετωπίζουν τα γενεσιουργά αίτια σε λειτουργικό χρόνο αλλά τις επιπτώσεις τους, οι οποίες πλήττουν την παγκόσμια κοινότητα.
Και όμως ακόμη και τέτοιας εμβέλειας φαινόμενα δεν οδηγούν τις πολιτικές ηγεσίες των κοινωνιών στην έναρξη διαλόγου για την αναζήτηση ενός λειτουργικού συστήματος παγκόσμιας διακυβέρνησης, το οποίο δεν δημιουργεί ανισορροπίες και ανισότητες τόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών όσο και μεταξύ τους.
Αυτές οι συνθήκες βέβαια παράγουν μεγάλη ρευστότητα και πολύ υψηλό βαθμό διακινδύνευσης, ενώ ταυτοχρόνως πλήττουν την συνοχή των κοινωνιών λόγω της μη παραγωγής συνεκτικών αξιών στο πλαίσιο της συμβίωσης των ανθρώπων, οι οποίες αντιμετωπίζουν τις ανάγκες, που δημιουργούν οι κοινωνικές σχέσεις. Η κοινωνία πολιτών πρέπει να ενεργοποιηθεί και να αναπτύξει διάλογο τόσο με τους πολίτες όσο και με το πολιτικό σύστημα για την αναγκαία επανεκκίνηση.