Το Bloomberg προσπαθεί να φωτίσει μέσα από 7 ερωτήσεις και απαντήσεις το δημοψήφισμα της Ιταλίας, με τους επενδυτές να  ανησυχούν για το μέλλον της Ιταλίας στην ενιαία αγορά της Ευρώπης.  Προσπαθώντας να συνέλθουν από τα σοκ  που προκάλεσε το Brexit και η εκλογή Τραμπ, τώρα ανησυχούν, λέει το Bloomberg, ότι η ήττα του πρωθυπουργού Ματέο Ρέντσι στο δημοψήφισμα για τη συνταγματική αναθεώρηση θα υπονομεύσει την εύθραυστη πολιτική ισορροπία της χώρας.
1. Γιατί ανησυχούν οι αγορές;
Μια ήττα για τον Ρέντσι, που πρότεινε το δημοψήφισμα και αρχικά δεσμεύτηκε να παραιτηθεί αν το αποτέλεσμα δεν είναι με το μέρος του, μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρες εκλογές και να αυξήσει την επιρροή του λαϊκιστικού Κινήματος των Πέντε Αστέρων. Το κόμμα αυτό έχει δεσμευτεί να διοργανώσει δημοψήφισμα για την παραμονή της Ιταλίας στο ευρώ. Κάποιοι επενδυτές προβλέπουν ήδη το τέλος της ΕΕ, για να μη μιλήσουμε για το ενιαίο νόμισμα. «Πιστεύουμε ότι η ΕΕ θα διαλυθεί και ότι η Ιταλία θα εγκαταλείψει το ευρώ» λέει ο Τζιμ Σμίγκελ στέλεχος της SEI Investments Co. «Πριν λίγο καιρό αυτό ήταν αδιανόητο, απίθανο, αλλά τώρα αρχίζουμε να βλέπουμε να μπαίνει σε κίνηση»
2. Πόσο αντίθετο με το ευρώ είναι το Κίνημα των Πέντε Αστέρων;
Το ευρωσκεπτιστικό κόμμα κάνει καμπάνια για δημοψήφισμα εξόδου από το ενιαίο νόμισμα. Ο Λουίτζι Ντι Μάγιο, στέλεχος του κινήματος και αντιπρόεδρος της κάτω Βουλής, είπε ότι αν το κόμμα αναλάβει την εξουσία, θα πιέσει για συμβουλευτικό δημοψήφισμα για τη συμμετοχή στο ευρώ. Ο Ντι Μάγιο δεν ξεκαθάρισε τι θα το αντικαταστήσει, λέγοντας σε συνέντευξη στη Repubblica ότι θέλει «ευρώ δύο ταχυτήτων ή εθνικό νόμισμα».
3. Γιατί λοιπόν οι φόβοι των επενδυτών χαρακτηρίζονται υπερβολικοί;
Γιατί μια έξοδος από το ευρώ θα πάρει χρόνο και περίπλοκες διαπραγματεύσεις. Όπως ανακάλυψε η Βρετανία, η έξοδος από την ΕΕ – ή από κομμάτι από αυτήν – δεν είναι τόσο απλή όσο κανείς φαντάζεται. «Η ιδέα ότι η Ιταλία θα φύγει από το ευρώ τη μέρα μετά το δημοψήφισμα, ή έστω λίγο μετά, είναι υπερβολική» λέει ο Αντόνιο Βιγαφράνκα,  αναλυτής στο Ιταλικό Ινστιτούτο Διεθνών Πολιτικών Σπουδών. Ακόμα κι αν γίνουν πρόωρες εκλογές σε περίπτωση ήττας του Ρέντσι, οι πιθανότητες να αναλάβει την εξουσία το Κίνημα των Πέντε Αστέρων θα εξαρτηθούν από αλλαγές στο εκλογικό σύστημα. Η νίκη στις εκλογές μπορεί να μην αρκεί γιατί το κόμμα «θα δυσκολευτεί να βρει αρκετούς συμμάχους για να έχει κοινοβουλευτική πλειοψηφία», λέει ο Βιγιαφράνκα. Τέλος, υπάρχουν νομικά εμπόδια για την έξοδο από την ΕΕ,
4. Ποια είναι τα νομικά εμπόδια;
Το Ιταλικό Σύνταγμα απαγορεύει την κατάργηση διεθνών συνθηκών με λαϊκή ψήφο, έτσι απαιτείται συνταγματική αναθεώρηση ακόμα και πριν να ορισθεί το δημοψήφισμα. Αυτή η αναθεώρηση θα χρειάζεται πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα της βουλής και πιθανά άλλο ένα δημοψήφισμα για να «στρώσει» το δρόμο για εκείνο περί συμμετοχής στο ευρώ. Ακόμα και αν οι Ιταλοί ψήφιζαν «ναι» για την έξοδο, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να μπλοκαριστεί από το Συνταγματικό Δικαστήριο.
5. Πόσο άσχημη θα είναι η αντίδραση της αγοράς στην έξοδο από το ευρώ;
Και μόνο η πολιτική πρόθεση, θα αντιμετωπιζόταν με σπασμωδικές κινήσεις από την αγορά, σύμφωνα με τους οικονομολόγους της JPMorgan Chase & Co. «Οποιοσδήποτε βάσιμος θόρυβος για έξοδο από το ευρώ, θα προκαλούσε φυγή κεφαλαίων και σοβαρή αναταραχή στις αγορές, έτσι που η αγορά μπορεί να αναγκάσει κόμματα που έχουν λάβαρο την έξοδο από το ευρώ να αναθεωρήσουν τα σχέδιά τους» λένε σε σημείωμα οι Τζιανλούκα Σαλφορντ και Μάρκο Πρωτόπαπα από το Λονδίνο. Ήδη οι αγορές δείχνουν νευρικότητα πριν το δημοψήφισμα της 4ης Δεκεμβρίου. Πάνω στην πτώση 3 τα εκατό του ευρώ αυτό το μήνα, ο αυξανόμενος κίνδυνος διαφαίνεται και από την αύξηση κατά δύο τα εκατό των 10ετών ομολόγων της Ιταλίας για πρώτη φορά μετά από πάνω από ένα χρόνο.
6. Θέλουν οι Ιταλοί να φύγουν από το ευρώ;
Από ό,τι φαίνεται όχι. Μια δημοσκόπηση που δημοσίευσε η La Stampa στις 21 Νοεμβρίου, βρήκε ότι μόνο 15,2 τα εκατό του πληθυσμού είναι υπέρ της εξόδου από το ενιαίο νόμισμα, με το 67,4 τα εκατό να δηλώνουν πιστοί οπαδοί του νομίσματος.
7. Αρα δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας;
Αυτά είναι μόνο τα γνωστά άγνωστα. Αυτό που είναι σίγουρο, είναι ότι η ήττα του Ρέντσι στο δημοψήφισμα θα σημάνει πολιτική και οικονομική αναταραχή.