Δύο εκλογικές αναμετρήσεις, το δημοψήφισμα στην Ιταλία και οι προεδρικές εκλογές στην Αυστρία, σήμερα Κυριακή, θεωρούνται κρίσιμες για τον μέλλον της Ευρώπης.
Η Ιταλία Οι Ιταλοί ψηφίζουν σήμερα από τις 07:00 μέχρι τις 23:00 τοπική ώρα (από τις 08:00 ως τα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδας) για το συνταγματικό δημοψήφισμα. Καλούνται να εκφράσουν την ετυμηγορία τους σχεδόν σαράντα επτά εκατομμύρια πολίτες σε οκτώ χιλιάδες δήμους της χώρας. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος θα είναι ούτως ή άλλως έγκυρο, έστω κι αν προσέλθει στις κάλπες ποσοστό χαμηλότερο από το 50% των εχόντων δικαίωμα ψήφου, αφού η μεταρρύθμιση έχει ήδη εγκριθεί από το κοινοβούλιο.
Το σημερινό δημοψήφισμα έχει στόχο να σταματήσουν να έχουν η βουλή και η γερουσία αλληλοεπικαλυπτόμενο ρόλο, όπως συνέβη από το 1948 μέχρι σήμερα. Αν υπερισχύσει το «ναι», η γερουσία θα μπορεί να εκφράζεται μόνον για συνταγματικούς νόμους, την επικύρωση ευρωπαϊκών συνθηκών, σχετικά με νέους εκλογικούς νόμους, για την εκλογή του προέδρου της Δημοκρατίας, και για την τοπική αυτοδιοίκηση. Θα απαρτίζεται από εκατό γερουσιαστές, εκ των οποίων οι εβδομήντα τέσσερις θα είναι περιφερειακοί σύμβουλοι, είκοσι ένας δήμαρχοι και πέντε θα επιλέγονται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Παράλληλα, οι Ιταλοί καλούνται να αποφανθούν αν θα καταργηθούν οι νομαρχίες με τη σημερινή τους μορφή και το Εθνικό Συμβούλιο Οικονομίας και Εργασίας (Cnel). Σε ό,τι αφορά την σχέση της κεντρικής κυβέρνησης με τις περιφέρειες, ο νόμος που καλούνται να εγκρίνουν ή να καταψηφίσουν σήμερα οι Ιταλοί προβλέπει ότι η φορολογική πολιτική, οι υποδομές και η ενέργεια πρέπει να είναι αποκλειστικής αρμοδιότητας του κεντρικού κράτους, όχι κάθε δήμου και περιφέρειας. Προτείνεται, παράλληλα, η μείωση του αναγκαίου αριθμού ψήφων για να εκλέγεται ο πρόεδρος της Δημοκρατίας: από την τέταρτη ψηφοφορία θα είναι αρκετή μια πλειοψηφία τριών πέμπτων. Από την έβδομη ψηφοφορία και πέρα το απαιτούμενο όριο θα είναι τα τρία πέμπτα από όσους βουλευτές και γερουσιαστές συμμετέχουν στην ψηφοφορία.
Είναι σαφές βέβαια ότι, πέρα από την καθαυτή μεταρρύθμιση και τα ζητήματα που τίθενται, το δημοψήφισμα έχει αποκτήσει πολύ μεγαλύτερο βάρος, καθώς σε περίπτωση νίκης του «όχι», ο πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι ενδέχεται να εγκαταλείψει το αξίωμα. Το κύριο λάθος του, το οποίο αναγνώρισε και ο ίδιος, είναι πως επέλεξε να προσωποποιήσει την αναμέτρηση. Αλλά όπως έχει τονίσει ο ίδιος -ακόμη και τις τελευταίες ημέρες- «δεν είναι άνθρωπος που επιπλέει σε όλες τις συνθήκες» και «άλλοι είναι πολύ ικανότεροι να ακολουθούν και να εφαρμόζουν τις τακτικές αυτές».
Αυστρία
Μετά το βρετανικό δημοψήφισμα υπέρ του Brexit και την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ, το ενδεχόμενο της «μόλυνσης» της Αυστρίας από έναν λαϊκισμό που άλλοι τον χαρακτηρίζουν ακροδεξιό, άλλοι ευρωσκεπτικιστικό και άλλοι εθνικιστικό, κάθε άλλο παρά αδιάφορες μπορεί να αφήνει τις Βρυξέλλες
Αναμετρώνται ο ακροδεξιός Νόρμπερτ Χόφερ με τον ανεξάρτητο Αλεξάντερ φαν ντερ Μπέλεν σε μια αμφίρροπη αναμέτρηση.Πρόκειται για τη μακροβιότερη προεκλογική περίοδο στην ιστορία της χώρας, ενώ έχει ιδιαίτερη σημασία και το γεγονός ότι, είναι η πρώτη φορά κατά την οποία στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών δεν εκπροσωπούνται τα μεγάλα καθιερωμένα κόμματα της χώρας.
Συνολικά 6,4 εκατομμύρια Αυστριακοί ψηφοφόροι καλούνται σήμερα στις κάλπες, για τρίτη φορά μέσα σε οκτώ μήνες, για να εκλέξουν τον νέο ομοσπονδιακό πρόεδρο της χώρας τους, σε έναν επαναληπτικό γύρο των προεδρικών εκλογών, του οποίου το αποτέλεσμα θα είναι σε κάθε περίπτωση καθοριστικό, καθώς από την έκβασή τους κρίνεται εάν η Αυστρία θα είναι στο μέλλον η πρώτη χώρα της Ευρώπης που θα έχει πρόεδρο προερχόμενο από ένα ακροδεξιό κόμμα.
Ο μακρύς προεκλογικός αγώνας, η εκλογική κόπωση γενικά και η δυσμενής ημερομηνία διεξαγωγής του –σχεδόν παραμονές Χριστουγέννων και σίγουρα μέσα στη δίνη των γιορταστικών προετοιμασιών που στην Αυστρία αρχίζουν εβδομάδες νωρίτερα– επηρεάζουν το ποσοστό συμμετοχής, το οποίο αναμένεται να είναι χαμηλότερο από εκείνο στον προηγούμενο δεύτερο γύρο τους στις 22 Μαΐου κατά τον οποίο είχε ανέλθει στο 72,65%.
Το ποιος θα βρεθεί για τα επόμενα έξι χρόνια στο ύπατο αξίωμα της Αυστρίας, εκείνο του ομοσπονδιακού προέδρου της, θα είναι σαφές πιθανόν μόνο το απόγευμα της Δευτέρας ή ακόμη και το πρωί της Τρίτης, καθώς ο σημερινός επαναληπτικός γύρος των εκλογών δεν αναμένεται να δώσει ένα τελικό αποτέλεσμα λόγω του μεγάλου αριθμού των επιστολικών ψήφων που φέρεται να αγγίξουν ίσως και τις 700.000 και των οποίων η καταμέτρηση θα αρχίσει αύριο το πρωί.
Τα εκλογικά κέντρα κλείνουν σήμερα στις 18:00 (ώρα Ελλάδας), οπότε θα ανακοινωθούν πρώτα αποτελέσματα από καταμετρημένες ψήφους, ενώ για τις 20:30 (ώρα Ελλάδας) αναμένεται το προσωρινό τελικό αποτέλεσμα, χωρίς όμως τις επιστολικές ψήφους.
Αν πιστέψει κανείς τις δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών, όλες τους διαπιστώνουν πως η σημερινή εκλογική αναμέτρηση θα είναι μία μάχη «στήθος με στήθος», καθώς στα αποτελέσματά τους ελάχιστη εμφανίζεται η διαφορά μεταξύ των δύο υποψηφίων, του 72 χρόνου υποστηριζόμενου από τους Πράσινους, πρώην αρχηγού τους επί 11 χρόνια Αλεξάντερ Βαν ντερ Μπέλεν και του 45χρονου υποψήφιου του ακροδεξιού εθνικιστικού Κόμματος των Ελευθέρων και υπαρχηγού του, του Νόρμπερτ Χοφερ, ο οποίος φέρεται να βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση.
Ο Αλεξάντερ Βαν ντερ Μπέλεν υπήρξε ο νικητής του δευτέρου γύρου των αυστριακών προεδρικών εκλογών της 22ας Μαΐου, συγκεντρώνοντας ποσοστό 50,3%, έναντι 49,7% του Νόρμπερτ Χόφερ, ωστόσο το Αυστριακό Συνταγματικό Δικαστήριο, με μία αμφιλεγόμενη απόφασή του είχε ακυρώσει το αποτέλεσμα και είχε ορίσει επανάληψη ολόκληρης της εκλογικής διαδικασίας, αποδεχόμενο σχετική προσφυγή που είχε καταθέσει το Κόμμα των Ελευθέρων μετά την ήττα του υποψηφίου του.