Η Κίνα εξέφρασε «σοβαρές ανησυχίες» τη Δευτέρα μετά τις δηλώσεις του εκλεγμένου προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζεται να μείνουν «κολλημένες» στην πολιτική της μίας Κίνας σε σχέση με την Ταϊβάν.
Τα σχόλια του Τραμπ στην εκπομπή «Fox News Sunday» ήρθαν αφού είχε προκαλέσει διπλωματική διαμαρτυρία της Κίνας με την απόφασή του να δεχτεί τηλεφώνημα από την πρόεδρο της Ταϊβάν στις 2 Δεκεμβρίου.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας είπε ότι δεν υπάρχει θέμα συνεργασίας αν η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να αναγνωρίσει το θεμελιώδες συμφέρον του Πεκίνου στην Ταϊβάν, δείχοντας την πρόθεσή τους να απορρίψουν οποιαδήποτε προσπάθεια του Τραμπ να χρησιμοποιήσει το θέμα ως διαπραγματευτικό χαρτί στην μακριά λίστα προβλημάτων εμπορίου και ασφάλειας που αντιμετωπίζουν οι δύο χώρες.
«Η Κίνα άκουσε την αναφορά και εκφράζει σοβαρή ανησυχία. Θα ήθελα να τονίσω ότι το θέμα της Ταϊβάν αφορά την κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα της Κίνα» είπε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Γκενγκ Σουάνγκ.
«Η διατήρηση της αρχής της ΄μίας Κίνας΄είναι η πολιτική βάση ανάπτυξη σχέσεων Κίνας-ΗΠΑ. Αν αυτή η βάση διαταραχτεί ή καταστραφεί τότε η υγιής ανάπτυξη σχέσεων Κίνας-ΗΠΑ και η διμερής συνεργασία σε σημαντικούς τομείς είναι εκτός συζήτησης» είπε ο Γκενγκ σε ενημέρωση του τύπου.
Τραμπ: Δεν μπορεί να μου υπαγορεύει η Κίνα με ποιον θα μιλάω στο τηλέφωνο
«Κατανοώ πλήρως την πολιτική της ΄μίας Κίνας΄, αλλά δεν ξέρω γιατί πρέπει να δεσμευόμαστε με αυτήν την πολιτική εκτός και κάνουμε συμφωνία με την Κίνα για άλλα πράγματα, όπως το εμπόριο,» είπε την Κυριακή στο Foxο Ντόναλντ Τραμπ.
Το τηλεφώνημα με την πρόεδρος Τσάι Ινγκ-βεν ήταν η πρώτη τέτοια επαφή της Ταϊβάν με εκλεγμένο ή εν ενεργεία πρόεδρο των ΗΠΑ από την εποχή που ο πρόεδρος Κάρτερ αναγνώρισε την Ταϊβάν σαν μέρος της «μιας Κίνας» το 1979. Η Κίνα θεωρεί την Ταϊβάν σαν επαρχία που έχει παράνομα αποσχιστεί και είναι πολύ ευαίσθητο θέμα για την Κίνα.
Τα σχόλια του Τραμπ δεν έτυχαν ακόμα σχολίων από την Κίνα.
Μετά το τηλεφώνημα του Τραμπ με την πρόεδρο της Ταϊβάν, η κυβέρνηση Ομπάμα είπε ότι στελέχη του Λευκού Οίκου μίλησαν με Κινέζους αξιωματούχους για να τους πείσουν ότι η πολιτική της «μιας Κίνας» παραμένει σε ισχύ. Η κυβέρνηση επίσης προειδοποίησε ότι η πρόοδος που έχει σημειωθεί στις σχέσεις με την Κίνα θα μπορούσε να υπονομευθεί αν πυροδοτηθεί το θέμα της Ταϊβάν.
Μετά τα τελευταία σχόλια του Τραμπ, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου είπε ότι η κυβέρνηση δεν έχει άλλη αντίδραση πέρα από τις προηγούμενες πολιτικές δηλώσεις.
Στην συνέντευξη στο Fox, ο Τραμπ άσκησε κριτική στην Κίνα για την νομισματική της πολιτική, τις ενέργειές της στην Νότια Θάλασσα και τη στάση της απέναντι στη Βόρεια Κορέα. Είπε ότι δεν μπορεί το Πεκίνο να αποφασίζει αν μπορεί να μιλήσει στο τηλέφωνο με την ηγεσία της Ταϊβάν.
«Δεν θέλω η Κίνα να μου υπαγορεύει» είπε. «Ήταν πολύ ωραίο τηλεφώνημα. Σύντομο. Και γιατί κάποιο άλλο κράτος να μπορεί να λέει ότι δεν μπορώ να δεχτώ κάποιο τηλεφώνημα;»
«Για να είμαι ειλικρινής, πιστεύω ότι θα ήταν μεγάλη ασέβεια να μην δεχτώ το τηλεφώνημα», πρόσθεσε.
Ο Τραμπ σκοπεύει να ορίσει σαν επόμενη πρέσβη των ΗΠΑ στην Κίνα τον κυβερνήτη της Αϊόβα Τέρρι Μπραντσταντ, που είναι φίλος του Πεκίνου.
Από την άλλη, σύμφωνα με πηγές, όμως εξετάζει να τοποθετήσει σαν δεύτερο τη τάξει στο υπουργείο Εξωτερικών τον Τζον Μπόλτον, που υπερασπίζεται μια σκληρότερη γραμμή προς το Πεκίνο.
Στην συνέντευξη ο Τραμπ ανέφερε μια σειρά «παράπονα» για την Κίνα όπως τα είχε απαριθμήσει και στη διάρκεια της προεκλογικής καμπάνιας.
«Έχουμε πληγεί πολύ άσχημα από την Κίνα με την υποτίμηση, με τη φορολογία που μας επιβάλουν ενώ εμείς δεν τους φορολογούμε, με το χτίσιμο του τεράστιου φρουρίου στο μέσο της Νότιας Θάλασσας που δεν θα έπρεπε να κάνουν, και ειλικρινά δεν μας βοηθούν καθόλου με τη Βόρεια Κορέα,» είπε. «Η Βόρεια Κορέα έχει πυρηνικά όπλα και η Κίνα θα μπορούσε να λύσει το πρόβλημα και δεν μας βοηθούν καθόλου» πρόσθεσε.
Οι Global Times, εφημερίδα που εκδίδει το ΚΚ Κίνας έγραψε σε κεντρικό άρθρο ότι ο Τραμπ «είναι αφελής σαν παιδί σε θέματα διπλωματίας» και ότι η πολιτική της μιας Κίνας «δεν μπορεί ούτε να πουληθεί ούτε να αγοραστεί».
Όταν θα έρθει η ώρα, η ηπειρωτική Κίνα θα παρουσιάσει μια σειρά «αποφασιστικές νέες πολιτικές προς την Ταϊβάν» έλεγε το άρθρο. «Θα αποδείξουμε ότι η επιθυμία του Τραμπ να πουλήσει την πολιτική της μιας Κίνας για εμπορικά συμφέροντα είναι παιδιάστικη παρόρμηση».
Ο Ουάνγκ Γιγουέι, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο πανεπιστήμιο Ρένμιν του Πεκίνου, είπε ότι ο Τραμπ πιθανά χρησιμοποιεί το θέμα της Ταϊβάν σε μια προσπάθεια να κάνει συμφωνία για το εμπόριο. «Θέλει την καλύτερη δυνατή εμπορική συμφωνία με την Κίνα για να μπορέσει να δώσει ώθηση στην αμερικανική οικονομία» είπε.
Wang Yiwei, an international relations professor at Beijing’s elite Renmin University, said Trump was possibly using the Taiwan issue to try and strike a bargain with the United States over trade
«Όταν η απόφαση να μπει τέλος σε μια πρακτική δεκαετιών παίρνεται χωρίς προειδοποίηση και καθαρή επικοινωνία, φέρνει στο προσκήνιο την πιθανότητα παρεξήγησης και κακού υπολογισμού, και βάζει τις βάσεις για ξέσπασμα κρίσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας εξαιτίας της Ταϊβάν» λέει από τη μεριά της η Τζέσικα Τσεν Βάις του πανεπιστημίου Κορνέλ ειδικός σε θέματα κινεζικού εθνικισμού.